قیمت طلا امروز




 روزنامه شرق / ۱۴۰۵/۰۵/۱۹

فضای مجازی؛ هنگامی که معماری قدرت دگرگون می‌شود

اختلاف بر سر فضای مجازی، در ظاهر بر سر فناوری است؛ اما در ژرفای خود، اختلاف بر سر قدرت است. در سال‌های اخیر تقریبا همه بحث‌ها درباره فضای مجازی، فناوری، سکوهای ارتباطی، شبکه‌های اجتماعی، امنیت، فیلترینگ یا تنظیم‌گری شکل گرفته است. گویی مسئله اصلی فقط ظهور فناوری‌های تازه ارتباطی است. اما شاید آنچه در ظاهر یک تحول فناورانه به نظر می‌رسد، در واقع نشانه دگرگونی عمیق‌تری باشد؛ دگرگونی در معماری قدرت.
 فضای مجازی؛ هنگامی که معماری قدرت دگرگون می‌شود

محمدحسن سهامیه

 

 

 

اختلاف بر سر فضای مجازی، در ظاهر بر سر فناوری است؛ اما در ژرفای خود، اختلاف بر سر قدرت است.

در سال‌های اخیر تقریبا همه بحث‌ها درباره فضای مجازی، فناوری، سکوهای ارتباطی، شبکه‌های اجتماعی، امنیت، فیلترینگ یا تنظیم‌گری شکل گرفته است. گویی مسئله اصلی فقط ظهور فناوری‌های تازه ارتباطی است. اما شاید آنچه در ظاهر یک تحول فناورانه به نظر می‌رسد، در واقع نشانه دگرگونی عمیق‌تری باشد؛ دگرگونی در معماری قدرت.

مقصود از معماری قدرت، شیوه‌ای است که قدرت در یک جامعه تولید، توزیع، گردش و مهار می‌شود. هرگاه این معماری دگرگون شود، نسبت میان حکومت، جامعه، رسانه و دیگر بازیگران عرصه عمومی نیز تغییر می‌کند و در نتیجه، الگوهای حکمرانی نیز ناگزیر از بازاندیشی خواهند بود.

در جامعه صنعتی، بخش عمده قدرت اجتماعی از مسیر نهادهای بزرگ و متمرکز جریان می‌یافت. دولت‌ها، رسانه‌های فراگیر، احزاب، دانشگاه‌ها و دیگر سازمان‌های رسمی، مهم‌ترین مجاری شکل‌گیری افکار عمومی و اثرگذاری بر تصمیم‌های عمومی بودند. این نهادها همچنان نقش مهمی دارند، اما دیگر تنها بازیگران این میدان نیستند.

ویژگی متمایز عصر شبکه‌ای، صرفا گسترش فناوری یا حتی توزیع گسترده‌تر اطلاعات نیست؛ مهم‌ترین تحول آن، اجتماعی‌شدن تولید قدرت است. جامعه دیگر فقط مخاطب قدرت یا موضوع تصمیم‌های عمومی نیست، بلکه خود نیز به یکی از تولیدکنندگان قدرت مشروع تبدیل شده است. این قدرت، نه از ابزارهای اجبار و تحمیل، بلکه از ظرفیت جامعه برای سازمان‌یافتگی، گفت‌وگوی عمومی، تولید دانش، اعتماد اجتماعی، کنش جمعی و ارتباطات شبکه‌ای سرچشمه می‌گیرد.

در برخی ادبیات علوم سیاسی، بخشی از این ظرفیت با عنوان «قدرت مدنی» (Civic Power) توصیف می‌شود؛ یعنی قدرتی که از مشارکت شهروندان و نهادهای مدنی سرچشمه می‌گیرد. با این حال، در این مجموعه مقالات، آگاهانه از مفهوم فراگیرتر «قدرت اجتماعی» (Social Power) استفاده می‌کنیم؛ زیرا مقصود ما فقط ظرفیت‌های برآمده از نهادهای مدنی نیست، بلکه همه منابع مشروع اثرگذاری جامعه، از جمله رسانه، دانش، دانشگاه، فرهنگ، اعتماد اجتماعی، کنش جمعی و شبکه‌های اجتماعی را نیز دربرمی‌گیرد.

