کاظم میرزایی، مشاور مدیرعامل شرکت ملی پست جمهوری اسلامی ایران و مدیر پروژه پیادهسازی صدور شناسه یکتای پستی (شیپ)، طی یادداشتی در سیتنا نوشت:
گسترش تجارت الکترونیکی، توسعه شرکتهای لجستیکی و حملونقل، افزایش فعالیت اپراتورهای خصوصی پستی و پیچیدهتر شدن زنجیره تأمین، ضرورت ایجاد یک ساز و کار استاندارد برای شناسایی و رهگیری مرسولات، محمولهها و جریان جابهجایی کالا را بیش از پیش آشکار کرده است. در وضعیت موجود، هر یک از بازیگران زنجیره توزیع، از فروشگاه اینترنتی و انبار تا شرکت حملونقل و اپراتور پستی، میتواند شناسه عملیاتی مستقلی ایجاد کند؛ اما این شناسهها الزاماً قابلیت اتصال و تبادل در سطح ملی را ندارند. «شناسه یکتای پستی» یا «شیپ» میتواند بهعنوان یک شناسه حاکمیتی و مستقل، دادههای پراکنده زنجیره توزیع را حول یک کلید مشترک به یکدیگر متصل کند.
این مقاله با اتکا به مبانی معماری و الزامات مطرحشده در طرح شناسه یکتای پستی، نقش این شناسه را در حکمرانی داده، کاهش اصطکاک اطلاعاتی، ارتقای بهرهوری لجستیک، کمک در مدیریت توزیع کالاهای اساسی، تجارت الکترونیکی و بهرهگیری از بانک اطلاعاتی ایجاد شده در مدیریت بحران بررسی میکند. یافته اصلی نشان میدهد که ارزش شیپ صرفاً در ایجاد یک کد جدید برای مرسوله نیست، بلکه در ایجاد یک زیرساخت دادهای ملی برای مشاهده، تحلیل و مدیریت جریان توزیع نهفته است. بر این اساس، الزام به استفاده از شناسه یکتا باید بهصورت تدریجی، استاندارد، کمهزینه و مبتنی بر سطوح دسترسی قانونی اجرا شود و عملیات حمل و توزیع همچنان در اختیار بازیگران رقابتی و بخش خصوصی باقی بماند. مقدمه
اقتصاد دیجیتال و توسعه تجارت الکترونیکی، زنجیره سنتی توزیع کالا را به شبکهای چندبازیگری تبدیل کرده است. در این شبکه، تولیدکننده، واردکننده، انبار، عمدهفروش، فروشگاه اینترنتی، شرکت لجستیکی، اپراتور پستی، شرکت حملونقل، مرکز توزیع و مصرفکننده در مراحل مختلف با یکدیگر تعامل دارند. هر یک از این بازیگران نیز ممکن است اطلاعات مربوط به یک مرسوله یا محموله را در سامانه اختصاصی خود ثبت کند. …
