وی افزود: «فروش پالایشگاه ستاره خلیج فارس در سال گذشته حدود ۸۵۴ همت بوده است. اگر سود ۴۷ همتی را بر فروش تقسیم کنیم، به حاشیه سودی حدود ۵.۵ درصد میرسیم. شاید این رقم در صنعت پالایش رقم بسیار بالایی نباشد، اما در مقایسه با سال گذشته، بهبود قابلتوجهی محسوب میشود.»
شهیدیپور ادامه داد: «سال گذشته سود پالایشگاه ستاره خلیج فارس تنها ۳.۷ همت بود که با توجه به میزان فروش، حاشیه سود حدود ۰.۶ درصدی را نشان میداد. این نسبت سود به فروش، برای پالایشگاهی با این ابعاد و ارزش، بسیار نامطلوب بود. امسال اما سود پالایشگاه به حدود ۴۷ همت رسیده و حاشیه سود به ۵.۵ درصد افزایش یافته است؛ یعنی سودآوری پالایشگاه حدود ۱۲.۵ برابر شده که رشد چشمگیری برای این مجموعه به شمار میرود.»
مدیرعامل تاپیکو اظهار کرد: «این اتفاق برای تاپیکو، مجموعه اهداف، صندوق بازنشستگی نفت و سازمان تأمین اجتماعی خوشایند است؛ چراکه در سالهای گذشته سرمایهگذاری سنگینی در این پالایشگاه انجام شده و برای اجرای آن وامهای کلانی دریافت شده است. امروز این دارایی که در گذشته عملاً یک دارایی غیرمولد بود، به یک دارایی مولد و ارزشآفرین تبدیل شده است.»
وی با اشاره به پرسشهای مطرحشده درباره علت افزایش سودآوری پالایشگاه ستاره خلیج فارس گفت: «از آنجا که ستاره خلیج فارس بورسی نبود، در سالهای گذشته پرسشهای زیادی درباره عملکرد این مجموعه مطرح میشد. این پالایشگاه نزدیک به ۲۰ شرکت زیرمجموعه دارد و پاسخگویی به مسائل آن برای تاپیکو دشوار بود؛ چراکه مدیران عامل با مسائل و مشکلات متعددی در اداره ستاره خلیج فارس و سایر شرکتها مواجه بودند و سهامداران نیز بهطور مستمر درباره عملکرد این مجموعه سؤال میکردند.»
مدیرعامل تاپیکو با اشاره به زمان انتشار صورتهای مالی این شرکت گفت: «صورت مالی تاپیکو هنوز منتشر نشده است، اما قرار است تا ۳۱ مرداد آن را منتشر کنیم. در صورت مالی، ارقام دقیق درآمد، سود و میزان رشد مشخص خواهد شد. در حال حاضر نیز محاسبات مربوط به عملکرد خود تاپیکو در حال انجام است.»
شهیدیپور ادامه داد: «برآورد امروز ما این است که در سال مالی ۱۴۰۴، منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵، رشد بیش از ۶۰ درصدی نسبت به سال مالی ۱۴۰۳ داشته باشیم که رشد بسیار خوبی محسوب میشود. درباره رقم دقیق سود خالص تاپیکو در حال حاضر نمیتوانم عددی اعلام کنم، اما سود خالص شرکت نیز نسبت به سال ۱۴۰۳ رشد قابلتوجهی دارد.»
وی در ادامه درباره بازدهی سهام تاپیکو گفت: « سهم این شرکت در یک سال گذشته، از ۲۵ مرداد ۱۴۰۴ تا امروز، بازدهی کلی ۱۵۳ درصدی داشته است. یعنی اگر فردی سال گذشته ۱۰۰ میلیون تومان سهام تاپیکو خریداری کرده بود، امروز میتوانست آن را حدود ۲۵۳ میلیون تومان بفروشد.»
پالایشگاه ستاره خلیج فارس بدون بدهی ارزی شد
در ادامه این نشست وحید قانعی فرد، مدیرعامل ستاره خلیج فارس وحید قانعیفرد، مدیرعامل پالایشگاه ستاره خلیج فارس، در ادامه نشست خبری با اصحاب رسانه با تشریح ظرفیت پالایشی این مجموعه گفت: «در حال حاضر ظرفیت پالایشگاه ستاره خلیج فارس ۴۵۰ هزار بشکه میعانات گازی در روز است. کل سبد پالایشی کشور، شامل نفت خام و میعانات گازی، حدود ۲.۵ میلیون بشکه در روز است؛ بنابراین سهم این پالایشگاه از ظرفیت پالایشی کشور حدود ۲۰ درصد است. همچنین ۶۰ درصد از مجموع میعانات گازی تولیدشده در پارس جنوبی توسط پالایشگاه ستاره خلیج فارس مصرف میشود و مابقی در اختیار سایر پالایشگاهها قرار میگیرد.»
