به گزارش بنکر ، این روزها سه خبر اقتصادی در فاصله کوتاهی منتشر شدهاند. نخست، شناسایی ۷۰ شخص حقیقی و حقوقی با ۱۳۰ همت گردش مالی مشکوک در بازار ارز و طلا. دوم، آغاز عرضه ۵۰۰ میلیون دلار اسکناس از مسیر شبکه بانکی. و سوم، خوشبینی رئیس کل بانک مرکزی نسبت به کاهش شکاف نرخ ارز.
اما آیا این سه اقدام، پاسخگوی مشکلات ساختاری بازار ارز هستند؟ محمد وحیدیراد، تحلیلگر تجارت بینالملل، در گفتوگو با «اعتماد» به این پرسش پاسخ داده است. از نگاه او، اگر این خبرها را جداگانه ببینیم، مجموعهای از اقدامات نظارتی و مداخلهای هستند. اما در کنار هم، پرسش مهمتری را مطرح میکنند: آیا مسأله بازار ارز ایران، صرفاً کمبود عرضه و فعالیت سوداگران است، یا این دو تنها بخشی از ماجرا هستند؟ ۱۳۰ همت گردش مالی
وحیدیراد در ابتدای تحلیل خود، یک تفکیک اساسی ارائه میدهد. او تأکید دارد که گردش مالی ۱۳۰ همت، به معنای تقاضای خالص ارز یا سود حاصل از سفتهبازی نیست. این عدد، بزرگی عملیات را نشان میدهد، نه سهم دقیق این شبکهها در افزایش نرخ ارز.
به اعتقاد او، اگر تمام توضیح افزایش قیمت ارز را به چند ده بازیگر بزرگ تقلیل دهیم، صورت مسأله اقتصادی را بیش از حد کوچک کردهایم. مبارزه با پولشویی و حسابهای اجارهای، اقدامی ضروری است؛ اما نباید فعالیت مشروع تجاری را پرهزینهتر کند. هر اقتصاد سالمی باید نسبت به شبکههای غیرمتعارف در بازار ارز و طلا حساس باشد، اما این حساسیت نباید به محدودیت برای فعالان واقعی اقتصاد تبدیل شود. از عدد تا اعتماد
دومین خبر، عرضه ۵۰۰ میلیون دلار اسکناس از مسیر شبکه بانکی است. وحیدیراد این اقدام را در کوتاهمدت مؤثر میداند؛ بهشرط آنکه بخشی از تقاضای بازار غیررسمی بتواند با هزینه و اصطکاک کمتر از شبکه بانکی تأمین شود.
اما از نگاه او، اهمیت این سیاست بیش از آنکه در عدد ۵۰۰ میلیون دلار باشد، در سه ویژگی کلیدی است: تداوم، دسترسی و قابلیت پیشبینی. بازار با یک عرضه بزرگ برای یک روز آرام نمیشود؛ با این اطمینان آرام میشود که متقاضی واقعی، فردا و هفته آینده نیز میتواند ارز مورد نیاز خود را از مسیر رسمی دریافت کند. اینجاست که میان «تأمین ارز» و «اعتماد به سیاست ارزی» تفاوت وجود دارد.
وحیدیراد میگوید: «نرخ ارز، علاوه بر عرضه و تقاضای امروز، از …
