«در ادبیات نوین ارتباطات، رسانه یکی از بازیگران اصلی مدیریت بحران به شمار می‌رود»؛ نوشتاری از یک پژوهشگر روزنامه‌نگاری بحران

به گزارش مشرق ، تابستان امسال اروپا، گرمترین و مرگبارترین تابستان تاریخ خود را تجربه کرد.

بر اساس داده‌های رسمی، بیش از ۲۵ هزار نفر در سراسر این قاره بر اثر موج‌های گرمای شدید جان خود را از دست داده‌اند.

آلمان با ۱۴ هزار قربانی، رکورد تلفات گرما در این کشور را شکست و فرانسه، اسپانیا و انگلیس نیز صدها و هزاران کشته‌ی دیگر را به این آمار افزودند. قتلگاهی خاموش که در سکوت خبری اروپا رقم خورد.

قربانیان خاموش گرما در آلمان

بر اساس داده‌های مؤسسه «رابرت کخ» نهاد اصلی بهداشت عمومی آلمان، تعداد جانباختگان ناشی از گرما در این کشور از آوریل تا اوت ۲۰۲۶ به حدود ۱۴ هزار نفر رسیده است.

از این تعداد، حدود ۹۶۰۰ مورد تنها در یک هفته (۲۲ تا ۲۸ ژوئن / ۱ تا ۷ تیر ۱۴۰۵) رخ داده است؛ زمانی که دمای هوا در بسیاری از نقاط آلمان از مرز ۴۰ درجه سانتی‌گراد عبور کرد و در برخی مناطق به بیش از ۴۱ درجه رسید.

بخش اعظم قربانیان، سالمندان و بیماران مزمن بوده‌اند. از مجموع ۱۴ هزار جان‌باخته، حدود ۱۰۳۰۰ نفر بالای ۷۵ سال سن داشته‌اند.

کارشناسان تأکید می‌کنند که گرما معمولاً به‌صورت غیرمستقیم عمل می‌کند؛ افزایش دمای بدن، بیماری‌های قلبی، عروقی، تنفسی و کلیوی را تشدید کرده و در سالمندان به مرگ منجر می‌شود.

به همین دلیل، در بسیاری از موارد، علت رسمی فوت سکته قلبی یا نارسایی تنفسی ثبت شده، اما گرمای شدید نقش اصلی را در تشدید شرایط بیمار ایفا کرده است.

با همین منطق است که موج‌های گرما را «قاتل خاموش» می‌نامند؛ قاتلی که بدون صحنه‌های دراماتیک، هزاران قربانی می‌گیرد.

موج گرمای مرگبار در سراسر اروپا

اما آلمان تنها قربانی این تابستان سوزان نبود. بر اساس برآوردهای صورت‌گرفته، کل تلفات ناشی از گرما در اروپا در تابستان ۲۰۲۶ از مرز ۲۵ هزار نفر عبور کرده است.

این آمار از داده‌های مؤسسه رابرت کخ در آلمان و همچنین نهادهای دولتی و مراکز تحقیقاتی اسپانیا، فرانسه، انگلیس، سوئیس و هلند جمع‌آوری شده است.

در فرانسه نزدیک به ۶ هزار نفر، که حدود ۸۵ درصد آن‌ها بالای ۶۵ سال سن داشته‌اند.

در اسپانیا بر اساس سیستم نظارت بر مرگ‌ومیر این کشور، بیش از ۳۲۰ مورد مرگ مرتبط با گرما در روزهای اوج موج گرما ثبت شده است .

در انگلیس حدود ۲۷۳۶ مرگ مرتبط با گرما در ماه‌های مه و ژوئن.

این آمارها، برآوردهای محافظه‌کارانه‌ای هستند. به دلیل تأخیر در ثبت آمار و نیز ثبت نشدن گرما به‌عنوان علت مستقیم مرگ، ممکن است رقم واقعی تلفات بسیار بالاتر باشد . بر اساس مدل‌سازی‌های دانشگاه ایندیانا، تنها در هفته آخر ژوئن (۸ روز)، بین ۱۷ تا ۲۵ هزار مرگ اضافی در سراسر اروپا رخ داد.

به گزارش گرمای ۴۰ درجه در اروپا به دلیل معماریِ نامناسبِ ساخته‌شده برای سرما، نبودِ کولر گازی در بیش از ۹۰ درصد خانه‌ها، و جمعیتِ به شدت سالخورده، به فاجعه‌ای مرگبار تبدیل می‌شود.

سازمان جهانی بهداشت با اعلام وضعیت فوق‌العاده، نسبت به بحران فزاینده گرمای شدید در اروپا هشدار داده است.

به گفته این سازمان، اروپا سریع‌ترین قاره در حال گرم شدن جهان است و سرعت افزایش دما در آن حدود دو برابر میانگین جهانی است.

