بهنام فرهنگ . فعال حقوقی اجتماعی
جانباختن ۱۸ دختر موتورسوار اصفهانی در طی ۴ ماه دردناک است پیش از آنکه کسی سراغ «تقصیر خودشان بود!!!» برود، باید یک سؤال ساده اما جدی پرسید: چرا زنی که قرار است در خیابان موتور براند، نباید امکان قانونی آموزش، آزمون، دریافت گواهینامه و برخورداری از پوشش بیمهای را داشته باشد؟
این تناقض را نمیشود با چند جمله تکراری و نخ نما درباره «هنجار» یا «تخلف» پاک کرد.
وقتی یک زن به مثابه یک شهروند ایرانی پشت فرمان موتورسیکلت مینشیند، اگر قرار است قانون او را مسئول بداند، باید ابزار قانونی مسئول بودن را هم در اختیارش بگذارد: آموزش رسمی، آزمون مهارت، گواهینامه، بیمه و استانداردهای ایمنی. نمیشود از یک طرف گفت «بدون گواهینامه رانندگی نکن!» و از طرف دیگر مسیر دریافت گواهینامه را برای یک شهروند، صرفاً به دلیل زن بودن، مسدود کرد.
این دیگر فقط مسئله آزادی انتخاب نیست؛ مسئله ایمنی عمومی است.
زنی که امکان آموزش رسمی ندارد، ممکن است مهارتش را در خیابان و با آزمونوخطای خطرناک به دست بیاورد. زنی که گواهینامه ندارد، از یک سازوکار رسمی سنجش مهارت کنار گذاشته شده است و زنی که از پوشش بیمهای مناسب محروم است، در صورت حادثه ممکن است علاوه بر رنج جسمی، با بحران مالی و حقوقی جدی هم روبهرو شود.
سال ۱۳۹۸ حتی شعبهای از دیوان عدالت اداری، در پی شکایت یک زن اصفهانی، پلیس را به صدور گواهینامه موتورسیکلت برای او ملزم کرد؛ هرچند آن رأی بعداً بهعنوان رأی عمومی و لازمالاتباع برای همه زنان تثبیت نشد.
پس سؤال امروز باید روشنتر از همیشه باشد:
اگر زنان قرار است موتور نرانند، قانون شفاف و یکدست … …
