به گزارش «نفت ما»، اوپک همواره سعی کرده با کم و زیاد کردن تولید نفت، تعادل عرضه و تقاضا و در نهایت قیمتها را کنترل کند. اما در سالهای اخیر، قواعد این بازی تغییر کرده و تعداد بازیگران تأثیرگذار در هر دو سوی معادله بیشتر شده است.
در دو جنگ اخیر علیه ایران هم، اوپک بارها درباره افزایش تولید نفت و لغو کاهش داوطلبانه بیانیه صادر کرد و مجموعه تصمیمات آن باعث این پرسش شد که با بسته بودن تنگه هرمز و عدم خروج نفت و مشتقات آن، این سلسله اقدامات صرفاً جنبه روانی دارد یا اثری واقعی بر بازار خواهد گذاشت؟
سالها پیش، پژوهشی معتبر در پایگاه «ScienceDirect» به همین پرسش پاسخ داده بود. در این مقاله نویسندگان، قدرت اوپک را انکار نمیکنند، اما آن را مطلق نمیدانند. بر اساس دادههای قیمت نفت از ۱۹۸۶ تا ۲۰۱۶، مهمترین نتیجه این است که در بلندمدت، رشد اقتصاد جهانی اصلیترین عامل تعیینکننده قیمت نفت است؛ هرچه اقتصاد جهان داغتر باشد، تقاضا بیشتر و قیمتها بالاتر میرود و برعکس. در کنار این، محدودیت منابع و افزایش هزینههای استخراج نیز در سالهای اخیر نقش فزایندهای پیدا کرده و عملاً دست اوپک را برای تعیین یکطرفه قیمتها بسته است.
نوسانهای اخیر بازار گواه دیگری بر این گزاره است. اخیرا در گزارشی از رویترز آمده است که پس از حمله حوثیها به یک نفتکش سعودی، قیمت نفت بالا رفت؛ با آنکه روز گذشته آن، خوشبینی به مذاکرات ایران و آمریکا قیمت را حدود پنج درصد پایین آورده بود. در این فاصله کوتاه، نه تولید نفت تغییری کرده بود و نه مصرف جهانی؛ تنها تغییر انتظارات و نگرانیهای سیاسی کافی بود تا قیمتها نوسان شدیدی پیدا کنند.
البته تردید درباره جایگاه اوپک موضوع تازهای نیست، اما پس از خروج امارات متحده عربی از این سازمان، این بحث به اوج رسید؛ تا جایی که مؤسسه بنیاد دفاع از دموکراسیها تیتر زد: «وقت دفن اوپک فرا رسیده است.»
تقاضای چین جای عرضه اوپک را گرفته است؟
هادی موسوی، کارشناس حوزه انرژی، در گفتوگو …