در چهار سال گذشته، گرمای شدید در اروپا بیش از ۲۰ هزار قربانی گرفته است و امسال نیز این روند صعودی با شدت بیشتری ادامه یافته است.

این فاجعه علاوه بر تلفات انسانی، پیامدهای اقتصادی گسترده‌ای نظیر کاهش بهره‌وری نیروی کار، افزایش مصرف انرژی، فشار بی‌سابقه بر سیستم‌های درمانی، و خسارت به زیرساخت‌های حمل‌ونقل را به همراه داشت.

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو؛ آخرین بیانیه روزانه مانده نقدی و بدهی خزانه‌داری، کل بدهی عمومی معوق را در روز سه‌شنبه ۴۰.۰۴۷ تریلیون دلار نشان داد که شامل ۳۲.۲۶۶ تریلیون دلار اوراق بهادار خزانه‌داری در اختیار عموم و ۷.۷۸۲ تریلیون دلار بدهی درون دولتی می‌شود.

بدهی‌های فزاینده، به‌ویژه در دوره دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ که از ژانویه سال گذشته آغاز شد، مدتی است که نگرانی‌هایی را در مورد بحران مالی قریب‌الوقوع ایجاد کرده است و اقتصاددانان نگرانند که ترکیبی سمی از استقراض سنگین، افزایش هزینه‌ها و کاهش مالیات‌ها، بزرگترین اقتصاد جهان را در بحران فرو ببرد.

گروه‌های ناظر بر بودجه هفته‌هاست که عبور از این آستانه را پیش‌بینی می‌کنند. برخی هشدارهای جدی صادر کرده‌اند مبنی بر اینکه یک بحران بدهی تمام‌عیار می‌تواند فوران کند، مگر اینکه قانونگذاران با چشم‌انداز مالی ناپایدار مقابله کنند و مالیات‌ها را افزایش دهند، هزینه‌ها را کاهش دهند، یا هر دو را انجام دهند.

افزایش سریع بدهی آمریکا در حالی رخ می‌دهد که ترامپ از کاهش هزینه‌ها و بهره‌وری به عنوان مشخصه دوره دوم ریاست جمهوری خود حمایت می‌کند و وزارت غیردولتی بهره‌وری دولت (DOGE) از ابتدای سال گذشته بین ۲۵۰ تا ۳۵۰ هزار شغل فدرال را کاهش داده و کمک‌های جهانی را قطع کرده است.

دفتر بودجه کنگره (CBO) در ماه مه ۲۰۲۳، پیش‌بینی کرد که بدهی آمریکا در سال ۲۰۲۸، به مرز ۴۰ تریلیون دلار خواهد رسید.

مایا مک‌گیناس، رئیس کمیته بودجه فدرال مسئولانه (CRFB)، یک نهاد ناظر بر بودجه، در بیانیه‌ای گفت: «۴۰ تریلیون دلار بدهی فقط در دفاتر کل دولت وجود ندارد، بلکه در سراسر اقتصاد احساس می‌شود و به هر طریقی راه خود را به جیب مردم پیدا می‌کند.»

شبکه الجزیره در گزارشی،  دلیل افزایش بدهی آمریکا و اهمیت آن را بررسی کرده است:

سرعت افزایش بدهی چقدر است؟

بدهی آمریکا در دهه ۲۰۲۰، بسیار سریع‌تر از دهه‌های گذشته در حال رشد است.

کل بدهی که شامل بدهی به دیگران و بدهی دولت به خود می‌شود، از ژانویه ۲۰۱۷ که ترامپ اولین دوره ریاست جمهوری خود را آغاز کرد، دو برابر شده است. بدهی آمریکا در آن زمان ۱۹.۹۵ تریلیون دلار بود.

در طول دوره اول ریاست جمهوری ترامپ، بدهی عمومی ۷.۸ تریلیون دلار افزایش یافت که بیشتر آن به دلیل هزینه‌های مقابله با بیماری همه‌گیر کووید-۱۹ بود. از زمان بازگشت او به قدرت در ژانویه ۲۰۲۵، میزان بدهی ۳.۸ تریلیون دلار افزایش یافته که در مجموع، در طول دو دوره ریاست جمهوری او تاکنون به ۱۱.۶ تریلیون دلار رسیده است.

در دوران دولت بایدن از ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵، دولت همچنان در پاسخ به بیماری همه‌گیری کووید به استقراض و هزینه‌های سنگین ادامه داد و در نتیجه، بدهی ۸.۴ تریلیون دلار افزایش یافت.

بدهی آمریکا در ماه مارس امسال به ۳۹ تریلیون دلار رسید و کمتر از پنج ماه طول کشید تا یک تریلیون دلار بدهی اضافی شود.

