آمارهای تازه منتشرشده بر پایه دادههای سازمان جهانی بهداشت تصویر نگرانکنندهای از الگوی زیستی و میزان فعالیت بدنی جوامع مختلف ترسیم میکند و نشان میدهد جامعه بشری با شتابی بیسابقه به سمت سکون، پشتمیزنشینی و بیماریهای مزمن ناشی از بیتحرکی پیش میرود. در میان این دادههای آماری، وضعیت ایران و قرار گرفتن آن در رتبههای بالای جدول جهانی کمتحرکی، زنگ خطری جدی برای نظام سلامت عمومی کشور به شمار میآید.
جهش کمتحرکی در ایران
براساس آخرین ارزیابیهای بینالمللی، ۴۶.۳درصد از جمعیت بالای ۱۸ سال در ایران دچار کمتحرکی مزمن هستند و فعالیت بدنی ناکافی دارند. این بهآن معناست که تقریبا از هر دو شهروند بزرگسال ایرانی، یک نفر کمتر از استانداردهای پایه و توصیهشده سلامتی تحرک دارد. این شاخص منفی، ایران را در جایگاه چهاردهم جهان از حیث میزان کمتحرکی قرار داده است.
فاصله معنادار آمار ایران با میانگین جهانی (۳۱.۳درصد)، نشاندهنده یک شکاف عمیق ۱۵درصدی نسبت به میانگین رفتارهای حرکتی مردم در سراسر دنیاست. این در حالی است که عوارض کمتحرکی مستقیما زمینهساز گسترش بیماریهای غیرواگیر، ازجمله بیماریهای قلبی ــ عروقی، دیابت نوع ۲، فشار خون بالا و اختلالات اسکلتی عضلانی است؛ بیماریهایی که هماکنون نیز بخش قابل توجهی از بودجههای درمانی کشور را میبلعند.
جغرافیای سکون؛ خاورمیانه و شرق آسیا در صدر
بررسی دادههای اینفوگرافیک نشان میدهد بحران کمتحرکی یک پدیده متوازن در سطح جهان نیست، بلکه الگوهای منطقهای و اقلیمی خاصی را دنبال میکند. در صدر این ردهبندی، کشور امارات متحده عربی با ۶۶.۱درصد فعالیت بدنی ناکافی در رتبه نخست جهان ایستاده است؛ وضعیتی که وابستگی شدید به خودروهای شخصی، شرایط آبوهوایی بسیار گرم و ساختار شهری مبتنی بر مجتمعهای مسقف و لوکس از عوامل تشدیدکننده آن است. کوبا با ۶۱.۱درصد در رتبه سوم و کرهجنوبی با ۵۸.۱درصد در رتبه پنجم قرار دارند. حضور کرهجنوبی در میان کشورهای کمتحرک، نمودی از ساعتهای کاری طولانی، فرهنگ فشرده پشتمیزنشینی و توسعه فراگیر صنایع دیجیتال است. در منطقه خاورمیانه و غرب آسیا نیز عربستان سعودی با ۵۱.۵درصد (رتبه ۱۰) و ترکیه با ۴۴.۴درصد (رتبه ۲۳) در کنار ایران، کانونهای اصلی کمتحرکی …
