به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، تغییرزمانبندی شارژ کالابرگ الکترونیکی در مردادماه، بار دیگر این طرح معیشتی را در کانون توجه قرار داده است؛ اینبار نه به دلیل کاهش مبلغ اعتبار، بلکه به دلیل تغییر نوبت یکی از گروههای مشمول.
براساس زمانبندی جدید اعلامشده از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، از مردادماه شارژ کالابرگ در سه نوبت انجام میشود: گروه دارای رقم پایانی کد ملی ۰، ۱ و ۲ در روز ۱۵ ماه، گروه دارای ارقام ۳ تا ۶ در روز ۲۵ ماه و گروه دارای ارقام ۷ تا ۹ در روز پنجم ماه بعد. بر این اساس، اعتبار گروه سوم برای مردادماه در ۵ شهریور ۱۴۰۵ فعال میشود.
کالابرگ مرداد؛ حذف واقعی یا جابهجایی یک ماهه؟
ماجرای کالابرگ مرداد از تغییر تقویم شارژ اعتبار آغاز شد. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از مرحله سیزدهم، شیوه شارژ را به سه گروه بر اساس رقم پایانی کد ملی سرپرست خانوار تقسیم کرد.
در مرحله جدید، خانوارهای دارای رقم پایانی ۰، ۱ و ۲ از ۱۵ مرداد اعتبار خود را دریافت کردند و خانوارهای دارای رقم پایانی ۳ تا ۶ نیز در ۲۵ مرداد شارژ شدند. اما گروه سوم، یعنی سرپرستان خانوار با ارقام پایانی ۷، ۸ و ۹، باید تا ۵ شهریور ۱۴۰۵ منتظر بمانند.
همین فاصله زمانی باعث شده این پرسش در افکار عمومی شکل بگیرد که آیا کالابرگ این سه گروه در مردادماه حذف شده است یا خیر.
پاسخ دولت: یک ماه از اعتبار کسی کم نمیشود
معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در واکنش به این ابهام اعلام کرده است که هیچ خانواری از سهم کالابرگ خود محروم نشده و یک ماه از اعتبار هیچ گروهی کسر نخواهد شد.
بر اساس توضیح مسئولان، اعتبار مربوط به مردادماه گروه سوم در پنجم شهریور شارژ خواهد شد؛ بنابراین مسئله از نگاه دولت، «حذف کالابرگ» نیست، بلکه تغییر زمانبندی پرداخت و انتقال نوبت این گروه به ماه بعد است.
این در حالی است که در دورههای قبلی، خانوارهای دارای کد ملی ۷، ۸ و ۹ در روز ۲۵ هر ماه در صف دریافت اعتبار قرار میگرفتند؛ بنابراین تغییر ناگهانی زمان شارژ، عملاً فاصلهای ایجاد کرده که میتواند برای خانوارهای وابسته به این اعتبار، اهمیت معیشتی داشته باشد.
چرا زمان شارژ کالابرگ تغییر کرد؟
وزارت تعاون دلیل این تغییر را مدیریت بهتر شبکه توزیع و جلوگیری از ایجاد اختلال در زمان استفاده خانوارها از اعتبار اعلام کرده است.
یعقوب اندایش، معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، گفته است که در دورههای قبلی مراجعه همزمان تعداد زیادی از مشمولان به فروشگاههای طرف قرارداد، فشار قابل توجهی بر پایانههای فروشگاهی ایجاد میکرد و مرحلهبندی شارژ میتواند این فشار را کاهش دهد؛ بنابراین سیاست جدید دولت این است که به جای شارژ همزمان، اعتبار خانوارها در چند مرحله و بر اساس رقم پایانی کد ملی فعال شود.
یک میلیون تومان اعتبار؛ اما با یک مسئله مهم
در اجرای فعلی طرح، اعتبار کالابرگ یک میلیون تومان به ازای هر نفر است؛ بهعنوان نمونه، در مرحله قبلی برای سرپرستان دارای کدهای ۷، ۸ و ۹ نیز یک میلیون تومان به ازای هر نفر شارژ شده بود.
به این ترتیب، برای یک خانوار چهار نفره، اعتبار اسمی کالابرگ به ۴ میلیون تومان میرسد؛ رقمی که البته صرفاً برای خرید اقلام مشمول طرح قابل استفاده است و به معنای دریافت نقدی پول نیست.
در شرایطی که فشار تورمی بر کالاهای اساسی ادامه دارد، فاصله در زمان دسترسی به همین اعتبار میتواند برای خانوارهای کمدرآمد قابل توجه باشد.
هشدار مجلس درباره قدرت خرید خانوارها
موضوع فقط به زمان شارژ محدود نمیشود؛ در هفتههای اخیر، نمایندگان مجلس نیز بر ضرورت تقویت اعتبار کالابرگ تأکید کردهاند.
فاطمه محمدبیگی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، با اشاره به فشار تورمی بر معیشت خانوارها، کالابرگ را برای سه دهک پایین جامعه ابزاری ضروری برای تأمین کالاهای اساسی دانسته و خواستار تقویت این حمایت شده است. به گفته او: «در شرایط تورمی فعلی، تقویت کالابرگ میتواند از فشار معیشتی دهکهای پایین بکاهد».
از این منظر، مسئله اصلی کالابرگ فقط این نیست که اعتبار حذف شده یا نه؛ بلکه پرسش مهمتر این است که آیا مبلغ فعلی کالابرگ متناسب با رشد هزینه سبد معیشت خانوارهاست یا خیر؟
یک ابهام دیگر؛ تعلیق کالابرگ برخی خانوارها
همزمان با بحث زمانبندی جدید، موضوع دیگری نیز باعث نگرانی برخی مشمولان شده است: تعلیق موقت کالابرگ به دلیل ابهام در وضعیت محل سکونت.
وزارت تعاون اعلام کرده است افرادی که وضعیت سکونت آنها نیازمند بررسی تشخیص داده شده، ممکن است تا زمان تعیین تکلیف، اعتبار کالابرگ خود را دریافت نکنند. برای این افراد پیامک احراز سکونت ارسال میشود و در صورت تأیید سکونت در ایران، حمایت مجدداً برقرار خواهد شد.
وزارت رفاه همچنین امکان استعلام وضعیت افرادی را که کالابرگ مردادماه آنها به دلیل احتمال اقامت خارج از کشور تعلیق شده، فراهم کرده است.
حذف کالابرگ فعلا تایید نشده است
بررسی آخرین اطلاعیهها نشان میدهد کالابرگ مردادماه سه گروه دارای کد ملی ۷، ۸ و ۹ به معنای حذف دائمی یا حذف سهم این خانوارها نیست؛ بلکه زمان دریافت اعتبار مرداد برای این گروهها به پنجم شهریور منتقل شده است.
با این حال، تغییر زمانبندی بدون فاصله مناسب میان دو مرحله، باعث شده بخشی از خانوارها در یک بازه زمانی با نبود اعتبار مواجه شوند و همین مسئله عنوان حذف یک ماهه کالابرگ را به یکی از بحثهای داغ معیشتی تبدیل کرده است.
اکنون چالش اصلی دولت فقط اجرای فنی کالابرگ نیست؛ بلکه شفافیت در زمانبندی، جلوگیری از وقفه در حمایت معیشتی و متناسبسازی اعتبار با هزینه واقعی سبد کالاهای اساسی است؛ سه عاملی که میتواند تعیین کند کالابرگ برای خانوارهای کمدرآمد واقعا نقش سپر معیشتی را ایفا میکند یا صرفاً به یک اعتبار اسمی در حساب خانوار تبدیل میشود.
