هفت صبح| صبح یک روز نیمهگرم تابستانی، دماسنج اتومبیل از 38 درجه در تهران، در جاده دماوند به 29 درجه میرسد. یعنی حتی در مناطق سردسیری نزدیک تهران نیز، گرما و نیاز به آب، بحثی جدی است. بحث آب برای بسیاری از ساکنان روستاهای اطراف تهران، منحصر به جامعه کشاورزی نیست. این بحث مستقیم روی قبض آب آشامیدنی آنها نیز اثر میگذارد.
فاصله بعضی از این روستاها تا پایتخت کمتر از یک ساعت است، اما فاصله میان قواعد قیمتگذاری آب در تهران و روستاهای اطراف، گاهی بیشتر از فاصله جغرافیایی آنهاست. در نگاه اول، قانون یک امتیاز روشن برای روستانشینان در نظر گرفته است. تعرفه آب خانگی روستایی باید پایینتر از شهر باشد. بر اساس دستورالعملهای تعرفهای وزارت نیرو، تعرفه آب مشترکان خانگی روستایی معادل ۵۰ درصد تعرفه نزدیکترین شهر تعیین شده و در برخی شرایط این عدد به ۶۵ درصد تعرفه نزدیکترین شهر میرسد.
اما در میدان، ماجرا پیچیدهتر است. توسعه شهرهای کوچک، تغییر محدودههای شهری، قرار گرفتن برخی روستاها در بافت شهری و تغییر عنوان سکونتگاه باعث شده بخشی از خانوارهایی که سبک زندگی روستایی دارند، از مزایای تعرفه روستایی محروم شوند. رضا کریمی یکی از ساکنان منطقه دماوند به «هفت صبح» میگوید: «ما هنوز همان خانه روستایی را داریم، همان باغ کوچک و همان درآمد کشاورزی را، اما روی کاغذ دیگر روستا نیستیم. وقتی قبض میآید، تفاوتی بین ما و شهرنشینی که چند کیلومتر آنطرفتر زندگی میکند وجود ندارد.»
تهران شهر پرمصرف اما با تعرفههای کمتر
ساختار تعرفه آب در تهران مثل همه جای کشور بر پایه مصرف پلکانی است. یعنی هرچه مصرف بیشتر شود، نرخ هر مترمکعب افزایش پیدا میکند. طبق جدول تعرفه آب خانگی تهران، مصرف تا ۱۲ مترمکعب در ماه در پله اول قرار دارد، مصرفهای بالاتر، وارد پلههای تصاعدی قیمت میشود. در این مدل، هدف آن است که مصرف پایه خانوار با یارانه بیشتری همراه باشد و مصرفکنندگان پرمصرف، هزینه بیشتری پرداخت کنند.
قیمت آب در دستورالعمل تعرفهای وزارت نیرو ۱۴۳ هزار ریال به ازای هر مترمکعب تعیین شده است. اما با افزایش مصرف، ضرایب و فرمولهای تصاعدی باعث افزایش قیمت نهایی میشود. در ماههای گرم سال نیز فشار بیشتری روی مصرفکنندگان پرمصرف …
