افزايش سقف وام مسكن در نگاه نخست خبري اميدواركننده براي خريداران و زوج هاي جوان به نظر مي رسد؛ اما وقتي اعداد را كنار يكديگر مي گذاريم، تصوير كاملاً متفاوتي شكل مي گيرد. وام جديد مسكن در تهران تا ۲ ميليارد تومان براي خريد يا ساخت افزايش يافته و با اضافه شدن وام ۴۰۰ ميليون توماني جعاله، مجموع تسهيلات به ۲.۴ ميليارد تومان مي رسد. با اين حال، دريافت اين رقم به معناي در اختيار داشتن ۲.۴ ميليارد تومان نقدينگي نيست؛ چراكه متقاضي بايد پيش از دريافت وام، صدها ميليون تومان براي خريد اوراق هزينه كند و سپس سال ها اقساط سنگيني بپردازد. مساله اصلي همين جاست: آيا اين وام واقعاً قدرت خريد خانوار را افزايش داده يا فقط اندازه بدهي قابل دريافت را بزرگ تر كرده است؟
وامي كه روي كاغذ بزرگ است
طبق سقف هاي جديد، زوج هاي تهراني مي توانند تا ۲ ميليارد تومان تسهيلات خريد يا ساخت مسكن دريافت كنند. سقف وام در مراكز استان ها و شهرهاي بالاي ۲۰۰ هزار نفر جمعيت براي زوجين ۱.۶ ميليارد تومان و در ساير مناطق ۱.۲ ميليارد تومان تعيين شده است.در كنار آن، سقف وام جعاله نيز از ۲۸۰ ميليون به ۴۰۰ ميليون تومان افزايش يافته است. در نتيجه، زوج تهراني در صورت استفاده از هر دو تسهيلات، مجموعاً ۲.۴ ميليارد تومان تسهيلات دريافت مي كند. عددي كه شايد در نگاه اول قابل توجه باشد، اما در برابر قيمت فعلي مسكن تهران چندان بزرگ نيست. اگر ميانگين قيمت هر مترمربع مسكن در تهران را حدود ۲۰۰ ميليون تومان در نظر بگيريم، وام ۲ ميليارد توماني خريد مسكن حتي هزينه خريد حدود ۱۰ مترمربع خانه را هم پوشش نمي دهد. به بيان ساده تر، سياست گذار رقم وام را افزايش داده، اما فاصله ميان قيمت خانه و قدرت خريد خانوار بسيار سريع تر از سقف تسهيلات رشد كرده است. بنابراين مشكل فقط «كم بودن وام» نيست؛ مشكل اصلي شكافي است كه ميان درآمد خانوار، قيمت مسكن و حجم بدهي قابل تحمل ايجاد شده است.
۳۴۹ ميليون؛ هزينه پيش از دريافت وام
يكي از مهم ترين بخش هاي اين تسهيلات، هزينه خريد اوراق «تسه» است؛ هزينه اي كه معمولاً در نگاه اول كمتر ديده مي شود. هر برگ اوراق حق تقدم، امتياز دريافت ۵۰۰ هزار تومان تسهيلات را ايجاد مي كند. بنابراين براي دريافت وام ۲ ميليارد توماني، ۴ …
