آرمان امروز- عرفان بیوکنژاد: واکنشهای اجتماعی و سیاسی به یک رویکرد تند و اقتدارگرایانه، میتواند نشانهای از رشد عقلانیت سیاسی و اجتماعی در جامعه ایران باشد؛ جامعهای که به نظر میرسد در سالهای اخیر به مرحلهای از بلوغ رسیده است که دیگر هر روایت و کنش سیاسی را بدون واکنش و نقد نمیپذیرد.
در همین چارچوب، صادق خرازی در بحثهای اخیر خود به موضوعاتی از جمله استعفای رئیسجمهور و برخی مسائل دیگر پرداخت که در ادامه، واکنشهای مختلفی را در فضای سیاسی و اجتماعی کشور به دنبال داشت. آنچه در این میان اهمیت بیشتری پیدا کرد، نه صرفاً محتوای این مواضع، بلکه نوع واکنش جامعه و جریانهای مختلف سیاسی و اجتماعی به آن بود.
این واکنشها از یک طیف سیاسی مشخص نشأت نگرفت. چهرهها و جریانهای مختلف با گرایشها و مواضع متفاوت، نسبت به این کنش سیاسی موضع گرفتند و آن را مورد نقد قرار دادند. همین گستردگی واکنشها نشان داد که مسئله صرفاً به اختلاف میان دو جریان سیاسی محدود نمیشود، بلکه بخشهایی از جامعه نسبت به رویکردهای تند و اقتدارگرایانه حساس شدهاند و آن را برنمیتابند. در این میان، موضعگیری چهرههایی که الزاماً وابستگی مشخصی به یک جریان سیاسی ندارند نیز قابل توجه بود. واکنش آیتالله جوادی آملی و همچنین مواضع بخشهایی از جامعه روحانیت و دیگر جریانهای سیاسی و اجتماعی، نشان داد که این مسئله از چارچوب یک اختلاف سیاسی معمول فراتر رفته و به موضوعی عمومیتر تبدیل شده است. در ادامه، دفتر مقام رهبری نیز روایت مطرحشده را تکذیب کرد. پس از آن، واکنش مجدد خرازی نیز با واکنشهایی همراه شد و در نهایت، قوه قضاییه اعلام کرد که وی برای پاسخگویی به دادگاه ویژه روحانیت احضار شده است.
با این حال، اهمیت این موضوع را نباید صرفاً در شخص یا مواضع یک فرد جستوجو کرد. آنچه در این میان اهمیت دارد، نوع کنش سیاسی و واکنش اجتماعی و سیاسی شکلگرفته در برابر آن است. مجموعه این واکنشها نشان میدهد که جامعه ایران نسبت به روایتهایی که با واقعیتهای سیاسی و اجتماعی سازگار نیستند، حساستر شده و جریانهای مختلف سیاسی و اجتماعی میتوانند در برابر یک رویکرد غیرعقلانی یا تندروانه موضع بگیرند.
از این منظر، واکنشهای اخیر را میتوان نشانهای از بلوغ سیاسی و اجتماعی جامعه دانست؛ چراکه …
