قطعی برق فقط به معنای خاموش شدن چند دقیقهای وسایل خانه نیست. در بسیاری از مواقع، مشکل اصلی زمانی ایجاد میشود که برق دوباره وصل شده و ولتاژ شبکه بهصورت ناگهانی تغییر میکند. چنین نوساناتی میتوانند به قطعات حساس یخچال، تلویزیون، کولر گازی، پکیج و سایر تجهیزات برقی آسیب وارد کنند. استفاده از برد محافظ مناسب میتواند با تشخیص افت یا افزایش غیرعادی ولتاژ و قطع جریان در شرایط نامناسب، احتمال آسیب به تجهیزات را کاهش دهد. مهام الکترونیک نیز در زمینه طراحی و تولید انواع بردهای الکترونیکی فعالیت دارد و بردهای محافظ برق و بردهای مورد استفاده در لوازم خانگی از جمله محصولات این مجموعه هستند. چرا قطع و وصل شدن برق برای لوازم خانگی خطرناک است؟
بسیاری تصور میکنند خاموش شدن ناگهانی وسیله، مهمترین خطر قطعی برق است؛ در حالی که تغییرات ولتاژ هنگام قطع یا وصل مجدد جریان میتواند آسیب بیشتری ایجاد کند.
وسایل خانگی جدید از بردهای الکترونیکی، کمپرسورها، موتورهای الکتریکی و قطعات حساسی استفاده میکنند. این قطعات برای فعالیت در محدوده مشخصی از ولتاژ طراحی شدهاند. اگر ولتاژ برای مدتی از محدوده استاندارد خارج شود، ممکن است عملکرد دستگاه مختل شود یا در موارد شدیدتر، بخشی از مدار آسیب ببیند.
به همین دلیل است که گاهی پس از بازگشت برق، یک وسیله روشن نمیشود یا عملکرد آن نسبت به قبل تغییر میکند. کدام وسایل در برابر نوسان برق حساستر هستند؟
تقریباً تمام وسایل برقی میتوانند از نوسان شدید برق آسیب ببینند، اما برخی تجهیزات به دلیل ساختار الکترونیکی یا قیمت بالای قطعاتشان حساسیت بیشتری دارند. یخچال و فریزر
یخچال یکی از وسایلی است که تقریباً بهصورت شبانهروزی به برق متصل است. کمپرسور و برد الکترونیکی آن ممکن است در برابر قطع و وصل مکرر برق تحت فشار قرار بگیرند. به همین دلیل محافظت از یخچال در زمان نوسان برق اهمیت زیادی دارد. تلویزیون
تلویزیونهای جدید دارای بردهای الکترونیکی حساس هستند. افزایش یا کاهش غیرعادی ولتاژ میتواند روی بخش تغذیه یا سایر قطعات الکترونیکی دستگاه تأثیر بگذارد. کولر گازی
کمپرسور کولرهای گازی هنگام راهاندازی به شرایط مناسب شبکه برق نیاز دارد. روشن شدن دستگاه بلافاصله پس از بازگشت برق یا فعالیت در ولتاژ نامناسب میتواند فشار بیشتری به سیستم وارد کند. پکیج و تجهیزات گرمایشی
بردهای الکترونیکی استفادهشده در پکیجها نیز نسبت به تغییرات شدید ولتاژ حساس هستند و خرابی آنها میتواند هزینه تعمیر قابل توجهی داشته باشد. کامپیوتر و تجهیزات الکترونیکی
رایانه، مودم، تجهیزات صوتی و دستگاههای دیجیتال نیز از قطعات الکترونیکی متعددی تشکیل شدهاند و بهتر است در برابر نوسانات شبکه محافظت شوند. چرا لحظه وصل شدن برق اهمیت زیادی دارد؟
پس از یک خاموشی، برق شبکه ممکن است بلافاصله به شرایط پایدار نرسد. در چنین شرایطی، روشن شدن همزمان تعداد زیادی دستگاه در ساختمانها نیز میتواند شرایط شبکه را تحت تأثیر قرار دهد.
