اساسا چرا توسعهپایدار را برای جامعه ضروری میدانید؟
بیتردید، توسعه ضرورتی انکارناپذیر است. توسعه پایدار نهتنها با رفاه و آسایش مردم پیوند دارد، بلکه با برقراری و تقویت امنیت در جامعه نیز رابطهای مستقیم دارد.
به نظرم، پرسش اصلی نه درباره ضرورت توسعه، بلکه درباره «چگونگی» تحقق آن است. برای یافتن پاسخ این پرسش، با مجموعهای از مسائل اساسی روبهرو میشویم: از چه نوع توسعهای سخن میگوییم؟ توسعه به یاری چه نهادهایی و برای چه کسانی تحقق مییابد؟ قدرت در این فرایند چگونه توزیع میشود؟ آیا نهادهای لازم برای پیشگیری از فساد، صیانت از حقوق مالکیت، تقویت رقابتپذیری، ایجاد فرصتهای برابر، تضمین آزادی بیان و افزایش پاسخگویی دولت شکل گرفتهاند یا خیر؟
در این میان، نقش دولت نیز باید بهطور جدی بررسی شود. پرسش این است که چگونه میتوان دولت را از نهادی گرفتار بوروکراسی سنگین و رفتارهای ناکارآمد (که گاه خود به مانعی در مسیر توسعه تبدیل میشود ) به نیرویی پیشبرنده در این مسیر بدل کرد. آیا باید نقش دولت را به حداقل رساند یا در مراحل آغازین توسعه، سطحی از حمایت و مداخله آن ضروری است؟
در چنین چارچوبی، حتی مؤلفههایی که بهعنوان ظرفیتهای مهم توسعه برشمرده میشوند، مانند پیشینه تمدنی چندهزارساله، موقعیت جغرافیایی و منابع نفتی، باید با نگاهی انتقادی بررسی شوند؛ زیرا این عوامل در صورت نبود حکمرانی کارآمد و نهادهای مناسب، ممکن است نهتنها به توسعه کمک نکنند، بلکه پیامدهایی بازدارنده و ضدتوسعهای نیز داشته باشند. پژوهش و مستندسازی چه نقشی در اجرای طرحهای توسعهای دارد؟
تاریخ ما سرشار از شکستها و پیروزیهایی است که هر دو، بخشی طبیعی از مسیر توسعه به شمار میروند. برای جلوگیری از تکرار خطاهای گذشته، بهرهگیری از تجربههای دیگران و پرهیز از پیمودن دوباره راههای آزمودهشده، تحقیق، پژوهش و مستندسازی ضرورتی انکارناپذیر دارد.
ما نیز در مؤسسه خیریه کارساز کوشیدهایم متناسب با ظرفیتهای مالی، فکری و اجرایی خود، این رویکرد را در عمل به کار بگیریم. ازاینرو، پیش از آغاز هر پروژه، مطالعات و پژوهشهای لازم را انجام میدهیم و اسناد پشتیبان آن را تهیه میکنیم. در طول اجرای پروژه نیز تلاش میکنیم فرایند ارزیابی و پایش بهصورت مستمر ادامه داشته باشد. پس از …
