عنوان «حاشیههای مشکوک» از همان ابتدا تکلیف خواننده را روشن میکند. هنوز پروندهای شکل نگرفته و تخلفی گزارش نشده، اما فضای ابهام ساخته می شود تا مخاطب به یک نتیجه خاص هدایت شود! این دقیقاً همان نقطهای است که باید درباره مرز میان گزارشگری حرفه ای و جوسازی رسانهای حرف زد.
خبرگزاری فارس در گزارشی درباره نمایشگاه آثار گنجینه بانک اقتصادنوین در موزه هنرهای معاصر تهران، مجموعهای از پرسشهایی را مطرح کرده است؛ از تردید درباره اصالت و فرآیند کارشناسی آثار گرفته تا اطلاعرسانی موزه و ناگهان موضوع، به صف وام ازدواج و هزینه برنامه فوتبال ۳۶۰ کشیده میشود. نوشته های مشابه این افراد یک حقوق اضافه میگیرند + جزییات 1402/11/05 احتمال تفکیک حوزه جوانان از ورزش 1393/05/02
این ترکیب، بیش از آنکه یک گزارش تحقیقی را تداعی کند، شبیه پروندهای است که نتیجهاش از پیش معلوم بوده و حالا برای آن قطعات مختلف کنار هم چیده شدهاند.
نمونه روشن آن، موضوع تسهیلات ازدواج است.گزارش فارس میگوید بیش از ۶۰ درصد متقاضیان دریافت وام ازدواج در صف انتظار این بانک قرار دارند.اما یک خبرنگار اقتصادی برای چنین گزارهای باید چند سؤال ساده بپرسد: این درصد مربوط به چه تاریخی است؟ تعداد کل متقاضیان چقدر بوده؟ منظور از «صف» چیست؟ سهمیه ابلاغی بانک در آن مقطع چه میزان بوده؟ میزان تحقق سهمیه چقدر بوده؟ و مهمتر از همه، عملکرد بانک نسبت به هدف تعیینشده چگونه بوده است؟
اتفاقاً پاسخ بخشی از این پرسشها در آمارهای منتشرشده وجود دارد. بانک اقتصادنوین اعلام کرده که در هشت ماه نخست سال ۱۴۰۴، چهار هزار و ۸۲۱ فقره تسهیلات ازدواج به ارزش ۱۶ هزار و ۱۰۰ میلیارد ریال پرداخت کرده؛ رقمی که معادل ۱۶۸ درصد هدف روز و ۱۱۵ درصد بودجه کل سالانه بانک بوده است.
این یعنی اگر قرار است عملکرد بانک را نقد کنیم، نمیتوانیم فقط یک عدد مربوط به صف را از دل یک مقطع بیرون بکشیم و بقیه جدول را حذف کنیم .صف متقاضیان یک واقعیت شبکه بانکی است؛ اما «صف» بهتنهایی معیار ارزیابی عملکرد یک بانک نیست. ممکن است بانکی تمام سهمیه ابلاغی خود را پرداخت کرده باشد و همچنان متقاضی در صف داشته باشد. …
