به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر ؛ توافق دفاعی جدید عربستان، ترکیه و پاکستان نشانهای از بازآرایی نظم امنیتی خاورمیانه پس از جنگ ایران است. این پیمان با هدف ایجاد بازدارندگی جمعی و افزایش همکاری دفاعی شکل گرفته و بیش از آنکه به معنای کنار گذاشتن آمریکا باشد، تلاشی برای کاهش وابستگی به واشنگتن و افزایش گزینههای راهبردی کشورهای منطقه است. تردید درباره تضمینهای امنیتی آمریکا، هزینههای جنگ، تهدیدهای ایران و بحران تنگه هرمز، روند شکلگیری ترتیبات امنیتی چندجانبه و منطقهای را سرعت بخشیده است. پیمان دفاعی متقابل جدید میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان پرسشهایی را درباره تغییرات ژئوپلیتیکی خاورمیانه برانگیخته است؛ منطقهای که پیامدهای جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، برخی کشورها را به سمت ایجاد ترتیبات امنیتی تازه برای حفاظت از منافع و امنیت خود سوق داده است.
این پیمان که «توافقنامه مشترک دفاعی مکه» نام گرفته، روز جمعه در شهر مکه عربستان سعودی به امضا رسید. در بیانیه نشست آمده است: «هدف این توافقنامه، تقویت بازدارندگی جمعی در برابر هرگونه اقدام تجاوزکارانه است و بر این اساس، هرگونه حمله مسلحانه علیه هر یک از سه کشور، حمله علیه هر سه کشور تلقی خواهد شد.» این بیانیه همچنین تأکید میکند که توافقنامه، «تقویت همه ابعاد همکاری دفاعی میان سه کشور» را در بر میگیرد.
هنوز مشخص نیست این توافق در عمل دقیقاً چگونه اجرا خواهد شد، اما تحلیلگران معتقدند این پیمان نشاندهنده افزایش تردیدها درباره دوام و اعتبار تضمینهای امنیتی آمریکا در منطقه است. کریستیان کوتس اولریشسن، پژوهشگر خاورمیانه در مؤسسه سیاست عمومی بیکرِ دانشگاه رایس، در گفتوگو با الجزیره گفت: «کشورهای منطقه بیش از یک دهه است که بهتدریج تردیدهای بیشتری درباره قابل اعتماد بودن شراکت امنیتی آمریکا پیدا کردهاند. هم تصمیم به آغاز عملیات نظامی علیه ایران، هم نحوه ادامه جنگ و هم تلاشهای متناوب برای حلوفصل آن، این نگرانیها را تشدید کرده و تلاش برای متنوعسازی روابط امنیتی و دفاعی را سرعت بخشیده است.»
با این حال، اولریشسن تأکید کرد که ایجاد پیمانهای دفاعی جدید احتمالاً با هدف «جایگزین کردن یا کنار گذاشتن آمریکا» انجام نمیشود، بلکه هدف اصلی آن است که کشورهای منطقه «گزینههای راهبردی و سیاسی …
