بازار دارو در ایران این روزها با چالشی چندوجهی روبهرو است؛ از یکسو بیماران و خانوادهها کمبود برخی اقلام دارویی را در داروخانهها احساس میکنند و از سوی دیگر، تولیدکنندگان و فعالان صنعت دارو از مشکلات نقدینگی، مطالبات معوق، دشواری تأمین ارز و ناکارآمدی برخی سازوکارهای قیمتگذاری و توزیع گلایه دارند.
انعکاس مکرر این موضوع در برنامههای مختلف صداوسیما و گزارشهای مردمی درباره پیدا نشدن برخی داروها نیز نشان میدهد مسئله کمبود دارو صرفاً یک بحث کارشناسی یا صنفی نیست و به تجربه روزمره بخشی از مردم تبدیل شده است.
در ماههای اخیر، گزارشهایی از کمبود مقطعی داروهای بیماران خاص، قلبی، ناباروری و برخی اقلام دیگر منتشر شده است که رسانه ها مواردی از گلایه شهروندان درباره نبود برخی داروها در داروخانهها مطرح شده است. در این رابطه، رئیس سازمان غذا و دارو نیز پیشتر تأکید کرده بود که کمبود نقدینگی یکی از عوامل ایجاد کمبود دارو است و اقتصاد نامناسب این حوزه فشار مضاعفی بر زنجیره دارویی وارد کرده است.
مسیر ناهموار دسترسی به ارز دارو
با وجود برخی برداشتهای رسانهای، ارز ترجیحی دارو در حال حاضر بهطور کامل حذف نشده است و بنابراین نمیتوان کمبودهای موجود را مستقیماً نتیجه حذف ارز ترجیحی دانست. مسئله اصلی، بیش از آنکه صرفاً «وجود یا نبود ارز ترجیحی» باشد، به نحوه تخصیص، انتقال و دسترسی به ارز، تأمین نقدینگی و چگونگی انتقال یارانه به حلقه نهایی زنجیره یعنی بیمار بازمیگردد.
محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، نیز با اشاره به مشکلات ایجادشده در مسیر تأمین دارو گفته است که از اواسط سال ۱۴۰۴ و با فعال شدن مکانیسم ماشه، انتقال ارز برای واردات دارو با مشکل جدی مواجه شده است. به گفته او، پس از آغاز جنگ نیز حملونقل مواد اولیه و دارو با دشواری بیشتری روبهرو شد و حتی در دوره جنگ یک محموله مواد اولیه از هند وارد کشور نشد.
ظفرقندی در عین حال تأکید کرده است که بخش قابل توجهی از کمبودها مربوط به برندهای اروپایی است و بسیاری از این اقلام دارای نمونه مشابه داخلی یا جایگزین از کشورهای دیگر هستند. به گفته وزیر بهداشت، بانک مرکزی …
