تاجیکستان که به دلیل جنگ اوکراین و کاهش ۵۰ درصدی صادرات سوخت روسیه با بحران شدید انرژی روبرو شده، رسماً درخواست خرید ۲.۵۵ میلیون تن نفت خام و فرآوردههای نفتی از ایران را ثبت کرد. خبرگزاری رویترز امروز پنجشنبه در گزارشی اعلام کرد که تاجیکستان به دلیل بحران شدید تأمین سوخت از روسیه، رسماً درخواست واردات ۲.۵۵ میلیون تن نفت خام و فرآوردههای نفتی از ایران را ارائه کرده است. وزارت حملونقل تاجیکستان با انتشار بیانیهای در وبگاه خود، جزئیات این درخواست را شامل ۲ میلیون تن نفت خام، ۳۰۰ هزار تن گازوئیل، ۱۵۰ هزار تن بنزین و ۱۰۰ هزار تن سوخت هواپیما اعلام کرد.مذاکرات مربوط به این توافق در ۱۵ اوت ۲۰۲۶ (۲۴ مرداد ۱۴۰۵) در تهران برگزار شده است. هیأت تاجیکستانی به ریاست عظیم ابراهیم، وزیر حملونقل، و دالر جمعه، وزیر انرژی و منابع آب، با محسن پاکنژاد، وزیر نفت ایران، دیدار و گفتوگو کردند.وزیر حملونقل تاجیکستان در این مذاکرات اعلام کرد که وضعیت ژئوپلیتیک جهان منجر به کاهش واردات سوخت به تاجیکستان شده است و بیش از ۸۰ درصد سوخت این کشور پیشتر از روسیه تأمین میشده است.تاجیکستان به طور سنتی حدود ۸۰ تا ۹۱ درصد از فرآوردههای نفتی خود را از روسیه تأمین میکرده است. بر اساس دادههای سازمان ضد انحصار تاجیکستان، در نیمه اول سال ۲۰۲۶، روسیه سهم ۹۱.۱ درصدی از واردات فرآوردههای نفتی این کشور را به خود اختصاص داده بود. اما حملات گسترده پهپادی اوکراین به پالایشگاههای روسیه، زنجیره تأمین این کشور را مختل کرده است.بر اساس گزارش رویترز، صادرات بنزین روسیه به تاجیکستان در ماه ژوئیه نسبت به ماه قبل ۵۰ درصد کاهش یافته و به ۱۴.۱ هزار تن رسیده است. صادرات سوخت هواپیما به کلی متوقف شده و صادرات گازوئیل نیز ۲ درصد کاهش داشته است. روسیه برای تثبیت بازار داخلی، ممنوعیت صادرات بنزین، گازوئیل و سوخت هواپیما اعمال کرده است. این ممنوعیت حداقل تا ۳۱ ژانویه ۲۰۲۷ تمدید شده و تنها توافقات دولتی از آن مستثنی هستند. کاهش ناگهانی واردات از روسیه، قیمت سوخت در تاجیکستان را به شدت افزایش داده است.بر اساس گزارشها، قیمت بنزین حدود ۱۳ درصد و گازوئیل حدود ۲۱ درصد بالاتر از میانگین تاریخی خود قرار گرفته است. در شهر خجند، دومین شهر بزرگ تاجیکستان، برخی از اتوبوسهای عمومی به دلیل کمبود گازوئیل و افزایش قیمت، خدمات خود را متوقف کردهاند.ذخایر استراتژیک سوخت تاجیکستان تنها برای حدود ۶۰ روز کافی است و دولت این کشور به شدت به دنبال تأمینکنندگان جایگزین است.تاجیکستان برای انتقال این حجم عظیم از سوخت که معادل ۵۱ هزار واگن قطار است، از ایران خواسته است تا کریدور سبز و تسهیلات ویژه لجستیکی در بنادر و مسیرهای ریلی خود ایجاد کند.همچنین درخواست تخفیف در خدمات فرودگاهی و ناوبری برای هواپیماهای شرکت سامان ایر مطرح شده است. وزیر حملونقل تاجیکستان تأکید کرد که حجم فعلی حملونقل سوخت بین دو کشور حدود ۸۰۰ هزار تن است و پس از توافقات جدید، این رقم به طور قابلتوجهی افزایش خواهد یافت. بر اساس گزارش وزارت حملونقل تاجیکستان، در شش ماه اول سال ۲۰۲۶، حدود ۴۳۲ هزار تن کالا بین دو کشور جابهجا شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۱۷.۵ درصد افزایش داشته است. همچنین ۱۷ سند همکاری در زمینه حملونقل بینالمللی بین دو کشور امضا شده است. منبع: فارس
