رضا قیدر / تجارت بدون پول، اعتبار و ابزار پرداخت امکانپذیر نیست. یک واردکننده برای خرید کالا از خارج به ارز، اعتبار و ابزار انتقال وجه نیاز دارد و یک صادرکننده نیز برای دریافت پول حاصل از فروش کالا باید بتواند منابع خود را به چرخه اقتصادی بازگرداند. در این میان بانکها نقش واسطه اصلی را ایفا میکنند. هرچه این واسطه ضعیفتر شود، هزینه و ریسک تجارت افزایش مییابد. اگر بانکها با کمبود نقدینگی، داراییهای غیرمولد، مطالبات مشکوکالوصول و شکاف میان منابع و مصارف مواجه باشند، طبیعی است که قدرت آنها برای ارائه خدمات اعتباری و مالی به فعالان اقتصادی کاهش پیدا کند.ناترازی بانکی در ظاهر ممکن است برای شهروند عادی مسئلهای تخصصی و دور از زندگی روزمره به نظر برسد، اما آثار آن میتواند در قیمت کالا، سرعت ترخیص، هزینه واردات مواد اولیه و حتی توان صادرکننده برای رقابت در بازارهای خارجی دیده شود. در واقع، بخشی از هزینهای که امروز فعالان تجارت پرداخت میکنند، نه در قیمت کالا یا هزینه حمل، بلکه در ریسک و ناکارآمدی مسیرهای مالی پنهان شده است.
بانک ضعیف، تجارت گرانتر
یکی از نخستین آثار ناترازی بانکها، کاهش ظرفیت اعتباردهی است. بانکی که با مشکلات ترازنامهای مواجه است، برای حفظ نقدینگی خود ناچار میشود در اعطای تسهیلات محتاطتر شود یا منابع موجود را با نرخ و شرایط سختتری در اختیار مشتریان قرار دهد. در چنین شرایطی، بنگاه تجاری که برای خرید مواد اولیه، واردات ماشینآلات یا تأمین سرمایه در گردش به اعتبار بانکی نیاز دارد، با مانع تازهای روبهرو میشود.سرمایه در گردش برای تجارت اهمیت حیاتی دارد. واردکننده ممکن است مجبور باشد پیش از دریافت کالا، وجه آن را پرداخت کند و تا زمان ترخیص و فروش کالا، سرمایهاش برای مدتی درگیر بماند. اگر بانک نتواند اعتبار لازم را تأمین کند، فعال اقتصادی باید از منابع شخصی یا بازار غیررسمی استفاده کند. این مسئله هزینه تأمین مالی را افزایش میدهد و در نهایت قیمت کالای وارداتی نیز بالا میرود.در صادرات نیز وضعیت مشابهی وجود دارد. صادرکننده برای تولید و آمادهسازی کالا، بستهبندی، حملونقل و دریافت سفارش جدید به نقدینگی نیاز دارد. اگر بانکها نتوانند سرمایه در گردش مناسب در اختیار او قرار دهند، ممکن است مجبور شود حجم صادرات خود را کاهش دهد یا از روشهای …