برای مقایسه، طبق تحلیل کمیته بودجه فدرال مسئولانه، نزدیک به ۲۰۰ سال طول کشید تا کل بدهی آمریکا برای اولین بار در سال ۱۹۸۱ از مرز یک تریلیون دلار عبور کند؛ البته یک تریلیون دلار در سال ۱۹۸۱، با در نظر گرفتن تورم امروز، ۳.۶۷ تریلیون دلار ارزش واقعی خواهد داشت.

دفتر بودجه کنگره تخمین می‌زند که بدهی از ۱۰۱ درصد تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۲۶، به ۱۲۰ درصد در سال ۲۰۳۶ افزایش خواهد یافت. این رقم بسیار بالاتر از رکورد قبلی آمریکا یعنی ۱۰۶ درصد پس از جنگ جهانی دوم است.

چرا بدهی دولت آمریکا در حال افزایش است؟

هزینه‌های بحرانی

در تقریبا دو دهه، دو بحران بزرگ وجود داشته است که در طی آنها دولت‌ها نیاز به قرض گرفتن و افزایش هزینه‌ها داشته‌اند.

رکود اقتصادی ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ اولین بحران بود، در حالی که بحران دوم، همه‌گیری کووید ۱۹ از ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ بود که با حدود یک سوم بدهی‌های افزایش یافته از سال ۲۰۱۷ مرتبط است، زیرا قرض گرفتن در دوران ریاست جمهوری ترامپ و جو بایدن تشدید شد.

درآمد مالیاتی بسیار پایین است

تحلیلگران می‌گویند دلیل دیگر افزایش استقراض این است که درآمدهای مالیاتی و سایر درآمدها با هزینه‌ها همخوانی ندارند، به خصوص که آمریکا بیشتر برای تامین بودجه حقوق بازنشستگی و مراقبت‌های بهداشتی برای جمعیت رو به پیری هزینه می‌کند.

کارشناسان می‌گویند دولت‌های دموکرات و جمهوری‌خواه به طور یکسان در مهار هزینه‌ها یا افزایش مالیات برای پر کردن این شکاف شکست خورده‌اند.

آمریکا سالانه حدود ۷ تریلیون دلار هزینه می‌کند که حدود ۶۰ درصد از آن صرف پرداخت‌های اداره تامین اجتماعی (SSA)، بیمه درمانی از جمله مدیکر و مدیکید و مراقبت از کهنه سربازان می‌شود.

درآمدها برای تامین این هزینه‌ها کافی نیست. برای مثال، طبق اعلام وزارت خزانه‌داری، آمریکا در ژوئیه ۳۳۴ میلیارد دلار از مالیات بر درآمد افراد، بیمه اجتماعی، مالیات شرکت‌ها و سایر موارد درآمد داشته است.

با این حال، ۷۶۶ میلیارد دلار، تقریبا دو برابر درآمد، را به تامین اجتماعی، بیمه درمانی، دفاع ملی و پرداخت بهره پرداخت کرده است.

افزایش نرخ بهره

نرخ بهره تا زمان شیوع بیماری همه‌گیر پایین ماند، در آن زمان فدرال رزرو برای مبارزه با تورم نرخ‌ها را افزایش داد.

اکنون، آمریکا سالانه حدود ۱.۱ تریلیون دلار برای پرداخت بدهی خود پرداخت می‌کند که کمی بیشتر از هزینه‌ای است که برای دفاع صرف می‌کند. در ۱۰ ماه اول سال بودجه ۲۰۲۶، هزینه‌های بهره از هزینه‌های بیمه درمانی نیز پیشی گرفته و اکنون پس از حقوق بازنشستگی، دومین بخش بزرگ هزینه‌ها است. طبق داده‌های گروه تحلیلی USA Facts، سالانه بین ۱.۸ تا ۲ تریلیون دلار برای مزایای بازنشستگی فدرال - تامین اجتماعی - و حقوق بازنشستگی عمومی ایالتی یا محلی هزینه می‌شود.

ترامپ چه کاهش مالیاتی را معرفی کرده است؟

با وجود این افزایش هزینه‌ها، ترامپ کاهش‌های مالیاتی عمیقی را برای کسب و کارها اجرا کرده است که با قانون کاهش مالیات و کسب و کارهای سال ۲۰۱۷ در دوره اول ریاست جمهوری او آغاز شد و نرخ مالیات شرکت‌ها را از ۳۵ درصد، به ۲۱ درصد کاهش داد.

او این کار را در سال ۲۰۲۵ با «قانون یک لایحه زیبا» خود دنبال کرد و قانون سال ۲۰۱۷ را برای همیشه تثبیت کرد. اگرچه این لایحه هزینه‌های مدیکید را نیز ۱۲ درصد کاهش داد، اما سقف بدهی را تقریبا ۵ تریلیون دلار افزایش داد تا این امکان را فراهم کند.