در چنین بستری، فضای مجازی را نباید صرفا مجموعه‌ای از فناوری‌های نوین ارتباطی دانست، چراکه اهمیت اصلی آن در این است که امکان تولید، سازمان‌دهی و گردش قدرت اجتماعی را با سرعت، گستره و مقیاسی بی‌سابقه فراهم می‌کند. به همین دلیل، فضای مجازی بیش از آنکه علت این تحول باشد، مهم‌ترین عرصه بروز و آشکاری آن است.

در این میان، رسانه نیز معنایی فراتر از یک ابزار اطلاع‌رسانی پیدا می‌کند. رسانه یکی از مهم‌ترین نهادهای عمومی جامعه برای تولید قدرت اجتماعی است. اشاره شد که رسانه، تجربه‌های پراکنده شهروندان را به مسئله‌ای عمومی تبدیل می‌کند، امکان گفت‌وگوی اجتماعی را گسترش می‌دهد، آگاهی مشترک می‌آفریند و جامعه را قادر می‌سازد در شکل‌دهی به افکار عمومی و سرنوشت خود مشارکت کند.

اگر چنین باشد، مسئله حکمرانی رسانه نیز معنایی تازه پیدا می‌کند. موضوع دیگر صرفا اداره یک فناوری یا نظارت بر چند سکوی ارتباطی نیست، بلکه تنظیم رابطه میان اقتدار عمومی حکومت و قدرت اجتماعیِ برآمده از نهادهای عمومی جامعه است. هرگاه این رابطه بر پایه قانون، مسئولیت، پاسخ‌گویی و خیر عمومی سامان نیابد، نه اقتدار حکومت به‌درستی عمل خواهد کرد و نه ظرفیت جامعه برای مشارکت در اداره امور عمومی شکوفا خواهد شد.

از همین منظر، نگرانی بسیاری از دولت‌ها درباره فضای مجازی نیز معنایی متفاوت پیدا می‌کند. مسئله اصلی، صرف حضور فناوری‌های جدید نیست، بلکه آن است که تولید و گردش قدرت، دیگر در انحصار نهادهای متمرکز باقی نمانده است. بازیگران جدیدی وارد عرصه عمومی شده‌اند و جامعه بیش از هر زمان دیگری، در شکل‌گیری افکار عمومی و اثرگذاری بر تصمیم‌های عمومی نقش یافته است.

از این رو، حکمرانی در عصر شبکه‌ای را نمی‌توان با همان پیش‌فرض‌هایی فهمید که در عصر رسانه‌های یک‌سویه شکل گرفته بود. هر الگویی از حکمرانی که همچنان بر تمرکز یک‌جانبه قدرت استوار باشد، دیر یا زود با واقعیت جامعه شبکه‌ای روبه‌رو خواهد شد؛ جامعه‌ای که در آن تولید قدرت نیز همانند تولید اطلاعات، به فرایندی اجتماعی تبدیل شده است.

اگر این تحول را بپذیریم، پرسش اصلی دیگر این نخواهد بود که چگونه فضای مجازی را کنترل کنیم، بلکه این خواهد بود که چگونه می‌توان اقتدار عمومی حکومت و قدرت اجتماعی جامعه را در چارچوب قانون، مسئولیت، پاسخ‌گویی و خیر عمومی، به موازنه‌ای پایدار رساند؟

پاسخ به این پرسش فقط سرنوشت حکمرانی رسانه را تعیین نمی‌کند، بلکه نشان خواهد داد حکمرانی سالم در عصر شبکه‌ای، چگونه می‌تواند هم اقتدار عمومی حکومت را حفظ کند و هم استقلال جامعه و نهادهای عمومی آن را پاس بدارد. این همان بحثی است که در مقاله آینده، به آن خواهیم پرداخت.

ادامه دارد...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.



۸ ساعت قبل / سایت برترینها

حلالیت طلبیدن داوطلب کنکور به‌خاطر کیک اضافه!

برترین‌ها: در میان هیاهوی برگزاری کنکور ۱۴۰۵، ویدیویی از گفت‌وگو با شماری از شرکت‌کنندگان اصفهانی آزمون سراسری در فضای مجازی مورد توجه قرار گرفته است. این ویدیو به‌واسطه پاسخ یکی از شرکت‌کنندگان و سویه طنزآمیز صحبت‌های او، طی ساعات اخیر مورد استقبال کاربران قرار گرفته و دست‌به‌دست می‌شود.


