طرح فهام (طرح ملی فراسامانه هوشمند اندازهگیری و مدیریت انرژی) از سال ۱۳۸۹ با اخذ مجوز از شورای اقتصاد و سازمان مدیریت و برنامهریزی به عنوان یک طرح ملی تعریف شد. در ابتدا، هوشمندسازی کنتورهای ۲۰ میلیون مشترک در نظر گرفته شده بود، اما به دلیل محدودیت منابع، مقرر شد این طرح در فاز نخست با تعویض یک میلیون کنتور و هوشمندسازی آنها آغاز شود.
در ادامه اجرای این طرح، بخشی از فصل دوم فهام به مشترکان خانگی اختصاص یافته و مقرر شده است مشترکان پرمصرف در سراسر کشور با هدف پایش و کنترل میزان مصرف برق به کنتورهای هوشمند مجهز شوند.
کنتورهای هوشمند یکی از ابزارهای مهم در مدیریت ناترازی مصرف برق به شمار میروند. در حال حاضر از ظرفیت این کنتورها در تعرفههای مختلف برای مدیریت مصرف و جابهجایی بار از ساعات اوج به ساعات غیر اوج استفاده میشود و این تجهیزات نقش قابل توجهی در مدیریت اوج بار تابستان دارند.
یکی از محورهای اصلی این طرح، مدیریت مشترکان پرمصرف از طریق ظرفیتهای هوشمندسازی شبکه است؛ بهگونهای که در صورت بروز ناترازی، امکان مدیریت مصرف این مشترکان و تأمین برق سایر مشترکان، بدون اعمال خاموشیهای گسترده، فراهم شود.
نکته قابل توجه در روند اجرای این پروژه، رایگان بودن هوشمندسازی کنتورها برای خانوارها و واحدهای تجاری است. به این معنا که هیچگونه هزینهای بابت تعویض کنتور و هوشمندسازی از مشترکان دریافت نمیشود و حتی اصلاح تابلوهای برق معیوب نیز توسط شرکتهای توزیع انجام خواهد شد. در سالهای اخیر نیز اولویت اجرای این طرح با مشترکان بزرگ و پرمصرف بوده تا بیشترین اثرگذاری در مدیریت بار شبکه حاصل شود.
کنتورهای هوشمند از یک سو اطلاعات مصرف مشترکان را به صورت برخط دریافت میکنند و از سوی دیگر این امکان را در اختیار مشترکان قرار میدهند که با اطلاع دقیقتر از میزان مصرف خود، برای مدیریت و بهینهسازی مصرف انرژی اقدام کنند. به این ترتیب، ارتباط دوسویهای میان شرکتهای توزیع برق و … …
