جوان آنلاین: تهیهکننده مستند «سلام بر علی پسر موسی» معتقد است مهمترین ضعف بسیاری از مستندهای اربعین، فاصله گرفتن از حقیقت زندگی مردم است. مستندساز زمانی به اربعین نزدیک میشود که پیش از دوربین، انسانها را بشناسد.
وحید چاووش، مستندساز، درباره آسیبهایی که ممکن است آثار مستند مرتبط با اربعین را تهدید کند، گفت: مسئله اصلی، فاصله گرفتن از آن احساسی است که واقعاً درون مردم وجود دارد. اگر کسی بتواند آن احساس درست را که در سینه آدمها وجود دارد، تصویر کند، اتفاقاً رمز موفقیت اثر همین است. متأسفانه بسیاری از فیلمهایی که ساخته میشوند، با آن احساس واقعی فاصله دارند. ضعف بعضی آثار این است که نمیتوانند آنچه را در درون آدمها میگذرد، به تصویر بکشند.
کارگردان مستند «صبحی که نزدیک است» با اشاره به ضرورت تغییر نگاه فیلمساز به سوژه افزود: گاهی ممکن است فیلمساز از جایگاهی بیرونی به مردم نگاه کند؛ انگار خودش را در موقعیتی متفاوت و بالاتر از آنها ببیند. در حالی که باید به میان جماعت رفت و کشف کرد که در قلب این آدمها چه میگذرد. وقتی انسانی همه داشتههایش را برای امام حسین (ع) میگذارد، حتماً حقیقتی در وجود او نهفته است. باید این حقیقت را شناخت، نه اینکه آن را با عنوانهایی مثل قشریگری یا نگاه عوامانه توضیح داد. باید دید چه چیزی در قلب این انسان وجود دارد که او را به این میزان از بخشش و ایثار میرساند. چاووش در گفتوگو با ایرنا، درباره ضرورت عبور مستندهای مذهبی از ثبت صرف مراسم و مناسک گفت: مستند نباید فقط به ثبت اتفاقات ظاهری محدود شود. برای رسیدن به لایههای انسانی و معنوی یک موضوع، نیاز به شناخت وجود دارد.
او با اشاره به مفهوم تحقیق در سینمای مستند افزود: تحقیق فقط تحقیق آکادمیک نیست. تحقیق میدانی یعنی همنشینی با آدمها، شناختن آنها و رسوخ در زندگیشان. وقتی این اتفاق بیفتد، ماجرا کاملاً متفاوت میشود. وقتی آدمها تو را بین خودشان بپذیرند، فاصله میان کارگردان، دوربین و سوژه به حداقل میرسد و آنجاست که اتفاقات مهمی رخ میدهد. این تجربهای است که خودم هم همیشه تلاش کردهام به آن برسم. این فیلمساز توضیح داد: برای مثال، اگر وارد خانه کسی شدهام، تلاش کردهام واقعاً او را بشناسم، به او نزدیک شوم و او را درک کنم. وقتی به یک انسان نزدیک میشوم، …