۱۱ ساعت قبل / سایت نورنیوز

هشدار رئیس اتحادیه املاک تهران درباره قیمت‌سازی و آگهی‌های جعلی مسکن

نورنیوز- گروه اجتماعی: کیانوش گودرزی رئیس اتحادیه صنف مشاوران املاک تهران با بیان اینکه بخشی از قیمت‌سازی‌ها و افزایش‌های غیرواقعی در بستر فضای مجازی شکل می‌گیرد، گفت: فضای مجازی امروز به یک نیاز جدی برای مردم تبدیل شده و نمی‌توان آن را حذف کرد، اما باید برای آن دگرگونی و سازوکار نظارتی مؤثر ایجاد شود تا زمینه‌ای برای انتشار آگهی‌های جعلی و فاقد وجود خارجی فراهم نشود.

وی  افزود: چند وقت پیش خودم برای یک آگهی تماس گرفتم و مشخص شد اصلاً وجود خارجی ندارد. بنابراین معتقدم آگهی‌ها باید حتماً شناسنامه‌دار باشند و در فضای قابل کنترل منتشر شوند؛ به‌گونه‌ای که حداقل هویت منتشرکننده، از جمله با کد ملی، قابل شناسایی باشد.

این مقام صنفی با اشاره به اینکه بازار مسکن به‌صورت زنجیروار با بخش‌های مختلف اقتصاد در ارتباط است، اظهار داشت: از خط تولید و ایجاد اشتغال گرفته تا سرمایه‌گذاری، پس‌انداز، نقش بانک‌ها، عرضه زمین از سوی وزارت راه و تعادل میان عرضه و تقاضا، همه به هم وابسته‌اند و باید در کنار هم دیده شوند.

وی ادامه داد: ما در سامانه‌ها، دست‌کم می‌توانیم شفافیت ایجاد کنیم، اثرگذاری داشته باشیم، نیازسنجی انجام دهیم و اجازه ندهیم هر فردی صرفاً با هدف سودجویی وارد بازار شود. سودجویی به‌خودی‌خود چیز بدی نیست، اما باید در کنار آن سلامت جامعه، سلامت اقتصاد و سلامت بازار مسکن هم لحاظ شود.

گودرزی با انتقاد از تأخیر در اجرای برخی الزامات قانونی در حوزه مسکن گفت: بعضی از این اقدامات باید سال‌ها قبل، حتی ۷۰ سال پیش انجام می‌شد، اما امروز تازه به اجرا رسیده است و همین موضوع نشان می‌دهد که در حوزه اقتصاد مسکن هنوز راه زیادی در پیش داریم.

وی درباره رشد غیرمتعارف قیمت املاک نیز تصریح کرد: اینکه ملکی که ۱۰ یا ۲۰ سال پیش با ۹ میلیون تومان خریداری شده، امروز ۱۰ میلیارد تومان قیمت‌گذاری می‌شود، در حالی که فرسوده شده و باید درباره تخریب و نوسازی آن تصمیم گرفت، نشان می‌دهد ارزیابی درستی از بازار انجام نمی شود.

رئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران در بخش دیگری از سخنانش با تأکید بر اینکه مخالف اصل فضای مجازی نیست، اما با اتحادیه‌های موازی و صدور مجوزهای غیرهمسو مخالف است، گفت: فضای مجازی در حوزه‌های مختلفی فعالیت می‌کند؛ از سوپرمارکت‌ها گرفته تا تولیدات دیگر. بنابراین باید همان‌طور که برای کسب‌وکارهای سنتی نظارت و دستورالعمل وجود دارد، برای این فضا نیز ضوابط روشن و قابل اجرا تعریف شود.

وی افزود: ایجاد یک ساختار موازی، آن هم بدون نظارت و کنترل کافی، اشتباه است. اگر قرار است برای یک حوزه پروانه صادر شود، باید همان قواعد برای همه بخش‌ها قابل اجرا باشد. نباید یک فضای دو قطبی میان کسب‌وکار سنتی و کسب‌وکار مجازی ایجاد کنیم و بعد آن را رها کنیم.

