اثرات بیهوشی با وجود حدود ۱۷۰ سال سابقه استفاده بالینی و تعداد بیشماری از افرادی که هر روز تحت بیهوشی قرار میگیرند، همچنان تا حد زیادی ناشناخته است و پزشکان و پژوهشگران حتی همزمان با تلاش برای کشف سازوکارها و رازهای بیهوشی، همچنان با معماهای جدیدی درباره اینکه چه کسانی و چگونه تحت تاثیر آن قرار میگیرند، مواجه میشوند.
به نقل از اسای، برای مثال، در مطالعهای جدید روی موشها، پژوهشگران به نتیجهای عجیب دست یافتهاند. بیهوشی با کتامین باعث بازسازی بافتهای مغز میشود، اما این اثر فقط در موشهای ماده دیده شده است.
ساندرا زیگرت، عصبشناس مؤسسه علم و فناوری اتریش و نویسنده ارشد این مطالعه، میگوید: انتظار نداشتیم چنین چیزی ببینیم؛ این یافته برای ما غافلگیرکننده بود.
پژوهشگران هنگام بررسی مغز موشهایی که به آنها کتامین داده شده بود، دریافتند که میکروگلیاها، یعنی سلولهای اصلی سیستم ایمنی دستگاه عصبی، از زوائدی شبیه بازوهای خود استفاده میکنند تا نورونها را اصطلاحا «در آغوش بگیرند»؛ نورونهایی که مسئول هر چیزی هستند که ما انجام میدهیم، فکر میکنیم و تجربه میکنیم.
این دربرگرفتن نورونها توسط میکروگلیاها باعث افزایش تشکیل سیناپسها شد؛ سیناپسها محل ارتباط میان سلولهای مغزی هستند که سیگنالهای شیمیایی و الکتریکی از طریق آنها منتقل میشوند.
در نتیجه، به نظر میرسد دوره بهبودی پس از بیهوشی که ممکن است تا ۴۸ ساعت ادامه داشته باشد، به بازسازی یا انعطافپذیری مغز کمک میکند.
پژوهشگر فیزیولوژی عصبی و نویسنده اول این مطالعه، میگوید: چیزی که بسیار جالب بود، این است که این انعطافپذیری یعنی توانایی مغز برای تغییر، سازگاری و در این مورد بهبود یافتن را فقط در موشهای ماده مشاهده کردیم.
برای بررسی اینکه آیا این انعطافپذیری به جنسیت وابسته است و چه زمانی رخ میدهد، پژوهشگران تغییرات مغز را در موشهای زنده و با استفاده از پنجره جمجمهای مشاهده کردند؛ روشی که به آنها اجازه میدهد از طریق یک پنجره شفاف به مغز حیوان زنده نگاه کنند.
حدود یک ساعت پس از دریافت کتامین، میکروگلیاها در مغز موشهای ماده شروع به برقراری تماس بسیار بیشتری با نورونها کردند.
اما زمانی که موشها …
