دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده پس از ماهها جنگ، حملات نظامی و مذاکرات متوقفشده با ایران، بار دیگر به سیاست «فشار اقتصادی» به عنوان یکی از محورهای سیاست کلانتر موسوم به «فشار حداکثری علیه ایران» روی آورده است؛ رویکردی که واشنگتن امیدوار است با تشدید فشار بر اقتصاد ایران، تهران را به پذیرش خواستههای آمریکا درباره برنامه هستهای و بازگشایی کامل تنگه هرمز وادار کند. با اینهمه تجربه سالهای گذشته و ارزیابی کارشناسان نشان میدهد تحریمها، حتی در صورت تشدید، به تغییر محاسبه های راهبردی ایران منجر نخواهد شد.
سکاندار کاخ سفید در روزهای اخیر اعلام کرده که واشنگتن فعلا رویکردی موسوم به «کم سر و صداتر» در قبال ایران در پیش گرفته و به جای آغاز موج جدیدی از حملات نظامی، فشار اقتصادی را افزایش خواهد داد. او در گفتوگو با رسانه آمریکایی «آکسیوس» ادعا کرده که آمریکا در حال حاضر در حال مشاهده و برآورد وضعیت اقتصادی ایران است و مدعی شده تهران با مشکلات مالی شدیدی روبهروست. این موضعگیری در حالی صورت میگیرد که رئیس جمهور آمریکا تنها چند روز پیش، ایران را به حملاتی در سطحی بیسابقه تهدید کرده بود.
این تغییر رویکرد را نمیتوان فقط یک تصمیم تاکتیکی دانست. آمریکا پس از بیش از پنج ماه جنگ، هنوز به اهدافی که در ابتدای تجاوز نظامی به ایران اعلام کرده بود دست نیافته و مذاکرات برای خاتمه جنگ و تعیین سازوکار تردد در تنگه هرمز نیز بارها متوقف شده است. همزمان، گزارشهای رسانههای آمریکایی درباره کاهش ذخایر برخی تسلیحات مورد استفاده در عملیات علیه ایران منتشر شده و واشنگتن با فشارهای اقتصادی ناشی از افزایش قیمت انرژی و نارضایتی داخلی از ادامه جنگ روبهرو است. بازگشت به ابزاری که ترامپ خود ناکارآمدی آن را پذیرفته بود
نکته قابل توجه درباره سیاست نه چندان جدید ترامپ آن است که او برای توجیه جنگ علیه ایران بارها استدلال کرده بود که فشار اقتصادی چند دههای آمریکا نتوانسته تهران را از پیگیری برنامه هستهای بازدارد. رئیس جمهور آمریکا در سخنرانی اخیر خود در لاسوگاس، با اشاره به تحریمهایی که از سالهای نخست پس از انقلاب اسلامی علیه ایران اعمال شدهاند، گفت این فشارها طی حدود ۵۰ سال گذشته به هدف مورد نظر آمریکا نرسیدهاند و به همین دلیل واشنگتن به گزینه نظامی روی آورده است.
اکنون …
