به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، نخستین جرقههای تولید هواپیما در ایران در سالهای ۱۳۶۶ و ۱۳۶۷ زده شد، در آن سالها برخی خلبانان و مهندسان تعمیر و نگهداری هواپیما در نیروی هوایی با همکاری جهاد خودکفایی، اقدام به مهندسی معکوس، بازطراحی و بازتولید هواپیمای آمریکایی پیسی۷ «PC ۷» با نام اس ۶۸ «S ۶۸» کردند.
این موفقیت سبب شد تا همین بچههای خلاق جهاد خودکفایی از روی هواپیمایی آمریکایی بُنانزا که یک هواپیمای فوقسبک و آموزشی بود را نیز با موفقیت مهندسی معکوس کرده و از روی آن بازتولید کنند. این هواپیما با نام "پرستو" در اختیار مرکز آموزش خلبانی نیروی هوایی قرار گرفت که در آن زمان تحت اشراف «شهید ستاری» اداره میشد و پس از شهادت وی این مرکز به نام دانشگاه هوایی شهید ستاری تغییر نام داد.
ایران ۱۴۰، اولین هواپیمای بومی غیرنظامی
در سال ۱۳۷۳ وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح با همکاری شرکت اوکرایی آنتونف، قرارداد ساخت هواپیماهای تجاری و مسافری غیرنظامی را منعقد کرد که اجرای آن قریب به ۲ سال به طول انجامید. در سال ۷۵ وزارت دفاع شرکت هواپیماسازی ایران «هسا» را برای اجرای این برنامه «خط تولید آنتونف ۱۴۰ با همکاری اوکراینیها» راهاندازی کرد.
در ابتدا قرار بود این پروژه تحت لیسانس اوکراین باشد، اما دو سال بعد تصمیم گرفته شد دانش اوکراینیها به داخل منتقل و ایران خود هواپیماساز شود، در همان سال نخستین نمونه آن در «دانشگاه صنعتی مالکاشتر»، متعلق به وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح رونمایی شد.
در سال ۷۹ نیز نخستین هواپیمای بومی با نام «ایران ۱۴۰» با تأیید اوکراینیها از خط تولید هسا خارج شد ولی اخذ مجوزهای پرواز از سازمان هواپیمایی تا سال ۸۴ به طول انجامید. با این اوصاف هیچیک از ایرلاینهای داخلی حاضر به خرید آن نشدند و نهایتا شرکت هسا توانست مجوز ایرلاینی با این نام را از سازمان هواپیمایی اخذ کند تا ایران ۱۴۰ به عرصه تجاریسازی مسافری غیرنظامی وارد شود، نهایتا این پروژه پس از حادثه سقوط در شهرک آزادی در سال ۹۳ بهطور کلی کنار گذاشته شد.
با این وجود هنوز هم برخی کارشناسان معتقدند اگر ساخت ایران ۱۴۰ از مجموعه دولتی به بخش خصوصی توانمند و دانشبنیان واگذار میشد، امکان تولید آن بهصورت انطباق با شرایط آب و هوایی ایران وجود داشت، زیرا …
