گروه اقتصادی اقتصادآنلاین، با افزایش درخواستها برای تعویض شناسنامه، اصلاح اطلاعات هویتی و حذف برخی سوابق خانوادگی از اسناد هویتی، جزئیات قوانین و مقررات سازمان ثبت احوال درباره نحوه درج وقایع ازدواج، طلاق، تغییر نام و دریافت شناسنامه جدید مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس ضوابط ثبت احوال، اگرچه تمامی وقایع مهم زندگی افراد در پایگاه اطلاعاتی این سازمان ثبت میشود، اما نحوه انعکاس این اطلاعات در شناسنامه تابع شرایط مشخص قانونی است. تعویض شناسنامه برای چه کسانی اجباری است؟
بر اساس ضوابط سازمان ثبت احوال، برخی افراد به دلیل شرایط قانونی یا تغییر در وضعیت هویتی خود، باید برای دریافت شناسنامه جدید اقدام کنند. مهمترین گروههای مشمول تعویض شناسنامه عبارتاند از:
• افراد ۱۸ سال به بالا: این افراد در صورت نیاز به اصلاح اطلاعات، دریافت شناسنامه جدید یا تعویض شناسنامههای قدیمی میتوانند درخواست خود را ثبت کنند.
• افراد زیر ۱۸ سال دارای حکم رشد: افرادی که با رأی دادگاه دارای حکم رشد هستند، میتوانند با ارائه مدارک قانونی برای تعویض شناسنامه اقدام کنند.
• فرزندان زیر ۱۸ سال: درخواست تعویض شناسنامه این افراد توسط پدر یا جد پدری انجام میشود. همچنین مادر در صورت داشتن شرایط قانونی یا سرپرست قانونی مانند قیم و وصی نیز میتواند با ارائه مدارک معتبر اقدام کند.
• افرادی که شناسنامه آنها فرسوده یا مخدوش شده است: در صورتی که شناسنامه بر اثر پارگی، خطخوردگی، ناخوانا شدن یا آسیبدیدگی قابل استفاده نباشد، فرد باید برای دریافت شناسنامه جدید اقدام کند.
• افرادی که شناسنامه خود را گم کردهاند: در صورت مفقود شدن شناسنامه، پس از طی مراحل قانونی و ثبت درخواست، شناسنامه جدید یا المثنی صادر خواهد شد.
• افرادی که اطلاعات هویتی آنها اشتباه ثبت شده است: در صورت وجود اشتباه در نام، نام خانوادگی، تاریخ تولد یا مشخصات والدین، پس از بررسی و اصلاح اطلاعات، شناسنامه جدید صادر میشود.
• افرادی که شناسنامه قدیمی دارند: دارندگان شناسنامههای قدیمی که فاقد ویژگیهای امنیتی جدید هستند، میتوانند برای تعویض آن اقدام کنند.
• افرادی که تغییرات سجلی آنها ثبت شده است: کسانی که تغییر نام، تغییر نام خانوادگی یا سایر تغییرات قانونی در اطلاعات هویتی آنها اعمال شده باشد، باید شناسنامه جدید دریافت کنند. حذف نام همسر سابق از شناسنامه در چه شرایطی امکانپذیر است؟
یکی از پرسشهای پرتکرار درباره تعویض شناسنامه، امکان حذف نام همسر سابق است. مطابق مقررات ثبت احوال، حذف این نام برای همه افراد بهصورت عمومی امکانپذیر نیست و تنها در شرایط خاص قانونی انجام میشود.
بر اساس ماده ۳۳ قانون ثبت احوال، تمامی وقایع مربوط به ازدواج، طلاق، رجوع، بذل مدت، فسخ نکاح و فوت همسر در دفاتر ثبت کل وقایع ثبت میشود، اما همه این اطلاعات در شناسنامه درج نخواهد شد.
در صورتی که ازدواج و طلاق در دوران عقد و پیش از برقراری رابطه زناشویی انجام شده باشد، با اثبات دوشیزه بودن زوجه از طریق پزشکی قانونی، امکان حذف نام همسر سابق از شناسنامه وجود دارد.
همچنین اگر زن یا مرد پس از طلاق و پایان زندگی مشترک ازدواج مجدد داشته باشند، میتوانند با ارائه مدارک لازم درخواست حذف نام همسر قبلی از شناسنامه را ثبت کنند. با این حال، اطلاعات ازدواجهای قبلی همچنان در سوابق سازمان ثبت احوال باقی میماند و حذف نام تنها مربوط به شناسنامه فرد است. حذف نام همسر سابق پس از ازدواج مجدد چگونه انجام میشود؟
افرادی که پس از طلاق ازدواج مجدد کردهاند، میتوانند با مراجعه به ثبت احوال و ارائه مدارک لازم، درخواست حذف نام همسر سابق را ثبت کنند.