گودرزی در پایان هشدار داد: حاکمیت باید برای این موضوع هوشیار باشد؛ اگر امروز به این مساله توجه نشود، در آینده جامعه صنفی با مشکلات جدی روبه‌رو خواهد شد. این موضوع را باید به اتاق اصناف تهران، اتاق اصناف ایران و وزارت صمت به‌عنوان یک هشدار جدی منتقل کرد.


۱۱ ساعت قبل / خبرگزاری برنا

رسانه‌های آمریکایی: زلنسکی در حال از دست دادن قدرت است

زلنسکی روز چهارشنبه پس از آنکه مقامات ضد فساد تحت حمایت غرب تحقیقاتی را در مورد یک طرح پولشویی ادعایی ۳.۴ میلیون دلاری که مقامات ارشد ریاست جمهوری در آن دخیل بوده‌اند، آغاز کردند، ایرینا مودرایا، معاون رئیس دفتر خود را اخراج کرد. مودرایا هرگونه تخلفی را رد کرده است. این جدیدترین مورد از رسوایی‌های فساد متعدد مربوط به مقامات نزدیک به زلنسکی است.

به نقل از شبکه خبری راشاتودی، یک روز پیش از آن، میخائیل فدوروف، وزیر دفاع سابق اوکراین که برکناری غیرمنتظره‌اش ماه گذشته باعث چندین هفته اعتراضات عمومی شد، ویدئویی به سبک مبارزات انتخاباتی منتشر کرد که فساد دولتی را محکوم می‌کرد و خواستار انتخابات در میانه «بحران سیستماتیک حکومتداری» شد.

دوره پنج ساله ریاست جمهوری زلنسکی در ماه مه ۲۰۲۴ به پایان رسید، اما او با استناد به حکومت نظامی اعمال شده پس از تشدید درگیری با روسیه در فوریه ۲۰۲۲، از برگزاری انتخابات جدید خودداری کرده است.

وال استریت ژورنال این آشفتگی را «بزرگترین چالش» برای «حفظ ریاست جمهوری» زلنسکی از سال ۲۰۲۲ خواند و نوشت به نظر می‌رسد فدوروف در بحبوحه ناامیدی فزاینده از رسوایی‌های فساد مکرر، خود را به عنوان یک رقیب اصلی مطرح می‌کند.

روزنامه فایننشال تایمز با استناد به تحلیلگری که نتیجه گرفت «بحران سیاسی آشکار است»، خاطرنشان کرد که فهرست رو به رشد متحدان زلنسکی که درگیر تحقیقات فساد شده‌اند، در کاهش رتبه محبوبیت او نقش داشته و نگرانی حامیان غربی کی‌یف را برانگیخته است.

واشنگتن پست هم مداخله فدوروف را «چالشی قابل توجه و مستقیم» برای اقتدار زلنسکی توصیف کرد.

روزنامه تلگراف نوشت زلنسکی «با مجموعه‌ای از رسوایی‌های فساد طولانی مدت» آسیب دیده است و تحقیقات ادامه دارد.

این روزنامه استدلال کرد که او رقبای قدرتمندی را برای خود جمع کرده است که زمانی عمیقا به او وفادار بودند و گفت که به نظر می‌رسد «به طور فزاینده‌ای محتمل» است که او نتواند اوکراین را به دوران صلح هدایت کند.

گاردین، فدوروف را به عنوان یک «حریف سیاسی قدرتمند» توصیف کرد. کارشناسانی که این روزنامه به آنها استناد کرد، فساد را نشانه‌ای از مشکلات عمیق‌تر «حکومت بد» خواندند و هشدار دادند که خستگی عمومی و عدم توضیح تصمیمات زلنسکی، یک «جعبه باروت بی‌نقص» ایجاد کرده است.

لوموند گفت که فدوروف با درخواست انتخابات، «از خطی عبور کرده است» که هیچ سیاستمدار بزرگ اوکراینی از سال ۲۰۲۲ جرأت عبور از آن را نداشته است. این روزنامه گفت که او به دنبال بهره‌برداری از انباشت بحران‌ها، از جمله رسوایی‌های مکرر فساد است.

مجله اشپیگل هم به نقل از یک تحلیلگر سیاسی اوکراینی نوشت که چالش فدوروف را «درخواستی برای نقش رهبر اپوزیسیون» توصیف کرد. این مجله گفت که زلنسکی اکنون از زمان تشدید درگیری با اولین «مخالف عمومی و مستقیم» خود روبه‌رو است.

