سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس اعلام کرد در شرایط فعلی برنامهای برای افزایش قیمت بنزین وجود ندارد و دولت بهجای تغییر نرخ سوخت، مدیریت مصرف، مقابله با قاچاق و اجرای طرحهای غیرقیمتی را در اولویت قرار داده است.
سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس اعلام کرد: افزایش قیمت بنزین فعلاً منتفی است و دولت بهجای افزایش قیمت، بر مدیریت مصرف و مقابله با قاچاق سوخت تمرکز دارد
رضا سپهوند همچنین از اجرای آزمایشی طرح حذف کارتهای سوخت آزاد جایگاهداران در استان کرمان خبر داد و گفت سهمیه این کارتها به کارتهای سوخت شخصی منتقل خواهد شد.
به گفته او، توسعه CNG و LPG و استفاده از روشهای غیرقیمتی، از دیگر برنامههای دولت برای مدیریت مصرف سوخت است. قیمت بنزین در ایران سال ۱۴۰۵ قیمت بنزین در ایران به دو نرخ سهمیهای و آزاد تقسیم شده است. تغییرات قیمت بنزین اغلب با تصمیمات دولت و تأثیرات اقتصادی همراه است. میتوان گفت که در هیچ برههای از زمان دیده نمیشود که بحث افزایش قیمت بنزین و به دنبال آن گازوئیل در کشورمان به فراموشی سپرده شده یا یک راهکار فنی و علمی برای حل این مشکل چند دهساله ارائه شده باشد. حالا در روزهایی هستیم که از سوی بعضی از نهادها صحبتهایی مبنی بر افزایش قیمت بنزین شنیده میشود و باز هم مثل همیشه از سوی برخی نهادهای دیگر، تکذیب و کتمان میشود. این در حالی است که به اصلیترین مشکل یعنی بالابودن مصرف سوخت خودروهای داخلی توجهی نمیشود. در حالی که همیشه در آخرین روزهای سال صحبتهایی مبنی بر افزایش قیمت بنزین در بودجه سال آینده میشود؛ اما از سال ۱۳۹۸، هنوز قیمت بنزین در ایران افزایش نداشته است. برای سال ۱۴۰۳ نیز گفته میشد که قرار است کارتهای سوخت آزاد جایگاهها نیز جمع شود و بعد از تمامشدن سهمیه ۱۵۰۰ تومانی و سهمیه آزاد ۳۰۰۰ تومانی هر کارت سوخت خودرو، بنزین با قیمت ۸ هزار تومان به افرادی که بیشتر از سهمیه دولتی و آزاد نیاز دارند، تحویل داده شود. که البته این کار انجام نشده است.
این روش که چندین سال است روی آن بحث میشود، احتمال قاچاق سوخت را کمتر نمیکند، چرا که اختلاف قیمت بنزین آزاد و یارانهای در داخل کشور و در کشورهای اطراف زیاد است که حتی با قیمت ۸ هزار تومانی باز هم توجیهپذیر است. با این حال هم میتواند مقدار کمی در کاهش مصرف سوخت تاثیر داشته باشد و هم افرادی که مصرف سوخت بالایی دارند، قیمت بیشتری بپردازند.
قیمت بنزین در سال ۱۴۰۴ همچنان همان قیمت سال قبل است، یعنی رانندگان میتوانند بنزین سهمیهای با کارت سوخت شخصی را با قیمت ۱۵۰۰ تومان برای هر لیتر و بنزین آزاد را با نرخ ۳۰۰۰ تومان بهازای هر لیتر خریداری کنند.
نرخ سوم بنزین که قرار بود از ۲۲ آذر ۱۴۰۴ اجرا میشود. قیمت سوم بنزین ۵۰۰۰ تومان اعلام شده است. هر مالک فقط میتواند برای یک خودرو از سهمیه بنزین ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی استفاده کند.
خودروهای داخلی صفر نوشماره و خودروهای خارجی فقط میتوانند بنزین ۵۰۰۰ تومانی بزنند. نوع بنزین قیمت هر لیتر (تومان) یارانهای (نرخ اول) ۱،۵۰۰ آزاد (نرخ دوم) ۳،۰۰۰ آزاد (نرخ سوم) ۵،۰۰۰ سوپر وارداتی ۸۰،۰۰۰ قیمت بنزین سوپر وارداتی در سال ۱۴۰۵
قیمت بنزین سوپر وارداتی برای عرضه در بورس انرژی اعلام شد.
قیمت پایه بنزین سوپر در بورس انرژی ۷۲،۸۰۰ تومان است که با احتساب هزینههای جانبی برای جایگاهدار به بیش از ۸۰ هزار تومان میرسد. نحوه محاسبه قیمت بنزین در ایران
دولتمردان همیشه از بالابودن بهای تمامشده بنزین برای پتروشیمیها و پالایشگاهها و دولت میگویند و گفته میشود که دولت باید با دادن یارانه، بنزین را ارزانتر از قیمت تمامشده در اختیار مردم قرار دهد و این کار باعث فشار زیادی به دولت میشود. به نحوی که اعلام شده است دولت سالانه حدود ۸۰ میلیارد دلار یارانه برای بنزین میدهد. این در حالی است که از سوی مسعود پزشکیان رییس جمهور و با در نظر گرفتن قیمت صفر تومان برای هر لیتر نفت خام، هزینه تولید هر لیتر بنزین با نرخ سال ۱۴۰۳ برابر با ۸۰۰۰ تومان اعلام شد.
