به گزارش سیتنا، دفتر مطالعات مدیریت مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی با انتشار گزارش «مقابله فناورانه با فساد در ایران: تحلیل وضع موجود و راهکارهای اجرایی» چارچوب نوینی را برای «مقابله فناورانه با فساد» مبتنی بر رویکرد سیاست پژوهانه و با هدف تحول در نظام نظارتی کشور تدوین کرده است. این گزارش که بر پایه تحلیل قوانین و مقررات مرتبط، بررسی ساختار و کارکرد سامانه های اطلاعاتی موجود، مطالعه تجارب بین المللی و بهره گیری از دیدگاه کارشناسان تهیه شده، بر این نکته تأکید دارد که چالش اصلی امروز نه کمبود داده یا ضعف ابزار، بلکه نحوه بهره گیری هدفمند از این ظرفیت ها در چارچوب تحلیل رفتاری و خط مشی گذاری است.
مطابق یافته های این گزارش، مقابله هوشمند با فساد زمانی کارآمد است که اطلاعات اقتصادی، مالکیتی و اداری افراد در یک مدل تحلیلی مشترک قابل مشاهده باشد. بر این اساس، اصل محوری الگوی پیشنهادی، شکل دهی «تصویر یکپارچه از شخص» است؛ تصویری که هویت، دارایی، نقش های اقتصادی، فعالیت های معاملاتی، شبکه ارتباطات و سوابق اداری افراد را در منظومه ای تحلیلی و قابل استدلال قرار می دهد.
گزارش مرکز پژوهش های مجلس تأکید می کند که با وجود نقش انکارناپذیر فناوری های نوین و سامانه های اطلاعاتی در افزایش شفافیت، بهبود قابلیت رهگیری و ارتقای نظارت هوشمند، تجربه های داخلی و بین المللی نشان می دهد که این ابزارها به تنهایی قادر به مهار فساد نیستند. فساد پدیدهای پیچیده، پویا و تطبیق پذیر است و بازیگران ذینفع همواره توانایی سازگار کردن رفتار خود با قواعد، سامانه ها و فناوری های جدید را دارند. ازاین رو، هرگونه راهبرد فناورانه باید در چارچوب اصلاحات نهادی، مدیریت تعارض منافع، حکمرانی داده و تقویت سازوکارهای پاسخگویی طراحی شود تا از تقلیل مسئله فساد به یک چالش صرفاً فنی جلوگیری گردد.
بر پایه این تحلیل، یافته های کلیدی گزارش نشان می دهد که مقابله فناورانه با فساد مستلزم سه تغییر مستمر در سطح حکمرانی است: گذار از ثبت داده به تحلیل رفتار، جایگزینی نظارت دستی با نظارت الگوریتمی و شبکه ای، و ابهام زدایی از روابط اقتصادی با ایجاد «تصویر یکپارچه از شخص». در این رویکرد، فناوری صرفاً ابزار ثبت یا تبادل نیست، بلکه نقش زیربنایی در کشف نشانه های پنهان و تقویت تصمیم گیری نهادی ایفا می کند.
مرکز …