در حال حاضر، مالیات بر درآمد افراد تقریبا نیمی از درآمدهای فدرال را تشکیل می‌دهد، در حالی که تنها ۹ درصد از مالیات بر درآمد شرکت‌ها را تشکیل می‌دهد.

در فاصله بین دو دوره ریاست جمهوری ترامپ، دولت بایدن نیز هزینه‌های زیادی را برای سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و یارانه‌های انرژی پاک صرف کرد.

آمریکا به چه کسی بدهکار است؟

طبق داده‌های خزانه‌داری، بدهی عمومی قرض گرفته شده از سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی ۸۰ درصد - تقریبا ۳۲ تریلیون دلار - از بدهی ناخالص را تشکیل می‌دهد.

طبق تحلیل بنیاد پیتر جی پترسون، حدود ۲۱ تریلیون دلار از این بدهی عمومی در داخل کشور، به طلبکاران مختلفی از جمله فدرال رزرو (۴.۵۲۸ تریلیون دلار) مربوط است که اوراق بهادار خزانه‌داری را برای تاثیرگذاری بر نرخ بهره فدرال و مدیریت عرضه پول، خرید و فروش می‌کند.

سایر طلبکاران شامل صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک (۵.۱۹۵ تریلیون دلار)، صندوق‌های بازنشستگی (۱.۱۳۵ تریلیون دلار)، دولت‌های ایالتی و محلی (۱.۶۳۶ تریلیون دلار)، بانک‌های تجاری و موسسات سپرده‌گذاری (۲.۰۸۳ تریلیون دلار) و سایر وام‌دهندگان شرکتی و انفرادی (۶.۶۶۰ تریلیون دلار) هستند.

در سطح بین‌المللی، آمریکا به چندین کشور و سرمایه‌گذاران خصوصی بدهکار است. در سال ۱۹۷۰، کل دارندگان بدهی خارجی ۵ درصد از بدهی ناخالص را تشکیل می‌دادند، اما تا سال ۲۰۲۵، این رقم به ۳۲ درصد رسید. این بدان معناست که در حالی که آنها به تقویت فعالیت اقتصادی آمریکا کمک می‌کنند، بیشتر درآمد این کشور به صورت پرداخت بهره به خارج از کشور می‌رود.

تا سال ۲۰۲۵، آمریکا به ژاپن ۱.۲۰۳ تریلیون دلار، انگلیس (۸۸۹ میلیارد دلار)، چین (۶۸۳ میلیارد دلار) و همچنین بیش از ۳۰ نهاد دیگر بدهکار بود.

به طور جداگانه، ۲۰ درصد دیگر از بدهی ناخالص ملی - حدود ۸ تریلیون دلار - بدهی درون دولتی است و بنابراین بر کل امور مالی تاثیری ندارد.

افزایش بدهی برای اقتصاد آمریکا چه معنایی دارد؟

تحلیلگران می‌گویند که افزایش بدهی می‌تواند به طور بالقوه یک بحران اقتصادی برای ایالات متحده ایجاد کند، به عنوان مثال، به شکل تورم شدید یا نرخ بهره بالاتر، اگر کنترل نشود.

با افزایش بدهی، خطر فزاینده‌ای وجود دارد که سرمایه‌گذاری خصوصی به دلیل نگرانی‌های ایمنی کاهش یابد و در نتیجه، رشد اقتصادی می‌تواند کند شود.

تحلیلگران می‌گویند که قانونگذاران در نهایت ممکن است مجبور شوند با اقدامات ریاضتی دردناکی مانند مالیات‌های بالاتر واکنش نشان دهند. برنامه‌های تامین اجتماعی نیز می‌توانند در معرض خطر باشند.

کارشناسان هشدار می‌دهند که حل این مشکل می‌تواند سال‌ها طول بکشد و عواقب آن می‌تواند بین نسلی باشد، به طوری که جوانان مجبور شوند سال‌های زیادی هزینه بیشتری بپردازند.

مقامات آمریکایی به سی‌بی‌اس نیوز گفته‌اند که مسئولان پنتاگون در حال بحث و گفت‌وگو درباره برکناری ناشر قدیمی نشریه نظامی «استارز اند استرایپس» (Stars and Stripes) پیش از تاریخ بازنشستگی برنامه‌ریزی‌شده او هستند.

رسانه آمریکایی نوشته دولت آمریکا به ریاست دونالد ترامپ در حال برنامه‌ریزی برای بازساری کامل این رسانه نظامی است که بخشی از بودجه آن توسط مالیات‌دهندگان آمریکایی تامین می‌شود.