بخش بزرگی از واکسنهای آنفلوآنزای جهان هنوز با روشی تولید میشوند که حدود ۸۰ سال قدمت دارد و بر پرورش ویروس در تخممرغ مرغ تکیه دارد. این فرایند میتواند زمانبر و پرهزینه باشد و هنگامی که سویههای تازه یا جهشیافته ویروس ظاهر میشوند، سازگار کردن تولید واکسن با آنها آسان نیست. از سوی دیگر، واکسن آنفلوآنزا معمولاً باید هر سال بازطراحی و دوباره تزریق شود، زیرا ویروس در طول زمان تغییر میکند و ویژگیهای تازهای به دست میآورد.
دلیل اصلی نیاز به واکسنهای سالانه، تمرکز واکسنهای رایج بر پروتئینی به نام «هماگلوتینین» یا HA است. این پروتئین روی سطح ویروس قرار دارد و میتواند واکنش دفاعی نیرومندی را در بدن برانگیزد. با این حال، HA بهسرعت جهش پیدا میکند؛ یعنی ساختار آن تغییر میکند و سیستم ایمنی ممکن است ویروس تغییرکرده را بهخوبی نشناسد. به همین علت، دانشمندان سالهاست در پی ساخت واکسنی هستند که بتواند در برابر چندین نوع و زیرگونه آنفلوآنزا، برای مدت طولانیتر محافظت ایجاد کند؛ واکسنی که گاهی از آن با عنوان واکسن «فراگیر یا جهانشمول» آنفلوآنزا یاد میشود.
در همین زمینه، پژوهشگران دانشکده مهندسی دانشگاه میشیگان، مطالعهای درباره ساخت واکسن آنفلوآنزا با استفاده از مخمر نانوایی انجام دادهاند. این پژوهش به جای تمرکز بر پروتئین متغیر HA، پروتئین دیگری از ویروس با نام M۲ را هدف قرار داده است. M۲ برای تولید ویروسهای جدید ضروری است و در مقایسه با HA کمتر دچار تغییر میشود. پژوهشگران توضیح دادهاند که این پروتئین از زمان همهگیری آنفلوآنزای سال ۱۹۱۸ تاکنون نسبتاً پایدار مانده و میان ویروسهای آنفلوآنزای A در انسان، خوک و پرندگان شباهت زیادی دارد.
محققان برای ساخت واکسن، از مخمر نانوایی با نام علمی Saccharomyces cerevisiae استفاده کردند. آنها ژنهای مخمر را تغییر دادند تا این موجود تکسلولی مقدار زیادی از پروتئین M۲ ویروس آنفلوآنزا تولید کند. سپس مخمرها در مایعی غنی از مواد غذایی رشد داده شدند. در گام بعد، پژوهشگران با مواد ملایم، دیواره سخت سلولی مخمر را تا حدی برداشتند. این مرحله اهمیت داشت، زیرا امکان میداد ذراتی از غشای سلول مخمر جوانه بزنند و جدا شوند.
این ذرات، «ذرات شبهویروس» یا VLP نام دارند. آنها از نظر اندازه، شکل و برخی رفتارها به ویروس …