به همین دلیل یکی از قابلیتهای مهم تجهیزات محافظتی، تأخیر در وصل مجدد برق است. در این حالت، وسیله برقی بلافاصله پس از بازگشت جریان روشن نمیشود و پس از گذشت زمان مشخص و مناسب بودن ولتاژ، برق دستگاه برقرار خواهد شد.
این موضوع بهخصوص برای وسایلی مانند یخچال و کولر گازی که دارای کمپرسور هستند اهمیت بیشتری پیدا میکند. برد محافظ برق چگونه از وسایل محافظت میکند؟
برد محافظ وظیفه دارد وضعیت ولتاژ ورودی را بررسی کند. اگر ولتاژ از محدودهای که برای دستگاه تعریف شده بالاتر یا پایینتر برود، سیستم میتواند جریان خروجی را قطع کند.
زمانی که شرایط برق دوباره به وضعیت مناسب برگردد، برد پس از مدت زمان تعیینشده اجازه وصل شدن جریان را میدهد.
در نتیجه، سه عملکرد اصلی را میتوان برای یک سیستم محافظ مناسب در نظر گرفت: تشخیص افت ولتاژ
تشخیص افزایش بیش از حد ولتاژ
ایجاد تأخیر قبل از وصل مجدد برق
کیفیت طراحی مدار و قطعات استفادهشده در چنین تجهیزاتی نقش مهمی در عملکرد صحیح آنها دارد. محافظ برق معمولی یا محافظ مرکزی؟
برای محافظت از وسایل خانه روشهای مختلفی وجود دارد. بسیاری از خانوادهها برای هر وسیله یک محافظ پریزی جداگانه تهیه میکنند؛ برای مثال یک محافظ برای یخچال و محافظ دیگری برای تلویزیون.
روش دیگر استفاده از سیستم محافظتی در مسیر ورودی برق ساختمان یا واحد است. در چنین ساختاری میتوان تعداد بیشتری از تجهیزات را بهصورت متمرکز در برابر شرایط نامناسب ولتاژ محافظت کرد.
انتخاب بین این دو روش به تعداد وسایل، نوع تجهیزات، سیمکشی ساختمان و نیاز مصرفکننده بستگی دارد. چگونه احتمال خسارت ناشی از قطعی برق را کمتر کنیم؟
برای کاهش ریسک آسیب به لوازم خانگی، انجام چند اقدام ساده میتواند مؤثر باشد:
از تجهیزات محافظ مناسب استفاده کنید. انتخاب محافظ باید متناسب با نوع وسیله و میزان جریان مصرفی آن انجام شود.
بلافاصله پس از وصل شدن برق، وسایل پرمصرف را روشن نکنید. چند دقیقه فاصله میتواند فرصت بیشتری برای پایدار شدن شرایط شبکه ایجاد کند.
سیمکشی ساختمان را بررسی کنید. گاهی مشکل افت یا نوسان ولتاژ تنها از شبکه برق شهری نیست و ایراد در سیمکشی داخلی ساختمان نیز میتواند عامل آن باشد.
از چند وسیله پرمصرف روی یک رابط نامناسب استفاده نکنید. ظرفیت سیم، پریز و تجهیزات حفاظتی باید با میزان مصرف دستگاهها متناسب باشد.
در انتخاب تجهیزات حفاظتی فقط به قیمت توجه نکنید. محدوده قطع ولتاژ، زمان تأخیر، توان قابل تحمل و کیفیت قطعات از معیارهای مهمتر هستند. هزینه پیشگیری در برابر هزینه تعمیر
قیمت بسیاری از لوازم خانگی طی سالهای اخیر به سطحی رسیده که خرابی یک برد الکترونیکی یا کمپرسور میتواند هزینه قابل توجهی به خانواده تحمیل کند. از طرف دیگر، در برخی دستگاهها پیدا کردن قطعه مناسب یا تعمیر تخصصی نیز ساده نیست.
به همین دلیل استفاده از تجهیزات حفاظتی را میتوان بیشتر به چشم یک اقدام پیشگیرانه دید؛ اقدامی که هدف آن کاهش احتمال آسیبهای ناشی از وضعیت نامناسب برق است.
