جنگها، انقلابها، تحریمها و اختلال در مسیرهای انتقال نفت طی دهههای گذشته بارها میلیونها بشکه نفت را از بازار جهانی خارج کرده و به افزایش قیمت انرژی و تشدید نگرانیها درباره امنیت عرضه منجر شده است.
بررسی ها مبتنی بر دادههای آژانس بینالمللی انرژی نشان میدهد در میان بزرگترین اختلالهای عرضه نفت در پنج دهه گذشته، بحران سال 2026 در تنگه هرمز جایگاهی متفاوت دارد؛ چراکه حجم عرضه از دسترفته در این بحران برای نخستین بار از مرز 10 میلیون بشکه در روز عبور کرده است.
بر اساس این دادهها، بستهشدن تنگه هرمز در مارس 2026 موجب شد حدود 10.1 میلیون بشکه در روز از عرضه نفت جهان مختل شود. این میزان تقریباً دو برابر بزرگترین اختلال ثبتشده پیش از آن، یعنی بحران ناشی از انقلاب ایران در سالهای 1978 و 1979 است.
هرمز؛ بزرگترین شوک عرضه نفت در تاریخ
تنگه هرمز به دلیل قرار گرفتن در مسیر اصلی صادرات نفت خاورمیانه، یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان به شمار میرود. بر اساس دادههای ارائهشده در این گزارش، در مارس 2026 اختلال در این مسیر به کاهش 10.1 میلیون بشکه در روز عرضه نفت منجر شد؛ رقمی که در رتبهبندی تاریخی، جایگاه نخست را به خود اختصاص داده است.
این اختلال از این جهت اهمیت بیشتری پیدا میکند که هرمز صرفاً یک مسیر عبور برای نفت ایران نیست و بخش قابلتوجهی از صادرات نفت و فرآورده کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز از این آبراه انجام میشود.
به همین دلیل، هرگونه اختلال طولانیمدت در این مسیر میتواند همزمان بر تولید، صادرات، حملونقل دریایی و دسترسی پالایشگاههای جهان به خوراک نفتی اثر بگذارد.
7 اختلال بزرگ عرضه نفت در تاریخ:
انقلاب ایران؛ دومین شوک بزرگ نفتی تاریخ
پیش از بحران سال 2026، انقلاب ایران در سالهای 1978 و 1979 بزرگترین اختلال ثبتشده در عرضه نفت جهان بود. بر اساس دادههای این رتبهبندی، کاهش تولید نفت ایران در فاصله نوامبر 1978 تا آوریل 1979 باعث از دست رفتن حدود …
