شفافیت، پیش‌شرط دولت برای اصلاح ناترازی سوخت؛ چرا باید در اتاق شیشه‌ای برای بنزین تصمیم گرفت؟

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو؛ در قاموس حکمرانی مدرن، مواجهه دولت‌ها با متغیر‌های حساس اقتصادی، پیش از آنکه محکی برای سنجش دانش حسابداری و تکنیکی مدیران باشد، عیاری بی‌واسطه برای ارزیابی بلوغ سیاسی، کارآمدی اجرایی و پایبندی به قرارداد اجتماعی است. در میان تمام شاخص‌های معیشتی در ایران، هیچ پدیده‌ای به اندازه بنزین با روان جمعی، انتظارات تورمی و ثبات روانی جامعه گره نخورده است؛ متغیری که مدت‌هاست از یک فرآورده هیدروکربوری فراتر رفته و به دماسنج سنجش اعتماد میان حاکمیت و ملت تبدیل شده است.

آنچه طی هفته‌های اخیر در اتمسفر سیاسی و رسانه‌ای کشور گذشت؛ از انتشار زمزمه‌های افزایش بها و تغییر شیوه توزیع گرفته تا اجرای شتاب‌زده یک طرح محلی در کرمان و ابطال بلافاصله آن، همگی در کنار رگبار تکذیبیه‌های خنثی و تکراری. نمایانگر بازتولید الگویی آشنا، اما به‌شدت فرساینده از مدیریت در سایه است. این شیوه از سیاست‌ورزی که اراده عمومی را با تاکتیک آزمون‌وخطا، بالون‌های آزمایشی و محک‌زدن آستانه تاب‌آوری جامعه می‌سنجد، بیش از آنکه گرهی از ناترازی مزمن انرژی بگشاید، امنیت ذهنی شهروندان را دستخوش نااطمینانی، سردرگمی و اضطراب مزمن می‌کند. کالبدشکافی ناترازی؛ چالش محاسباتی یا بحران تدبیر؟

هیچ فرد منصف و تحلیل‌گر دلسوزی منکر واقعیت‌های نگران‌کننده تراز انرژی کشور نیست. اعداد و ارقام رسمی زبان صریحی دارند: مصرف روزانه بنزین از مرز ۱۳۵ میلیون لیتر فراتر رفته است، در حالی که توان واقعی مجموع پالایشگاه‌ها و ظرفیت‌های قابل تبدیل پتروشیمی، رقمی بیش از ۱۲۱ میلیون لیتر در روز را پوشش نمی‌دهد. جبران این شکاف روزانه ۱۴ میلیون لیتری از طریق سوزاندن ذخایر راهبردی و تخصیص منابع کمیاب ارزی برای واردات، تهدیدی آشکار علیه بنیه اقتصادی و انضباط مالی کشور به شمار می‌رود.

اما تقلیل دادن این بحران چندوجهی، ریشه‌دار و ساختاری به یک مسئله حسابداریِ صرف و تلاش برای مهار آن از مسیر اقدامات غافلگیرکننده، خطایی مهلک و پرهزینه است. ناترازی امروز، محصول دهه‌ها انفعال ساختاری در بهینه‌سازی مصرف، غفلت از توسعه کیفی و کمی ناوگان ترانزیت عمومی و تداوم تولید خودرو‌های پرمصرف و بی‌کیفیت است. در چنین ساختاری، جامعه هرگز نمی‌پذیرد که صورت‌حساب دهه‌ها ناکارآمدی نهادی و تصمیم‌گیری‌های پرخطای تکنوکرات‌ها، …