وی درباره ترکیب سهامداران پالایشگاه ستاره خلیج فارس در پایان سال مالی ۱۴۰۴ اظهار کرد: «در پایان سال مالی ۱۴۰۴، ۴۹ درصد از سهام شرکت، معادل ۸۱ میلیارد سهم، در اختیار تاپیکو، حدود ۳۳ درصد در اختیار شرکت اهداف و ۱۱.۸ درصد در اختیار شرکت پخش وپالایش قرار دارد. همچنین حدود شش درصد از سهام مربوط به شرکت ایران به سازمان تأمین اجتماعی منتقل شده است که این ترکیب سهامداران مربوط به پایان سال مالی ۱۴۰۴ است.»
قانعیفرد با اشاره به سهم ستاره خلیج فارس از ظرفیت پالایشی کشور گفت: «حدود ۱۸.۶ درصد از کل سبد پالایشی کشور در اختیار پالایشگاه ستاره خلیج فارس است. خوراک این پالایشگاه از تولیدات پارس جنوبی در شهرستان عسلویه تأمین میشود و نکته قابل توجه این است که ستاره خلیج فارس تنها پالایشگاهی است که خط لوله و تأسیسات انتقال خوراک اختصاصی دارد.»
وی افزود: «سایر پالایشگاهها خوراک خود را از طریق شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی در محل دریافت میکنند، اما در طراحی اولیه پالایشگاه ستاره خلیج فارس، انتقال خوراک از طریق یک خط لوله ۳۶ اینچی به طول ۳۸۸ کیلومتر پیشبینی شده است. این خط لوله از سه استان بوشهر، فارس و هرمزگان عبور میکند و در نهایت به بندرعباس میرسد.»
مدیرعامل پالایشگاه ستاره خلیج فارس درباره روند افزایش دریافت خوراک این مجموعه گفت: «یکی از شاخصهای مهم در شرکتهای پالایشی، میزان خوراک ورودی است. میانگین خوراک دریافتی پالایشگاه در سال ۱۴۰۲ حدود ۴۰۰ هزار بشکه در روز بود که این رقم در سال ۱۴۰۳ به ۴۲۶ هزار بشکه در روز و در سال ۱۴۰۴ با رشد ۲.۴ درصدی به ۴۳۷ هزار بشکه در روز رسید.»
قانعیفرد درباره میزان تولید فرآوردههای پالایشگاه نیز اظهار کرد: «پالایشگاه ستاره خلیج فارس یک پالایشگاه بنزینمحور است. تولید بنزین از ۴۲.۶ میلیون لیتر در روز در سال ۱۴۰۲ به ۴۵.۳ میلیون لیتر در روز در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است. در سال ۱۴۰۴ نیز در مجموع ۱۶.۵ میلیارد لیتر بنزین با استاندارد یورو ۵ تولید و به دولت تحویل داده شد.»
وی ادامه داد: «شرکتهای پالایشی موظف هستند پنج فرآورده اصلی شامل بنزین، گازوئیل، سوخت جت و نفت کوره را به دولت تحویل دهند و کنترل فروش این محصولات نیز در اختیار دولت است. سایر محصولات که در گروه فرآوردههای ویژه قرار میگیرند، قابلیت صادرات و فروش توسط شرکت را دارند. در حال حاضر و با توجه به ناترازی تولید و مصرف در کشور، حدود ۹۰ درصد محصولات پالایشگاه به دولت تحویل داده میشود.»
مدیرعامل پالایشگاه ستاره خلیج فارس با اشاره به جایگاه این شرکت در رتبهبندی شرکتهای برتر ایران گفت: «در رتبهبندی شرکتهای برتر ایران که از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت انجام میشود، پالایشگاه ستاره خلیج فارس از نظر شاخص فروش در گروه فرآوردههای نفتی رتبه دوم را کسب کرده است. این شرکت از نظر درآمدهای عملیاتی نیز در مجموع رتبه دوم را در اختیار دارد. این رتبهبندی مربوط به سال ۱۴۰۳ است و پیشبینی میکنیم در گزارش سال ۱۴۰۴، پالایشگاه ستاره خلیج فارس به رتبه نخست دست پیدا کند.»
