رامین پرتو
هفتمین دور مذاکرات لبنان و اسرائیل در رم، بیش از آنکه به گشایش در مسیر اجرای توافق چارچوب منجر شود، شکافهای بنیادین میان دو طرف را آشکار کرد. اگرچه میانجیگری آمریکا توانست دو طرف را درباره فهرستی محدود از کشورهای احتمالی برای نظارت و راستیآزمایی به تفاهم اولیه برساند و زمینه تدوین توافق امنیتی را فراهم کند، اما مسئله اصلی، یعنی مرحله بعدی عقبنشینی اسرائیل از جنوب لبنان و نسبت آن با خلع سلاح حزبالله، همچنان حل نشده باقی ماند. به همین دلیل، مذاکرات تا اول سپتامبر در شرایطی که حملات اسرائیل به مناطق جنوبی ادامه دارد و فاصله میان مسیر دیپلماتیک و واقعیت میدانی بیشتر شده، به تعویق افتاد.
عقبنشینی در برابر خلع سلاح
بر اساس چارچوبی که لبنان، اسرائیل و آمریکا در ۲۶ ژوئن به آن دست یافتند، قرار بود ارتش لبنان در جنوب مستقر شود و عقبنشینی نیروهای اسرائیلی به شکل مرحلهای پیش برود. با این حال، تفسیر دو طرف از ترتیب اجرای این تعهدات متفاوت است. لبنان خواهان تعیین مناطق تازهای برای مرحله دوم عقبنشینی و واگذاری کنترل آنها به ارتش خود است؛ از جمله بنتجبیل و خیام که در جنگ آسیب فراوان دیدهاند. اسرائیل در مقابل میگوید پیش از هر گسترش جغرافیایی، باید میزان استقرار و کنترل ارتش لبنان در مناطق آزمایشی زوطر غربی و فرون-سریفا راستیآزمایی شود.
واشنگتن از یک سو مذاکرات رم را بسیار سازنده توصیف کرده و بر ادامه تماسها تأکید دارد و از سوی دیگر، مسئول تدوین پروتکل اجرایی موردنظر دو طرف است که بنابر گزارشهای لبنانی، محرمانه و غیرقابل مذاکره توصیف شده اما به نظر میرسد که کلیات آن به نفع تلآویو است
این اختلاف، صرفاً یک اختلاف فنی نیست؛ بلکه به پرسش اساسی درباره ترتیب تعهدات بازمیگردد. از نگاه لبنان، عقبنشینی اسرائیل باید بخشی از مسیر اجرای توافق باشد و ارتش لبنان بتواند حاکمیت دولت را در جنوب تثبیت کند. اما اسرائیل عقبنشینی را به تحقق مجموعهای از شروط امنیتی، از جمله برچیدن زیرساختهای نظامی حزبالله، حذف انبارهای سلاح، تونلها و سامانههای فرماندهی و کنترل و محدود کردن توان نظامی این جنبش پیوند …
