تحولات اخير در روابط ايران و امريكا نشان ميدهد كه با وجود انتشار برخي گزارشها درباره احتمال آغاز دور تازهاي از مذاكرات ميان تهران و واشنگتن، ايران همچنان وجود مذاكرات جديد و مستقيم با امريكا را رد ميكند و آنچه در حال پيگيري است را گفتوگو با عمان درباره نحوه ايجاد يك مسير براي عبور و مرور در تنگه هرمز ميداند.
در همين چارچوب، مقامهاي ايراني تأكيد كردهاند كه گفتوگوهاي جاري با عمان را نبايد به معناي آغاز مذاكرات جديد با امريكا تلقي كرد. بر اساس موضع اعلامشده از سوي ايران، موضوع اصلي اين رايزنيها رسيدن به يك جمعبندي درباره وضعيت تنگه هرمز و ايجاد ترتيباتي براي عبور و مرور دريايي است؛ موضوعي كه از منظر تهران، مستقل از مذاكرات سياسي ميان ايران و امريكا تعريف ميشود.
اهميت اين موضوع از آن جهت بيشتر است كه ايران بازگشايي مجدد تنگه هرمز را به اجراي تعهداتي از سوي امريكا در چارچوب تفاهمات به دستآمده در مذاكرات اسلامآباد مرتبط ميداند. به اين ترتيب، مساله هرمز صرفاً يك موضوع فني يا دريايي نيست، بلكه به بخشي از معادله اجراي توافقات ميان دو طرف تبديل شده است.
در واقع، تهران تلاش دارد ميان «مذاكره با امريكا» و «رايزني با عمان درباره هرمز» تفكيك روشني ايجاد كند. اين تفكيك از نظر سياسي نيز اهميت دارد؛ زيرا ايران با اين موضع عملاً نشان ميدهد كه تا زماني كه امريكا به تعهدات قبلي خود عمل نكرده، حاضر نيست از گفتوگوهاي جاري درباره هرمز به عنوان نشانهاي از آغاز يك روند تازه مذاكره با واشنگتن ياد كند.
وزير امور خارجه ايران، با تأكيد بر اينكه «مذاكرهاي با امريكا نداريم»، گفت: «تبادل پيام از طريق واسطهها انجام ميشود، اما نام اين مذاكره نيست و صرفاً تبادل پيام است.» سيدعباس عراقچي روز يكشنبه در جمع خبرنگاران افزود: «واسطهها همچنان تلاش ميكنند زمينههاي لازم براي ازسرگيري مذاكرات ميان ايران و امريكا را فراهم كنند. از نظر ما تا موارد نقض يادداشت تفاهم به پايان نرسد و امريكا آنچه را نقض كرده، جبران نكند، امكان شروع مجدد مذاكرات وجود ندارد.» وزير امور خارجه ايران درباره آخرين وضعيت مذاكرات با عمان نيز گفت: «مذاكرات ما با عمان درباره تعيين مسيرهاي دريايي جديد در تنگه هرمز است و اين مذاكرات بهخوبي پيش رفته و ميتوانم بگويم در مراحل پاياني قرار داريم.» …
