شوک امارات به تجارت ایران/ مسیر جایگزین چقدر هزینه دارد؟

در آخر هفتهٔ گذشته، دولت امارات متحدهٔ عربی به‌صورت رسمی اعلام کرد که تمام روابط تجاری و مالی‌اش با ایران را متوقف می‌کند. این تصمیم، که به‌عنوان یک چالش بزرگ برای عرصهٔ تجارت خارجی ایران معرفی می‌شود، به‌دلیل تأثیر عمدهٔ امارات به‌عنوان یکی از قطب‌های مهم لجستیک، مالی و صادرات مجدد ایران، می‌تواند هزینه‌ها و ریسک‌های مرتبط با تجارت خارجی را به شکل چشمگیری زیاد کند. در چندین سال گذشته، چین، ترکیه، عراق و هند بیشترین حجم تجارت را در لیست کشورهای شریک با ایران قرار داده‌اند؛ اما تمرکز بیش از حد بر چند شریک محدود، یکی از عوامل اصلی افزایشی آسیب‌پذیری صادرات کشور می‌باشد. به‌طوری‌که در ۱۰ ماه اولیه سال ۱۴۰۴، صادرات ایران به امارات حدود ۶ میلیارد دلار بوده و سهمی حدود ۱۳٫۳٪ را تشکیل می‌دهد، در حالی که واردات ایران از امارات به‌صورت ۹٫۹۶ میلیارد دلار، ۲۰٫۳٪ از کل واردات ایران را شامل می‌شود. این اعداد روشن می‌کنند که امارات بیش از یک مقصد یا مبدأ تجاری معمولی برای ایران است؛ بلکه نقش‌مهر یک «هابی» لجستیک، پرداخت و صادرات مجدد از اهمیت بالایی برخوردار است. با توجه به گزارش‌های گمرک ایران، تجارت دو کشور در همان دورهٔ ۱۰ ماهه بیش از ۲۳ میلیارد دلار بوده و در سال‌های اخیر حدود ۳۰ میلیارد دلار، یعنی‌ اگر حساب دقیق‌تری انجام دهیم، حجم واقعی تجارت دو کشور قابل توجه‌تر به‌نظر می‌رسد. این امر، نگرانی‌هایی در خصوص آسیب‌پذیری و عدم تنوع شبکهٔ تجاری ایران ایجاد کرده‌است. به‌عنوان یک کشور همسایهٔ ۱۵ کشور، ایران در مواجهه با قطع ارتباط از امارات …