گروه تاریخ-رجانیوز: دکتر موسی حقانی، مورخ برجسته و رئیس مؤسسهی مطالعات تاریخ معاصر، در گفتوگویی تفصیلی با روزنامه نوبنیاد به تبیین زمینههای شکلگیری کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و عوامل مؤثر در وقوع آن پرداخت. وی با اشاره به ریشههای این رویداد تاریخی، اظهار داشت که کودتای ۲۸ مرداد در واکنش به حرکت بزرگ مردم ایران برای استیفای حقوق ملی و قطع غارتگری انگلستان شکل گرفت. به گفتهی وی، اگر هوشیاری رهبری و حضور گستردهی مردم نبود، ممکن بود سرنوشتی مشابه ۲۸ مرداد در کودتای دیماه رقم بخورد. وی در رابطه با کودتای ۲۸ مرداد گفت: آنچه در نیمروز ۲۸ مرداد رخ داد، نباید ملاک ارزیابی قرار گیرد؛ زیرا تحرکات برای شکست نهضت ملیشدن صنعت نفت، اساساً از زمانی آغاز شد که زمینههای ملیشدن فراهم آمد. به گفتهی وی، انگلستان از طریق کانالها و شبکههای نفوذی خود در ایران، مخالفت خود را در مجلس، احزاب و روزنامهها آغاز کرد و برخی نشریات نیز دست به کار شدند. دکتر حقانی در ادامه به اشتباهات راهبردی در مقطع ۲۸ مرداد اشاره کرد و گفت: «یکی از بزرگترین اشتباهات، دور کردن مردم از صحنه بود. دکتر مصدق با وجود سرمایهی اجتماعی بالا، از فراخوان عمومی خودداری کرد و حتی خواست که مردم در خیابانها حضور نیابند تا با عوامل حزب توده برخورد شود. این خلأ، فرصتی طلایی در اختیار کودتاگران قرار داد.» وی افزود که آیتالله کاشانی در نامهای به دکتر مصدق، خواستار مقابلهی مشترک با کودتا شده بود، اما این درخواست بیپاسخ ماند و در نیمروز، کودتاگران با بسیج اراذل و اوباش، به راحتی دولت را سرنگون کردند. دکتر حقانی با انتقاد از تقلیل مسائل ملی به محاسبات هزینه-فایده، اظهار داشت: ملتها گاهی تا پای جان میایستند تا از تمامیت ارضی و استقلال خود دفاع کنند و این مسائل با فرمولهای اقتصادی قابل سنجش نیست. وی افزود که در همان دوران کوتاه ملیشدن نفت، کارشناسان ایرانی توانمندی خود را نشان …
