بدن انسان برای حفظ دمای طبیعی خود، سازوکارهای مختلفی را به کار میگیرد. یکی از مهمترین این سازوکارها، گشاد شدن رگهای خونی نزدیک سطح پوست است. زمانی که هوا گرم میشود، رگها بازتر میشوند تا خون بیشتری به سطح پوست برسد و گرمای بدن راحتتر از طریق تعریق و تبادل حرارتی با محیط خارج شود. هرچند این فرآیند به خنک شدن بدن کمک میکند اما باعث میشود بخشی از مایعات موجود در رگهای خونی به بافتهای اطراف نشت کند. نتیجه این اتفاق ایجاد ورم خفیف در دستها، پاها، مچ پا و گاهی انگشتان است. پزشکان این وضعیت را «ادم وابسته به گرما» مینامند که معمولا در افراد سالم نیز رخ میدهد و پس از خنک شدن بدن یا استراحت برطرف میشود. این نوع ورم معمولا بدون درد است، به تدریج ایجاد میشود و هر دو دست یا هر دو پا را درگیر میکند.
نقش جاذبه در تجمع مایعات
یکی دیگر از دلایل مهم ورم پاها در روزهای گرم، تاثیر نیروی جاذبه است. وقتی فرد برای مدت طولانی میایستد یا مینشیند، خون و مایعات بدن بیشتر در اندامهای تحتانی تجمع پیدا میکنند.
در حالت طبیعی عضلات ساق پا مانند یک پمپ عمل میکنند و با هر قدم زدن خون را به سمت قلب بازمیگردانند. اما زمانی که فرد برای مدت طولانی بیحرکت باشد، این پمپ عضلانی به خوبی عمل نمیکند و بازگشت خون کاهش مییابد. در نتیجه، فشار داخل رگهای پا افزایش پیدا کرده و مایع بیشتری وارد بافتها میشود. به همین دلیل بسیاری از افراد پس از ساعت ها رانندگی، سفر، کار پشت میز یا ایستادن طولانی، احساس سنگینی و ورم در پاهای خود دارند که در هوای گرم شدیدتر نیز میشود.
چه کسانی بیشتر در معرض ورم ناشی از گرما هستند؟
اگرچه این مشکل ممکن است برای هر فردی رخ دهد اما برخی افراد بیشتر در معرض آن قرار دارند. افراد سالمند به دلیل تغییرات طبیعی در رگهای خونی و کاهش کارایی گردش خون، بیشتر دچار ورم میشوند. همچنین زنان باردار به علت افزایش حجم خون و فشار رحم بر رگهای لگنی، بیشتر با این مشکل مواجه هستند.
افراد دارای اضافه وزن، مبتلایان به بیماریهای وریدی، کسانی که ساعتهای طولانی پشت میز مینشینند یا مشاغلی دارند که نیازمند ایستادن مداوم است نیز احتمال بیشتری برای تجربه این نوع ورم دارند. البته وجود بیماریهایی مانند نارسایی قلب، بیماریهای کلیوی، …
