اینستا؛ راه خواسته‌های جوانان هند برای تغییر

دیدارنیوز _ زهرا نژادبهرام:

جنبش سوسکی یا همان حزب مردم سوسکی (حزبی ساختگی در فضای مجازی) طی چند ماه اخیر تحولی را در کشور بزرگ هند ایجاد کرد. تحولی که ابعاد آن در بازنمایی الگوریتم و روایت و خواست جوانان تبلور یافته است. کشور هند با داشتن عمقی وسیع از اتصال به اینترنت و برخوداری از فن اوری‌های پیشرفته در بهره گیری از ظرفیت‌های فضای مجازی در زمره کشور‌های پیشتاز در این عرصه شناخته می‌شود. آنگونه که نخست وزیر کنونی نیز با اتکا به همین ظرفیت توانست در عمق روستا‌های این کشور طرفدارانی را جمع آوری کرده و در انتخابات پیروز شود. جنبش سوسکی که نامی غیر متعارف است از اطلاق ریس دیوان عالی هند به بخشی از جوانان تحصیل کرده و بیکار و معترض مشهور شد؛ و ظرف دو ماه بیش از ۲۲ میلیون دنبال کننده در اینستاگرام پیدا کرد. رقمی که از حزب صاحب قدرت هند یعنی جاهارتیا بیشتر است.

یاد آور می‌شود سال گذشته نیز در نپال با تکیه بر همین شبکه‌های اجتماعی جوانان دولت را وادار ساختند که فیلترینگ اینترنت را لغو کند. ازاین‌رو اگر بخواهیم ابعاد این وضعیت را تبیین کنیم لازم است نگاهی به سیر تحولات این جنبش داشته باشیم تا با عمق بیشتری نقش اینتساگرام و جایگاه آن در میان جوانان این کشور را تدقیق کنیم. این جنبش از ویژگی‌های خاصی برخوردار است که عبارت است از: 

• آغاز از یک توهین: جرقه جنبش پس از آن زده شد که اظهارنظری از سوی رئیس دیوان عالی هند، بخشی از جوانان بیکار و فعالان را با «سوسک» مقایسه کرد. جوانان به جای رد این برچسب، آن را بازپس گرفتند و «سوسک» را به نماد بقا، مقاومت و اعتراض تبدیل کردند.

• تولد در اینستاگرام، نه در خیابان: برخلاف بسیاری از جنبش‌های گذشته، این حرکت ابتدا از طریق میم‌ها، ویدئو‌های کوتاه و طنز سیاسی در اینستاگرام گسترش یافت و سپس به تجمعات خیابانی رسید.

• طنز به‌عنوان ابزار بسیج: این جنبش از زبان خشک سیاسی استفاده نکرد. طنز، کنایه، تصویر و شوخی، ابزار اصلی جذب نسل Z بود. همین ویژگی باعث شد الگوریتم اینستاگرام نیز به انتشار گسترده محتوا کمک کند. 

• تبدیل یک مطالبه صنفی به مطالبه اجتماعی: اعتراض اولیه به نشت سؤالات آزمون‌های استخدامی و دانشگاهی بود، اما به‌تدریج موضوعاتی مانند بیکاری، هزینه‌های زندگی، پاسخ‌گویی دولت و آینده جوانان نیز وارد گفتمان …