مهریه زن نازا در قانون چه شرایطی دارد؟
در دعاوی خانواده، کمتر موضوعی به اندازه مهریه چالش برانگیز و پرسش خیز است. یکی از پیچیده ترین مباحث حقوقی، ارتباط میان نازایی زن و حق او نسبت به مهریه است. بسیاری از مردان تصور می کنند اگر همسرشان نابارور باشد، دیگر مستحق دریافت تمام یا بخشی از مهریه نیست. این تصور ریشه در عرف و دیدگاه های سنتی دارد، اما از منظر قانون مدنی ایران و فقه امامیه، این دیدگاه هیچ پایه حقوقی ندارد.
مهریه یک حق مالی مستقل برای زن است که در لحظه عقد نکاح بر عهده مرد قرار می گیرد. باروری یا ناباروری زن، هیچ تأثیری بر مالکیت او نسبت به مهر ندارد. با این حال، برای پاسخ دقیق به پرسش «مهریه زن نازا در قانون چه شرایطی دارد؟» باید مبانی حقوقی مهریه، عیوب فسخ نکاح، شروط ضمن عقد و رویه قضایی را بررسی کنیم. ۱. مبانی حقوقی مهریه: حق مسلم زن در مالکیت بر مهر
در نظام حقوقی ایران، مهریه به عنوان یک نهاد مالی در قانون مدنی به تفصیل بیان شده است. ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی مقرر می دارد: «به مجرد وقوع عقد نکاح، زن مالک مهر می شود و می تواند در هر زمان که بخواهد، آن را مطالبه کند.» این قاعده، سرآغاز تمام تحلیل های حقوقی درباره مهریه است.
واژه «به مجرد عقد» در این ماده، بدان معناست که انعقاد عقد نکاح، سبب مالکیت زن بر مهریه می شود؛ بدون آنکه تحقق شرطی مانند باروری، یا رخ دادن واقعه ای مانند نزدیکی، مورد نیاز باشد. به عبارت دیگر، مالکیت مهریه یک مالکیت قهری و فوری است که با ایجاب و قبول نکاح محقق می گردد. این امر در اکثر نظام های حقوقی اسلامی پذیرفته شده است. در تفسیر آیه شریفه ۴ سوره نساء («وَآتُوا النِّسَاءَ صَدُقَاتِهِنَّ نِحْلَةً») نیز صداق را به عنوان یک «فریضه و عطیه» برای زن معرفی کرده اند که هیچ قید و شرطی بر آن مترتب نیست.
بنابراین، از منظر پایه ای، نازایی زن نمی تواند مالکیت او را نسبت به مهریه از بین ببرد. مهریه به منزله بهایی برای دسترسی به بدن زن نیست؛ بلکه یک پشتوانه اقتصادی است که به جهت قداست ازدواج و تأمین امنیت مالی زن پرداخت می شود. ۲. آیا نازایی از عیوب موجب فسخ نکاح است؟
برای آنکه نازایی بتواند بر مهریه تأثیر بگذارد، باید یک عیب و ایراد حقوقی در زن محسوب گردد که در نتیجه آن، …