اما نکتهای که این وسط باعث میشود تا قیمت تمامشده بنزین دچار دوگانگی شود، محاسبه قیمت آن با نرخ فروش نفت است که بهای تولیدی بنزین در این حالت به حوالی یک دلار برای هر لیتر میرسد و با توجه به افزایش هر روزه قیمت ارز، مدام سیر صعودی دارد. این در حالی است که بنزین تولیدی در کشور از نفت ملی استخراج میشود و البته به گفته برخی از کارشناسان، کشور نیز به دلیل تحریمها توان فروش نفت را بیشتر از حد مشخصی ندارد. اگر این نفت به بنزین تبدیل نشود، امکان فروش آن به این راحتیها با قیمت جهانی نیز ممکن نخواهد بود و چهبسا که همین روزها نیز به خاطر تحریمها، نفت با تخفیفهای زیاد یا به صورت تهاتر به چندین کشور فروخته میشود.
در واقع تا سال ۱۳۸۵، قیمت بنزین در ایران با قیمت نفت ملی محاسبه میشد و هزینههای تولید نیز روی قیمت تمامشده بنزین اعمال میشد و بنزین با نرخ ملی به دست مردم میرسید. قیمت بنزین در جهان
میتوان گفت در اکثر نقاط دنیا، قیمت بنزین آزاد در حدود یک تا ۱.۳ دلار است. البته باید در نظر گرفت که این قیمت با توجه به سطح درآمد مردم در بسیاری از کشورهای پیشرفته و حتی مناطق در حال توسعه، چندان هم زیاد نیست.
اگر قیمت بنزین سوپر را که باکیفیتترین بنزین در ایران است، با نرخ دلار آزاد این روزها (پاییز ۱۴۰۳) بسنجیم، در حدود ۰.۰۶ دلار میشود که این قیمت برای بنزین آزاد ۳۰۰۰ تومانی در حدود ۰.۰۲۴ دلار برای بنزین یارانهای است.
قیمت بنزین در اکثر کشورهایی که منابع نفتی دارند و تولیدکننده بنزین هستند، قیمت پایینی است. در برخی از این کشورها از بنزین توزیعشده مالیاتی گرفته نمیشود، ولی در برخی دیگر مثل آمریکا، در حدود ۱۵ درصد مالیات برای بنزین دریافت و روی قیمت تمامشده آن محاسبه میشود.
اگر نگاهی به قیمت بنزین برای هر لیتر در کشورهای اطراف داشته باشیم میبینیم که قیمت بنزین در کویت در حدود ۰.۳۴ دلار، ترکمنستان ۰.۴۳ دلار، قطر و عراق ۰.۵۷ دلار، افغانستان ۰.۹ دلار، ترکیه ۱.۳ دلار، روسیه ۰.۶ دلار، عمان ۰.۵۶ دلار، امارات ۰.۷۸ دلار و عربستان ۰.۶ دلار است.
قیمت بنزین در آلمان در حدود ۱.۸۶ دلار، فرانسه ۱.۹ دلار، دانمارک ۲.۱ دلار، آمریکا ۰.۹ دلار، کانادا و هند ۱.۲۵ دلار و چین ۱.۱۶ دلار است که ارزانترین بنزین در دنیا برای ایران و گرانترین بنزین نیز برای هنگ کنگ با ۳.۳ دلار است.
اما نکتهای که باید در نظر داشت، بالا رفتن هزینه تامین بنزین برای دولت با توجه به افزایش نرخ ارز و کاهش ارزش پول ملی است که باعث شده تا قیمت سوخت در ایران نسبت به دلار، به طور مداوم کاهشی باشد و امروزه به ارزانترین بنزین در دنیا تبدیل شود. اتفاقی که باعث افزایش هزینه تامین و واردات بنزین شده است. نکته دیگر نیز توان پایین پتروشیمیها و پالایشگاهها در تامین سوخت کشور است که باعث تبدیل شدن ایران از صادرکننده بنزین در چند سال اخیر به واردکننده بنزین شده است.
تاریخچه قیمت بنزین در ایران از سال ۱۳۵۷ تا کنون
افزایش قیمت بنزین در طول دهههای از قبل انقلاب تا امروز در برهههای مختلفی صورت گرفته است. سال افزایش قیمت بنزین یارانهای (تومان) قیمت بنزین آزاد (تومان) ۱۳۵۷ ۱ —- ۱۳۵۹ ۳ —- ۱۳۶۹ ۵ —- ۱۳۷۴ ۱۰ —- ۱۳۷۶ ۱۶ —- ۱۳۷۷ ۲۰ —- ۱۳۷۸ ۳۵ —- ۱۳۷۹ ۳۸.۵ —- ۱۳۸۰ ۴۵ —- ۱۳۸۱ ۵۰ —- ۱۳۸۲ ۶۵ —- ۱۳۸۳ ۸۰ —- ۱۳۸۶ ۱۰۰ ۴۰۰ ۱۳۸۹ ۴۰۰ ۷۰۰ ۱۳۹۳ ۷۰۰ ۱۰۰۰ ۱۳۹۴ ۱۰۰۰ —- ۱۳۹۸ ۱۵۰۰ ۳۰۰۰