مراحل انجام این فرآیند شامل موارد زیر است:
-ثبت رسمی ازدواج دوم
-ارائه درخواست حذف نام همسر پیشین به اداره ثبت احوال
-ارائه مدارک هویتی و اسناد مربوط به ازدواج و طلاق
-بررسی مدارک توسط کارشناسان ثبت احوال
-صدور شناسنامه جدید پس از تأیید درخواست
وجود فرزند مشترک مانعی برای حذف نام همسر سابق از شناسنامه نیست، اما مشخصات والدین در شناسنامه فرزندان و اطلاعات مربوط به فرزندان در سوابق سجلی افراد همچنان باقی خواهد ماند. مدارک لازم برای حذف نام همسر سابق از شناسنامه
مدارک مورد نیاز برای حذف نام همسر سابق با توجه به شرایط فرد متفاوت است.
- در صورت باکره بودن زن هنگام طلاق:
۱. گواهی بکارت صادرشده از پزشکی قانونی
۲. سند و حکم طلاق
۳. مدارک هویتی شامل کارت ملی و شناسنامه
۴. معرفینامه دادگاه
- در صورت ازدواج مجدد پس از طلاق:
۱. مدارک مربوط به ازدواج جدید
۲. سند طلاق همسر سابق
۳. کارت ملی و شناسنامه
- در صورت فوت همسر:
۱. گواهی فوت همسر
۲. سند ازدواج مجدد
۳. مدارک هویتی فرد مراحل تعویض شناسنامه چگونه است؟
متقاضیان دریافت شناسنامه جدید میتوانند از طریق مراجعه حضوری به دفاتر پیشخوان دولت یا ثبت درخواست اینترنتی از طریق سامانه خدمات سازمان ثبت احوال اقدام کنند.
در این فرآیند، ابتدا مدارک ارائهشده بررسی و اطلاعات هویتی با سوابق موجود تطبیق داده میشود. پس از تأیید نهایی، شناسنامه جدید صادر و به متقاضی تحویل داده خواهد شد.
برای تعویض شناسنامه، ارائه اصل شناسنامه، مدرک معتبر عکسدار، عکس جدید و در صورت تأهل، اطلاعات مربوط به همسر و فرزندان ضروری است. همچنین در موارد خاص مانند طلاق، فوت همسر یا تغییرات سجلی، ارائه مدارک مرتبط الزامی خواهد بود. تغییر نام و نام خانوادگی چگونه انجام میشود؟
تغییر نام و نام خانوادگی یکی دیگر از خدمات ثبت احوال است که در سالهای اخیر روند آن سادهتر شده است. بسیاری از درخواستها دیگر نیازمند مراجعه مستقیم به دادگاه نیست و در کمیتههای تخصصی سازمان ثبت احوال بررسی میشود.
برخی نامهای کمکاربرد، نامهای مغایر با ضوابط نامگذاری، اصلاح برخی نامهای غیرایرانی و حذف یا اضافه کردن بخشی از نام در شرایط قانونی، قابل بررسی هستند.
همچنین تغییر نام خانوادگی و حذف برخی پیشوندها یا پسوندهای رایج مانند «زاده» و «پور» در صورت داشتن شرایط لازم امکانپذیر است. این درخواستها پس از بررسی مدارک و رعایت حقوق صاحبان نام خانوادگی انجام خواهد شد. مدارک لازم برای تعویض شناسنامه افراد مجرد و متأهل اعلام شد
برای دریافت شناسنامه جدید، متقاضیان باید مدارک مشخصی را به دفاتر پیشخوان دولت یا ادارات ثبت احوال ارائه کنند. مدارک مورد نیاز با توجه به وضعیت تأهل افراد متفاوت است.
مدارک لازم برای افراد مجرد شامل:
-اصل شناسنامه فعلی
-کارت ملی یا مدرک معتبر عکسدار
-کد ملی والدین
-دو قطعه عکس جدید
مدارک لازم برای افراد متأهل شامل:
-اصل شناسنامه
-کارت ملی یا مدرک معتبر عکسدار
-کد ملی همسر، فرزندان و والدین
-دو قطعه عکس جدید
-سند ازدواج برای ازدواجهای پیش از سال ۱۳۹۲
-طلاقنامه یا گواهی فوت همسر در صورت وجود
تکمیل مدارک پیش از ثبت درخواست، روند بررسی پرونده و صدور شناسنامه جدید را سریعتر میکند. پس از بررسی اطلاعات و تأیید مدارک، شناسنامه جدید صادر و به متقاضی تحویل داده خواهد شد.
