سعیده علیپور
ماههاست که درباره پیامدهای بستهشدن تنگه هرمز از نفت، تجارت جهانی، بیمه کشتیها و سرنوشت هزاران دریانورد گفته میشود، اما بخشی از ماجرا زیر سطح آب در حال شکلگیری است؛ جایی که روی بدنه کشتیهای متوقفشده در آبهای گرم خلیج فارس، لایههایی از باکتری، جلبک، صدف، خرچنگهای ریز و دیگر موجودات دریایی رشد میکنند. موجوداتی که با حرکت دوباره کشتیها میتوانند هزاران کیلومتر سفر کنند و سر از بنادر و زیستبومهایی درآورند که هرگز بهطور طبیعی به آنها راه نداشتند.
مشکل فقط این نیست که چند موجود به بدنه کشتی چسبیده باشند. اگر یک کشتی ماهها در نقطهای ثابت بماند، این موجودات فرصت تولیدمثل پیدا میکنند. پژوهشگران میگویند در برخی شرایط، اجتماعات شکلگرفته روی یک شناور ممکن است میلیونها لارو را وارد آب کنند. این لاروها نیز میتوانند روی کشتیهای دیگری که در نزدیکی قرار دارند مستقر شوند
گروهی متشکل از ۲۴ پژوهشگر علوم دریایی اکنون هشدار دادهاند که توقف طولانی و کمسابقه کشتیها در خلیج فارس ممکن است زمینه یک «ابررویداد گسترش گونههای مهاجم دریایی» را فراهم کرده باشد؛ رویدادی که آثار آن لزوما به کشورهای حاشیه خلیج فارس محدود نمیشود و میتواند همراه با ازسرگیری کشتیرانی به بنادر دوردست منتقل شود.
این هشدار در مقالهای که ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۶ در مجله علمی «تهاجمهای زیستی» منتشر شد مطرح شده است.
وقتی ۱۵۰۰ کشتی متوقف میشوند
براساس این مطالعه، بستهشدن تنگه هرمز در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ در مقطعی موجب توقف حدود ۱۵۰۰ کشتی بزرگ تجاری در خلیج فارس شد و صدها شناور دیگر نیز در دریای عمان لنگر انداختند.
این عدد البته به معنای آن نیست که تمام این ۱۵۰۰ کشتی همچنان در منطقه متوقفاند. سازمان بینالمللی دریانوردی در ادامه بحران از باقیماندن «صدها کشتی» و حدود ششهزار دریانورد سخن گفته است. گزارشهای میانه ژوئیه شمار کشتیهای همچنان گرفتار را حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ فروند برآورد کرده. …
