هفت صبح| در یک سالن پذیرایی مجلل موسیقی پخش میشود. مهمانان گاهی به همراه ریتم موسیقیها دست میزنند و برخی خیلی آهسته حرکات موزون انجام میدهند. دختر جوانی که پیراهن سفیدی به تن دارد پدرش را در آغوش میگیرد و در گوشش زمزمه میکند: «از این به بعد برات دوتا دختر میشم...». اینها صحنههایی ازیکی از مراسمهای ختمی است که این روزها در فضای مجازی دیده میشود.
مراسمی که با مراسم سنتی عزاداری و متداول فرهنگ ایران متفاوت است. اگر نیمنگاهی به اطرافمان بیندازیم، متوجه میشویم که این دست از مراسم عزاداری که به شیوه غیرمتعارف و خارج از عرف دینی و مذهبی رایج برگزار میشوند، با وجود مخالفتها و نقدهایی که وجود دارد طی سالهای اخیر هر از گاهی برگزار میشود. چه عوامل و تحولاتی در جامعه باعث شده که مردم به این سبک از عزاداریها روی بیاورند؟
از شعرخوانی تا پخش موسیقی در مراسم عزاداری
در بحبوحه دوره کرونا بود که خواهر کوچکترش «مهرنوش» را در اثر همین بیماری از دست داد. خواهری که چندین سال در عرصه تئاتر و نمایش عروسکی فعال بود و در سن ۴۳ سالگی صحنه زندگی را برای همیشه ترک کرد. «مزدک» که اهل بهشهر است، در آن روزها تصمیم گرفت مراسم تدفین و ختم مهرنوش را به سلیقه خودش برگزار کند. اتفاقی که در خانواده و اقوام او بیسابقه به حساب میآمد و تا پیش از آن رخ نداده بود. او درباره نحوه برگزاری مراسم در گپوگفتی دوستانه به «هفت صبح» میگوید:
«تا پیش از فوت مهرنوش خانواده ما به شیوه معمول و اسلامی مراسمهای ختم را برگزار میکرد. اما انگار جوانی از دست رفته خواهرم و داغ سنگینی که بر دل همه ما گذاشته بود باعث شد خود به خود شکل برگزاری مراسمش هم متفاوت شود به طوریکه در روز تدفین او در آرامستان بهشهر، ما گلچینی از موسیقیهای سنتی و پاپ را پخش کردیم. در مراسم سوم، هفتم و چهلم موسیقی زنده داشتیم و اکثر خانمها هم با لباس سفید ظاهر شدند. واقعیت این است که وقایع اجتماعی و سیاسی آن سالها هم در تصمیمم خیلی موثر بود».
داستان خانواده «سُلماز» اما کمی متفاوت است. در بین اقوام او برگزاری مراسم ختم به شکل غیرسنتی موضوعی کاملا جا افتاده و مرسوم است و به هیچ عنوان تازگی ندارد. به عنوان مثال برگزاری ختم در مسجد در فرهنگ …
