وی افزود: مباحث تحریمی در طول سالهای گذشته صرفاً بر معاملات اثرگذار نبوده، بلکه بر حجم تولید نیز تأثیر گذاشته است؛ بهگونهای که در سال ۱۴۰۴ حجم کل تولید هیدروکربنی کشور افزایش قابل توجهی نداشت.
مدیرعامل بورس انرژی ادامه داد: از سوی دیگر، در حوزه فرآوردههای اساسی مانند بنزین و نفتگاز، مصرف کشور افزایش قابل توجهی داشته که این مسئله حتی به واردات نیز منجر شده است.
نظیفی با اشاره به وضعیت معاملات فرآوردههای اساسی در بورس انرژی گفت: همانطور که میدانید، فرآوردههای اساسی با توجه به اینکه قیمت آنها به صورت کنترلشده مدیریت میشود و دولت در این حوزه قیمتگذاری میکند، خارج از فرآیند بورسی هستند و معاملات آنها در بورس انرژی صورت نمیگیرد.
وی تصریح کرد: امیدواریم در صورت دستیابی به توافق و رفع تحریمها، در درجه نخست شاهد افزایش سطح تولید هیدروکربنها در کشور باشیم. این موضوع به شکل مستقیم بر حجم معاملات بورس انرژی اثر خواهد گذاشت.
مدیرعامل بورس انرژی افزود: در حال حاضر، حدود ۱۰ میلیون تن از محصولات هیدروکربنی به صورت سالانه در بورس انرژی معامله میشود و قطعاً با افزایش تولید، این حجم معاملات نیز افزایش خواهد یافت. این بخش، وجه کاملاً مکانیکی اثر رفع محدودیتها بر معاملات بورس انرژی است.
نظیفی در ادامه با اشاره به اثر رفع تحریمها بر تجارت هیدروکربن اظهار داشت: در بحث رفع تحریمها که ناظر بر تجارت هیدروکربن است، قطعاً شاهد اتفاقات مثبتی خواهیم بود.
وی ادامه داد: یکی از دلایلی که بهویژه در حوزه بالادست، یعنی نفت خام و میعانات، برخی مجموعهها و مشخصاً در حوزه وزارت نفت در سالهای گذشته از فرآیند بورسی پرهیز داشتند، موضوع عدم شفافیتی بود که به واسطه شرایط تحریم و اقتضائات ناشی از آن، شاید در برخی حوزهها وجود داشت.
مدیرعامل بورس انرژی گفت: اگر شاهد این باشیم که فضای تجاری کشور باز شود، طبیعتاً معاملهگران بینالمللی نیز این گرایش را خواهند داشت که از بازار رسمی استفاده کنند، چراکه دیگر بحث تحریم و بهانههای مرتبط با آن وجود نخواهد داشت.
وی افزود: بازار رسمی در این حوزه، بورس انرژی ایران است و طبیعتاً بر اساس قوانین و مقررات، در صورت رفع تحریمها و باز شدن فضای تجاری، حتماً شاهد جهش در استفاده از این پلتفرم خواهیم بود.
نظیفی در پاسخ به این سوال که آیا زیرساخت لازم برای افزایش معاملات نفت در بورس انرژی وجود دارد، گفت: زیرساختهای لازم کاملاً موجود است؛ چه از نظر مقرراتی و چه از نظر فناوری معاملات.
وی خاطرنشان کرد: پیش از این نیز معاملات در قالبهای مختلف در بورس انرژی انجام شده است؛ از معاملات فیزیکی گرفته تا معاملات سلف و گواهی سپرده. همچنین این معاملات هم در حوزه نفت خام و میعانات و هم در حوزه انواع فرآوردهها تجربه شده است.
مدیرعامل بورس انرژی در پاسخ به سوال دیگری درباره نحوه ورود شرکتها و معاملهگران خارجی به معاملات نفتی در بورس انرژی ایران اظهار داشت: در حال حاضر نزدیک به ۲ هزار کد فعال خارجی در بورس انرژی وجود دارد که معاملات خود را انجام میدهند.
وی افزود: رینگ بینالملل بورس انرژی نیز در حال حاضر رینگ فعالتری است و حدود ۷۰ درصد ارزش معاملات بورس انرژی را به خود اختصاص داده است.
نظیفی تأکید کرد: بنابراین مسیر برای ورود معاملهگران خارجی به معاملات نفت و سایر محصولات هیدروکربنی در بورس انرژی هموار است و از نظر زیرساختهای مقرراتی، فناوری و تجربه عملیاتی، آمادگی لازم برای توسعه این معاملات وجود دارد.