البته هیچ تجهیز محافظتی نمیتواند در برابر تمام مشکلات شبکه برق تضمین صددرصدی ایجاد کند، اما انتخاب یک سیستم مناسب میتواند ریسک ناشی از افت و افزایش غیرعادی ولتاژ را کمتر کند. هنگام انتخاب برد محافظ به چه مواردی توجه کنیم؟
هنگام انتخاب برد محافظ، تنها قیمت محصول نباید ملاک تصمیمگیری باشد. کیفیت قطعات، نحوه طراحی مدار، محدوده عملکرد، ظرفیت برد و تناسب آن با کاربرد موردنظر از موارد مهمی هستند که باید بررسی شوند.
از جمله مواردی که بهتر است پیش از انتخاب در نظر گرفته شوند میتوان به این موارد اشاره کرد: محدوده مجاز ولتاژ ورودی
زمان تأخیر در وصل مجدد
حداکثر جریان قابل تحمل
کیفیت رله و قطعات الکترونیکی
تناسب برد با نوع دستگاه
کیفیت طراحی و ساخت مدار
خدمات و پشتیبانی تولیدکننده
مهام الکترونیک در زمینه طراحی و تولید بردهای الکترونیکی فعالیت میکند و در کنار بردهای لوازم خانگی، انواع برد محافظ برق را نیز تولید و عرضه میکند. این مجموعه امکان طراحی و تولید سفارشی برد را نیز برای تولیدکنندگان و کسبوکارهایی که به مدار متناسب با محصول خود نیاز دارند فراهم کرده است.
در چنین شرایطی، انتخاب برد بر اساس نوع کاربرد و مشخصات فنی موردنیاز اهمیت بیشتری از انتخاب صرفاً بر اساس قیمت دارد. نقش کیفیت برد در عملکرد سیستم محافظتی
در یک سیستم محافظ برق، نحوه طراحی مدار و کیفیت اجزای استفادهشده مستقیماً روی عملکرد نهایی تأثیر میگذارد. اگر برد نتواند تغییرات ولتاژ را در زمان مناسب تشخیص دهد یا قطعات آن متناسب با میزان جریان دستگاه انتخاب نشده باشند، عملکرد سیستم حفاظتی میتواند با مشکل مواجه شود.
به همین دلیل برای تولیدکنندگان لوازم برقی، انتخاب برد مناسب فقط یک مسئله جانبی نیست و میتواند بخشی از کیفیت نهایی محصول محسوب شود.
مجموعههایی مانند مهام الکترونیک که در زمینه طراحی و تولید بردهای الکترونیکی فعالیت دارند، میتوانند بر اساس نوع دستگاه و شرایط کاری، برد متناسب با کاربرد موردنظر را تولید کنند. قطعی برق را نمیتوان همیشه کنترل کرد، خسارت آن را چرا
خاموشی و نوسانات شبکه برق موضوعی نیست که مصرفکننده بتواند همیشه از آن جلوگیری کند؛ اما میتوان برای کاهش اثرات آن آماده بود. استفاده از تجهیزات حفاظتی مناسب، رعایت تأخیر در روشن کردن وسایل و بررسی وضعیت برق ساختمان، مجموعه اقداماتی هستند که میتوانند احتمال خرابی تجهیزات گرانقیمت خانه را کاهش دهند.
اگر هدف، استفاده از برد محافظ در تولید تجهیزات برقی یا تأمین برد برای محصولات مختلف باشد، انتخاب تولیدکنندهای که طراحی، تولید و کنترل کیفیت را بهصورت تخصصی انجام دهد اهمیت زیادی دارد. مهام الکترونیک با تمرکز بر تولید انواع برد الکترونیکی، از برد محافظ برق و برد لوازم خانگی گرفته تا طراحی و تولید سفارشی مدارهای موردنیاز تولیدکنندگان، در این حوزه فعالیت میکند.
در نهایت، قطعی و نوسان برق همیشه قابل پیشبینی نیست؛ اما استفاده از طراحی صحیح و تجهیزات حفاظتی مناسب میتواند ریسک خسارت به دستگاههای برقی را کاهش دهد.
