به گزارش سیتنا، در جریان کاوشها در محوطه باستانی «تل ابوسیفی» (واقع در ۱۴۵ کیلومتری شمال شرقی قاهره)، بقایایی کشف شد که احتمالاً به شهر گمشده «مِسن» (Mesen) تعلق داشته است؛ شهری که در مسیر یک جاده نظامی باستانی قرار داشت و با ماجرای «خروج» در کتاب مقدس مرتبط دانسته میشود.
مجموعهای از آثار باستانی در این محل از زیر خاک بیرون آمد، از جمله قطعهسنگی ۳۰۰۰ ساله که نام «رامسس دوم» بر آن نقش بسته است. نام این پادشاه با ماجرای موسی پیوند دارد، زیرا در روایت خروج آمده است که بنیاسرائیلِ در بند، شهری را به نام او بنا کردند.
این تیر سنگی باستانی (یا سردر سنگی) به دو نیم تقسیم شده و سه وجه آن با خط هیروگلیف و القاب فرعون مزین شده است.
این کتیبه همچنین به عملیات مرمت مجسمهای از «هوروس» — که با عنوان «سرور شهر مِسن» توصیف شده — اشاره دارد و شواهد مهمی را برای تلاشهای جاری جهت شناسایی دقیق این سکونتگاه باستانی فراهم میآورد.
ارتباط شهر مِسن با ماجرای خروج، ناشی از موقعیت مکانی آن در امتداد «جاده نظامی هوروس» است؛ مسیری که مصر را به شبهجزیره سینا و سرزمین کنعان متصل میکرد.
برخی از پژوهشگران این مسیر را با «راه سرزمین فلسطینیان» که در کتاب خروج از آن یاد شده، مرتبط میدانند.
با این حال، در کتاب مقدس آمده است که بنیاسرائیل عمداً از این جاده دور نگه داشته شدند، زیرا در صورت مواجهه با جنگ، آنان به مصر باز میگشتند.
بنابراین، این کشف ثابت نمیکند که موسی یا بنیاسرائیل از «مِسن» (Mesen) عبور کرده باشند، و نام این شهر باستانی در کتاب مقدس نیامده است.
همچنین، رامسس دوم بهطور صریح به عنوان فرعونِ ماجرای «خروج» (Exodus) معرفی نشده است.
این فرعون که از سال ۱۲۷۹ تا ۱۲۱۳ پیش از میلاد حکومت میکرد، به دلیل قدرت نظامی و نبوغ راهبردیاش شهرت داشت و فرماندهی ارتشی متشکل از حدود ۱۰۰ هزار سرباز را بر عهده داشت.
مردم اغلب رامسس دوم را همان فرعونِ مذکور در کتاب مقدس میدانند؛ دلیل اصلی این باور، آیه ۱۱ از باب اول کتاب خروج است که به بردگان عبری اشاره دارد که مشغول ساختن شهری به نام «راعمسیس» (یا پی-رامسس) بودند؛ شهری که میدانیم رامسس دوم آن را در قرن سیزدهم پیش از میلاد بنا کرده است.
اگرچه کتاب مقدس نام فرعون را بهصراحت …
