انرژی چه رابطه ای با توسعه دارد؟ به گزارش مردم سالاری آنلاین به نقل از عصر ایران، ؛ حمید خدری؛ دکتری مدیریت صنعتی -
نویسنده این سطور تلاش دارد سلسله یادداشتهایی کوتاه که هر کدام مستقل از دیگری است در راستای توسعه و انرژی در ایران و جهان با هدف آگاهیبخشی به جامعه منتشر کند. در یادداشت نخست به اهمیت توسعه و رابطه آن با انرژی خواهیم پرداخت و به این پرسش پاسخ خواهیم داد که آیا نسبت توسعه با انرژی ناگزیر است؟
بهطورکلی اگر به میزان توسعه اقتصادی دنیا در طی دورههای اخیر توجه داشته باشیم؛ بسیار روشن است که بخش مهمی از این توسعه از مسیر انرژی میگذرد و در واقع انرژی تعیینکننده توسعه در بسیاری از ابعاد شده است.
این موضوع از این نظر دارای اهمیت است که کشورهای دارنده ذخایر مهم انرژی دیدگاه واقعبینانهای به توسعه داشته باشند و از منابع در دسترس خود بهتر استفاده کنند. بر همین اساس رابطه انرژی برای رسیدن به توسعه امری بسیار مهم قلمداد میشود. پرسشهایی نیز همچنان وجود دارد که آیا در کشورهای پیشرفته جهان، امر توسعه الزاما با مصرف بالای انرژی همراه بوده است؟ اگر این طور بوده است پس چرا برخی کشورهایی که منابع انرژی چندانی در اختیار ندارند به توسعه مطلوب خود نزدیک هستند؟
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) اخیرا در گزارشی به افزایش تعداد کشورها و جهش دوبرابری مقادیر واقعی یارانههای انرژی در جهان اشاره کرده و در این میان، نه تنها کشورهای توسعهیافته در اروپا که فاقد منابع نفت و گاز هستند، بلکه اوضاع کشورهایی نظیر روسیه، ایران و چین نیز وخیم گزارش شده است. یعنی آن انرژی که طی سالهای طولانی در خدمت توسعه کشورها بود امروز با ناترازی شدید روبروست.
بررسی اجمالی دادههای آماری، ابعاد دقیق این ناترازی را به روشنی ترسیم میکند. نمودار زیر نشان میدهد که یارانه انرژی در ایران نه یک ابزار رفاهی بهینه، بلکه بار سنگینی بر دوش اقتصاد ملی است که در طول یک دهه گذشته، دچار نوسانات شدید و غیرقابلپیشبینی شده است.
این ارقام بیانگر این واقعیت هستند که مدل فعلی مصرف و تخصیص یارانه، عملاً منابع ثروت …
