بسیاری از والدین تصور می کنند تاثیر تربیت فقط در رفتارهایی مثل تشویق، تنبیه یا آموزش مهارت های مختلف خلاصه می شود، اما یکی از مهم ترین بخش های تربیت، کلماتی است که هر روز در خانه بین والدین و کودکان رد و بدل می شود.کودک در سال های ابتدایی زندگی هنوز تصویر کاملی از خودش ندارد و بخش زیادی از شناخت او از طریق واکنش اطرافیان شکل می گیرد. وقتی یک کودک بارها می شنود که باهوش، تنبل، بی دقت، لجباز یا دردسرساز است، ممکن است به مرور این کلمات را بخشی از هویت خودش بداند.
در واقع صدایی که کودک امروز از پدر و مادرش می شنود، می تواند سال ها بعد به صدای ذهنی خودش تبدیل شود.
چرا بعضی جمله های ساده والدین تا سال ها در ذهن کودک باقی می مانند؟
همه والدین گاهی خسته، عصبانی یا تحت فشار هستند و ممکن است جمله هایی را بیان کنند که از روی قصد بد نیستند. مشکل اصلی زمانی ایجاد می شود که یک جمله به صورت مداوم تکرار شود و کودک آن را به عنوان یک حقیقت درباره خودش بپذیرد.برای مثال، کودکی که همیشه می شنود «تو خیلی حواس پرت هستی»، ممکن است در آینده هنگام انجام یک کار جدید، قبل از شروع کردن با خودش فکر کند که «من احتمالا نمی توانم، چون همیشه آدم بی دقتی بوده ام».
تفاوت بزرگی وجود دارد بین گفتن «این کاری که انجام دادی اشتباه بود» و گفتن «تو همیشه اشتباه می کنی». اولی یک رفتار را اصلاح می کند، اما دومی شخصیت کودک را هدف قرار می دهد.
تفاوت بین انتقاد سازنده و سرزنش کردن کودک چیست؟
انتقاد سازنده روی رفتار تمرکز می کند، اما سرزنش معمولا شخصیت کودک را هدف قرار می دهد.
برای مثال:جمله سرزنش کننده:
«تو همیشه بی مسئولیتی.»
جمله سازنده:
«امروز وسایلت را جمع نکردی، بیا ببینیم چطور می توانیم کاری کنیم که دفعه بعد یادت بماند.»
در روش دوم، کودک احساس نمی کند که خودش مشکل است؛ بلکه متوجه می شود یک رفتار نیاز به تغییر دارد.
آیا همیشه تشویق کردن کودک کار درستی است؟
تشویق کردن یکی از مهم ترین ابزارهای تربیتی است، اما نوع تشویق اهمیت زیادی دارد.گاهی والدین برای بالا بردن اعتماد به نفس کودک دائما می گویند «تو خیلی باهوشی» یا «تو نابغه ای». شاید این جمله ها در ظاهر مثبت باشند، اما ممکن است کودک را به این باور …