قانعیفرد درباره برنامههای توسعهای پالایشگاه ستاره خلیج فارس اظهار کرد: «پروژههای متعددی در دست اقدام داریم، اما دو طرح از اهمیت و اولویت بیشتری برخوردارند. نخستین طرح، احداث واحد آمونیاک و دومین طرح، احداث واحد تقطیر نفت خام است».
وی درباره طرح احداث واحد آمونیاک گفت: «در پالایشگاههای نفتی متداول، معمولاً حدود ۹۶ تا ۹۷ درصد خوراک به محصولات قابل استفاده تبدیل میشود، اما در پالایشگاههایی که خوراک گازی دارند، این میزان حدود ۹۲ تا ۹۳ درصد است. به دلیل ماهیت خوراک، حدود هفت درصد از خوراک به گاز تبدیل میشود که بخش قابلتوجهی از آن را هیدروژن تشکیل میدهد.»
مدیرعامل پالایشگاه ستاره خلیج فارس ادامه داد: «یکی از راهکارهای ما برای استفاده بهینه از این هیدروژن، جایگزین کردن آن با گاز طبیعی در بخش سوخت است. با توجه به ارزش بالای گاز طبیعی و هزینهای که مصرف آن بهعنوان سوخت به شرکت تحمیل میکند، همکاران بخش مهندسی و طرح و پروژه احداث واحد آمونیاک را در دستور کار قرار دادهاند. در این طرح، هیدروژن مازاد تولیدی بهعنوان خوراک اصلی مورد استفاده قرار میگیرد و نیتروژن مورد نیاز نیز از هوا تأمین خواهد شد. مطالعات اولیه این طرح انجام شده، لایسنس آن خریداری شده و مناقصه نیز در مرحله نهایی قرار دارد.»
قانعیفرد درباره دومین طرح کلیدی پالایشگاه نیز گفت: «طرح احداث واحد تقطیر نفت خام از این جهت اهمیت دارد که پیشبینیهای معاونت برنامهریزی وزارت نفت از کاهش تدریجی تولید میعانات گازی میدان پارس جنوبی در سالهای آینده حکایت دارد. با توجه به چشمانداز کاهش قابلتوجه میعانات گازی کشور در ۱۰ سال آینده، از هماکنون برنامهریزی کردهایم تا با احداث این واحد، کاهش خوراک جبران شود و واحدهای پاییندستی با مشکل کمبود خوراک مواجه نشوند و سودآوری پالایشگاه نیز حفظ شود. این طرح در مرحله مطالعات قرار دارد و در ادامه وارد فاز اجرایی خواهد شد.»
وی درباره عملکرد مالی پالایشگاه ستاره خلیج فارس در سال ۱۴۰۴ اظهار کرد: «درآمد عملیاتی شرکت در سال ۱۴۰۴ با رشد ۴۹ درصدی از ۵۷۲ همت به ۸۵۴ همت رسید که بخش عمده این افزایش ناشی از رشد نرخها و تأثیر نرخ ارز بوده است. در مجموع، درآمد عملیاتی شرکت ۴۹ درصد رشد داشته و سود خالص نیز افزایش قابلتوجهی را تجربه کرده است.»
مدیرعامل پالایشگاه ستاره خلیج فارس درباره صادرات فرآوردههای این شرکت گفت: «همانطور که پیشتر اشاره کردم، حدود ۹۰ درصد تولیدات پالایشگاه شامل پنج فرآورده اصلی است که به دولت تحویل داده میشود. از مجموع حدود ۱۸ میلیون لیتر تولیدات روزانه، حدود ۱.۸ میلیون لیتر در اختیار شرکت باقی میماند و حدود ۱۶ میلیون لیتر به دولت تحویل داده میشود. محصولاتی که در اختیار شرکت قرار میگیرد، قابلیت صادرات دارند.»
قانعیفرد با اشاره به عملکرد صادراتی پالایشگاه در سال ۱۴۰۴ گفت: «با وجود دو جنگ در منطقه و برخی محدودیتهای صادراتی، در سال ۱۴۰۴ موفق شدیم حدود یک میلیارد دلار فرآوردههای ویژه صادر کنیم که این رقم، رکوردی بیسابقه در تاریخ پالایشگاه از زمان آغاز بهرهبرداری در سال ۱۳۹۸ تاکنون محسوب میشود.»
