به گزارش نبض بازار ، مراکز خرید بزرگ در جهان طی سالهای اخیر تغییر ماهیتی اساسی را تجربه کردهاند. اگر در گذشته هدف اصلی یک مرکز خرید، تجمیع فروشگاهها و افزایش حجم معاملات بود، امروز این پروژهها به مجموعههایی چندمنظوره تبدیل شدهاند که خرید را با سرگرمی، گردشگری، خدمات فرهنگی، ورزش، اقامت و حتی آموزش پیوند میزنند. در ادبیات بینالمللی، این تحول با مفاهیمی مانند «تجربهمحوری» و «Retailtainment» شناخته میشود؛ رویکردی که تلاش میکند زمان حضور مشتری در مجموعه را افزایش دهد و او را از یک خریدار ساده به یک بازدیدکننده دائمی تبدیل کند.
در ایران نیز طی دو دهه گذشته، سرمایهگذاران بزرگ با الگوهای متفاوتی وارد این بازار شدهاند. برخی با احداث ابرپروژههایی در پایتخت، برخی با توسعه مراکز خرید در دل بافت شهری و برخی دیگر با اتصال پروژههای تجاری به صنعت گردشگری، مسیرهای متفاوتی را دنبال کردهاند. بررسی چهار نمونه شاخص نشان میدهد که رقابت امروز دیگر صرفاً بر سر متراژ یا تعداد فروشگاهها نیست، بلکه مدل سرمایهگذاری و نوع کاربری پروژه، مهمترین عامل تمایز میان بازیگران این صنعت محسوب میشود.
الگوی نخست؛ ایرانمال و توسعه ابرپروژههای چندمنظوره
ایرانمال را میتوان شاخصترین نمونه سرمایهگذاری متمرکز در صنعت مراکز خرید ایران دانست. این مجموعه که با سرمایهگذاری بانک آینده در منطقه ۲۲ تهران احداث شده، با زیربنایی نزدیک به یک میلیون و هفتصد هزار مترمربع، یکی از بزرگترین مجتمعهای تجاری، فرهنگی و تفریحی جهان به شمار میرود. برخلاف تصور عمومی، بخش عمده فضای این مجموعه به فروشگاه اختصاص ندارد و سازندگان از ابتدا تلاش کردند مجموعهای چندمنظوره ایجاد کنند که در آن کتابخانه، باغ ایرانی، بازار سنتی، پیست یخ، سالنهای سینما، مجموعههای ورزشی، مراکز همایش و هتل نیز در کنار بخش تجاری قرار گیرد.
راهبرد ایرانمال بر ایجاد یک مقصد کامل شهری استوار است؛ مدلی که بازدیدکننده بتواند بخش قابل توجهی از اوقات فراغت خود را در همان مجموعه سپری کند. با این حال، مهمترین ویژگی این پروژه، وابستگی آن به بازار مصرف تهران است. حجم بالای سرمایهگذاری انجامشده، بازگشت سرمایه را تا حد زیادی به قدرت خرید جمعیت پایتخت و میزان مراجعه روزانه شهروندان گره زده …