زلنسکی علنا به اتهامات فدوروف پاسخ نداده است. سخنرانی عصر چهارشنبه او بر مسائل نظامی و انتصاب وزیر دفاع جدید متمرکز بود و به فشارهای سیاسی فزاینده نپرداخت.

انتهای پیام




 رئیس جمهور: حتی یک بند در تفاهمنامه پیدا نمی‌کنند که حاکی از وادادگی باشد - سلام نو
۱۶ ساعت قبل / سایت سلام نو

رئیس جمهور: حتی یک بند در تفاهمنامه پیدا نمی‌کنند که حاکی از وادادگی باشد - سلام نو

مسعود پزشکیان رئیس جمهور توافق اخیر را عزتمندانه و ارزشمند دانست و گفت: حتی یک بند در این توافق پیدا نمی‌کنند که حاکی از وادادگی باشد؛ همه تعهدات مربوط به طرف مقابل است.

 جزئیات محدودیت‌های ترافیکی جاده های شمالی اعلام شد / جاده چالوس یکطرفه می شود
۲۱ ساعت قبل / سایت رکنا

جزئیات محدودیت‌های ترافیکی جاده های شمالی اعلام شد / جاده چالوس یکطرفه می شود

رکنا:رئیس پلیس راه راهور فراجا از اجرای محدودیت‌های مقطعی و یک‌طرفه در محورهای چالوس، هراز و فشم در روزهای جمعه و شنبه 30 و 31 مردادماه خبر داد.

 افزایش ساخت، مشکل مسکن را حل نکرد/ قانون پیش‌فروش اصلاح می‌شود
۱۷ ساعت قبل / سایت ایران آنلاین

افزایش ساخت، مشکل مسکن را حل نکرد/ قانون پیش‌فروش اصلاح می‌شود

معاون وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه تجربه دهه ۸۰ و ۹۰ در کشور نشان داد افزایش عرضه مسکن به‌تنهایی نمی‌تواند مسئله مسکن کشور را حل کند، گفت: نباید سیاست مسکن را صرفاً به مسکن ملکی محدود کنیم. یکی از راه‌حل‌های اصلی برای پاسخگویی به نیاز اقشار کم‌درآمد، راه‌اندازی نظام مسکن استیجاری عمومی و توسعه اجاره‌داری حرفه‌ای است.

 تمدید زمان مشاهده و سوابق تحصیلی داوطلبان آزمون سراسری و دانشجو - معلم
۱۴ ساعت قبل / سایت ایران آنلاین

تمدید زمان مشاهده و سوابق تحصیلی داوطلبان آزمون سراسری و دانشجو - معلم

رئیس مرکز ارزشیابی و کیفیت نظام تضمینی آموزش و پرورش از تمدید مهلت مشاهده، بررسی و بررسی سوابق تحصیلی داوطلبان آزمون اختصاصی پذیرش دانشجو-معلم و آزمون سراسری تا پایان روز شنبه (۳۱ مردادماه) خبر داد.

 تاکید پزشکیان بر برابری جنسیتی در پرتو عدالت
۶ ساعت قبل / روزنامه آرمان امروز

تاکید پزشکیان بر برابری جنسیتی در پرتو عدالت

آرمان امروز: مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، در سخنانی با تأکید بر جایگاه انسان و اهمیت علم، آگاهی و تلاش، بر این نکته تأکید کرد که جنسیت نباید معیاری برای سنجش توانمندی‌های انسانی باشد. او با استناد به مفاهیم قرآنی، تلاش و همت انسان را فارغ از زن یا مرد بودن، عامل اصلی رشد، شکوفایی استعدادها و [ ]

 بدترین ال‌نینوی قرن در راه است
۵ ساعت قبل / خبرگزاری همشهری‌آنلاین

بدترین ال‌نینوی قرن در راه است

سرویس هواشناسی ملی بریتانیا روز جمعه ۳۰ مرداد پیش‌بینی کرد که الگوی آب‌وهوایی ال‌نینو در سال جاری بدترین مورد در بیش از یک قرن اخیر خواهد بود و دمای سطح دریا را به سطحی «بی‌سابقه» خواهد رساند.