به گفته یک متخصص تغذیه، نان اولین غذایی است که افراد دیابتی و کسانی که نگران مدیریت قندخون شان هستند آن را از رژیم غذایی خود حذف میکنند. در حالی که لزومی به این کار نیست و با انتخاب نانهایی که فیبر بیشتر دارند و از غلات کامل تهیه شدهاند، میتوان قند خون را بهتر مدیریت کرد. دکتر فرزاد روشن ضمیر، متخصص تغذیه و رژیم درمانی در گفتگو با خبرآنلاین میگوید: انتخاب نان مناسب برای مدیریت قند خون حیاتی است و نیازی به حذف کامل نان از رژیم غذایی نیست. نانهای تهیه شده از غلات جوانهزده، غلات کامل، خمیر ترش، چاودار، نانهای چندغله و نانهای با پروتئین بالا و بدون غلات به دلیل محتوای بالای فیبر، پروتئین و فرآیندهای تولید خاص مانند تخمیر یا جوانهزدن به تثبیت قند خون کمک میکنند.
نان تهیه شده از غلات جوانهزده
نان غلات جوانهزده از غلات کاملی تهیه میشود که فرآیند جوانهزدن آن آغاز شده است. این فرآیند باعث شکسته شدن بخشی از نشاسته به ترکیبات قابل هضمتر میشود. نتیجه این فرآیند معمولاً یک پاسخ گلیسمی پایینتر در مقایسه با نان سفید سنتی یا حتی نان معمولی گندم کامل است. نان غلات جوانهزده دارای فیبر، پروتئین، ویتامین و مواد معدنی خاصی است که به کُند کردن فرآیند هضم و حفظ سطوح پایدارتر قندخون کمک میکند. برخی مطالعات نشان میدهند که این نانها دارای خواص ضددیابتی هستند.
نان های گندم و جوی کامل
همه نانهایی که به عنوان «نان کامل» شناخته میشوند، کیفیت یکسانی ندارند. بهترین گزینه برای مدیریت قند خون، نان تهیه شده از غلات کامل جوی دوسر، جو و گندم است. این دانههای سالم و دستنخورده مدت زمان بیشتری برای تجزیه در دستگاه گوارش نیاز دارند و در نتیجه آزادسازی گلوکز (قند) به جریان خون، تدریجیتر خواهد بود. ضمن اینکه جو دوسر و جو، غنی از بتا-گلوکانها هستند، نوعی فیبر محلول که در روده سبب تشکیل ژل شده و جذب قند به جریان خون را کُند میکند. این ویژگی باعث میشود نانهایی که با جو دوسر یا جوی واقعی تهیه میشوند، به ویژه برای افرادی که به دنبال تثبیت سطح گلوکز خون هستند، بسیار مفید باشند. همچنین نانی که با خمیر ترش واقعی تهیه می شود از طریق یک فرآیند تخمیر طولانی و آهسته با استفاده از باکتریها و مخمر طبیعی تهیه میشود. این فرآیند تخمیر به شکسته شدن بخشی از کربوهیدراتها کمک میکند و جذب گلوکز را کُند می کند. مطالعات نشان میدهد نان تهیه شده از خمیر ترش، افزایش قند خون کمتری نسبت به نان سفید استاندارد ایجاد میکند.
نان چاودار و چند غله
نان چاودار معمولا متراکمتر بوده و در مقایسه با نان گندم، فیبر محلول بیشتری دارد. فیبر محلول به کندشدن هضم و افزایش احساس سیری کمک میکند. ترکیبات موجود در چاودار می تواند به بهبود پاسخ انسولین پس از غذا کمک کند. حتما به دنبال نان های کامل چاودار یا چاودار تیره باشید، زیرا نانهای چاودار روشن ممکن است حاوی آرد تصفیه شده باشند. در نانهای چند غله دانهدار نیز غلات کامل را با دانههایی مانند کتان، چیا، آفتابگردان و تخم کدو ترکیب میکنند. این دانهها چربیهای سالم، فیبر و پروتئین مورد نیاز بدن را تأمین میکنند. این عناصر به کند شدن جذب کربوهیدراتها در بدن کمک میکنند و مواد مغذی این دانه ها منجر به پاسخ قندخون متعادلتری در مقایسه با نانهای تصفیهشده دارد.
نان های پروتئین دار چطور؟
نانهایی که با استفاده از آرد بادام، آرد نارگیل، آرد نخود یا پروتئینهای اضافه شده مانند پروتئین نخود یا سویا تهیه میشوند، کربوهیدرات قابل هضم کمتری در هر برش دارند. این نانها اغلب محتوای پروتئین و فیبر بالاتری هستند که به جلوگیری از افزایش سریع قند خون کمک کرده و احساس سیری طولانیتری ایجاد میکنند. این گزینهها همچنین میتوانند انتخابهای مناسبی برای افراد مبتلا به بیماری سلیاک باشند. به طور کلی بهترین انتخاب برای مدیریت قندخون معمولا نانی است که بیشترین فیبر، پروتئین و کمترین میزان قند افزودهشده را داشته باشد.
