آرمان امروز : لکههای نفتی از سواحل جنوبی قشم به جنگلهای حرای نقاشه رسید و همچنان بوی نفت در این نقاط به مشام میرسد؛ حالا پرسش این است که منشأ آلودگی چیست و چه کسی خسارت این اکوسیستم حساس را جبران میکند؟
«بوی بسیار بدی میآید، انگار داخل پیت نفت افتادیم.» این جمله غواصی است که در آبهای خلیج فارس مشغول به فعالیت است.
همه چیز از لکههای سیاهی شروع شد که زیبایی سواحل جنوبی قشم را مخدوش کرده بود. اما ماجرا خیلی زود از آلودگی چند نقطه ساحلی فراتر رفت. نفت به محدوده شیبدراز و سوزا رسید و سپس خود را به جنگلهای حرای روستای نقاشه رساند. این یک بحران بود. هر قطره نفت در این جنگل اسرارآمیز میتواند در میان شبکه پیچیده ریشههای مانگرو گرفتار شود، نسلشان را منقرض کند و پاکسازی را به چالش بکشد.
سجاد، غواص فعال در خلیج فارس، ضمن اشاره به این مسئله که در سواحل قشم بوی نفت بسیار شدید است، میگوید: «وقتی صبح برای غواصی آمدیم وضعیت اینگونه نبود. ۵:۳۰ صبح آلودگی کمتر بود و حالا به هنگام ظهر وضعیت بسیار بد شده است.»
یکی دیگر از ساکنان قشم نیز در گفتوگو با فرارو به مرزی اشاره میکند که ساحل تمیز را از ساحل آلوده به نفت جدا کرده است. او میگوید: «نگران لاشه زمرد ماهیهایی هستیم که در ساحل جسته و گریخته میبینیم.»
به هر رو، تا لحظه تنظیم این گزارش، حدود ۹۰ هزار مترمربع از آبهای ساحلی و ۳۲ هزار مترمربع از سواحل قشم درگیر آلودگی نفتی شدهاند. اکنون عملیات پاکسازی آغاز شده، نمونهبرداریها ادامه دارد و دستگاههای مختلف درباره منشا این آلودگی در حال بررسی هستند.
با این همه، مهمترین پرسش همچنان بیپاسخ مانده است: این نفت از کجا آمده و چه کسی مسئول خسارتی است که به یکی از حساسترین زیستبومهای خلیج فارس وارد شده است؟
محمد الموتی، دبیر شبکه تشکلهای محیطزیست و منابع طبیعی کشور، در گفتوگو با فرارو، آلودگی ایجادشده را از همان ابتدا یکی از نگرانیهای جدی فعالان محیطزیست در جریان جنگ میداند و میگوید: «واقعیت این است که این مسئله، طبیعتا برگرفته از این جنگ و آن هم در یک زیستبوم بسیار حساس مانند خلیج فارس و جزایر ایرانی بوده و وقوع چنین اتفاقی نیز قابل انتظار بود. یکی از نگرانیهای جدی ما از روز آغاز این جنگ، همین موضوع آلایندگی جزایر، سواحل جزایر و خود خلیج فارس بود؛ چراکه با نقاط بسیار حساس مرجانی، سازههای مرجانی و کریدور رفتوآمد پستانداران دریایی مواجه هستیم و این مسئله همواره یکی از نگرانیهای ما بوده است.»
او درباره وضعیت کنونی نیز تأکید میکند: «این مسئله برای سواحل خطرناک و همچنان نگرانکننده است و باید هرچه سریعتر عملیات پاکسازی را انجام دهیم؛ چراکه وارد فصلهایی میشویم که نیازمند سواحل ایمن هستیم.»