وی با تأکید بر بازگشت ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادی کشور گفت: «نکته مهم، پایبندی کامل شرکت به بازگرداندن ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادی کشور است. نرخ بازگشت ارز صادراتی شرکت ۱۰۰ درصد بوده و این موضوع بر اساس گزارش سامانه بانک مرکزی تأیید شده است. از ابتدای بهرهبرداری تاکنون، حدود ۵.۶ میلیارد دلار صادرات داشتیم که تمام ارز حاصل از آن به چرخه اقتصادی کشور بازگشته است.»
مدیرعامل پالایشگاه ستاره خلیج فارس افزود: «در سالهای ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۰، بخشی از ارز حاصل از صادرات در اختیار شرکت قرار میگرفت تا برای واردات مواد اولیه، قطعات و مواد شیمیایی مورد نیاز استفاده شود. همچنین یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون یورو بدهی ارزی پالایشگاه که مربوط به ساخت و تأمین مالی پروژه بود، از محل ارز صادراتی تسویه شد. در نهایت، ۲۹۱ میلیون یورو بدهی مربوط به وام ارزی نیز بهطور کامل تسویه و در حال حاضر شرکت هیچگونه بدهی ارزی ندارد.»
در ادامه این نشست خبری، مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری نفت، گاز و پتروشیمی تأمین ، درباره وام ارزی تخصیصیافته به پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس و نحوه بازپرداخت آن توضیح داد.
وی با اشاره به طرحهای مهر ماندگار و ساخت پالایشگاه ستاره خلیج فارس اظهار کرد: «بانک مرکزی در سالهای ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰، در قالب طرحهای مهر ماندگار، حدود ۱.۲ میلیارد یورو تسهیلات برای ساخت پالایشگاه ستاره خلیج فارس تخصیص داد. این وام از طرف بانک مرکزی به شرکت ملی نفت، شرکت بازرگانی نفت ایران (نیکو) و در نهایت شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی پرداخت شد تا برای ساخت پالایشگاه ستاره مورد استفاده قرار گیرد. بر اساس قراردادی که بین شرکت پالایش نفت ستاره خلیج فارس و شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی به عنوان پرداختکننده این وام منعقد شده بود، نحوه بازپرداخت وام نیز مشخص شد. قرار نبود پالایشگاه نفت ستاره مستقیماً اقساط وام را به صورت ارزی پرداخت کند، بلکه بازپرداخت از محل فرآوردهای که پالایشگاه به شرکت ملی پالایش و پخش تحویل میدهد، انجام میشد.»
شهیدیپور توضیح داد: «بر این اساس، شرکت ملی پالایش و پخش ابتدا هزینه خوراک خود را از محل فرآورده تحویلی برداشت میکرد و مازاد آن برای تسویه وام ارزی نیکو و بانک مرکزی اختصاص مییافت. بنابراین در این فرآیند، هیچ نقشی برای پالایشگاه ستاره در پرداخت مستقیم اقساط تعریف نشده بود و وظیفه پالایشگاه صرفاً تحویل فرآورده و انجام عملیات پالایشی بود و بازپرداخت وام از محل مازاد نسبت به قیمت خوراک انجام میشد.»
وی با اشاره به روند اجرای این سازوکار گفت: «این فرآیند از همان سالهای ابتدایی آغاز شد و از سال ۱۳۹۸ بهطور کامل وارد مرحله اجرا شد. در سال ۱۳۹۹، برای نخستین بار حدود ۳۳۰ میلیون یورو از محل این وام محاسبه و تسویه شد. در سال ۱۴۰۱ این رقم به حدود یک میلیارد و ۵ میلیون یورو رسید. در سال ۱۴۰۲ نیز رقم مطالبات به حدود یک میلیارد و ۸۴۴ میلیون یورو رسید که از طلب پالایشگاه بابت مازاد فرآورده تحویلی کسر شد. در مجموع، در پایان سال ۱۴۰۳، پالایشگاه ستاره خلیج فارس حدود ۸۳۸ میلیون یورو طلبکار بود؛ یعنی پالایشگاه مازاد پرداخت کرده بود. در پایان سال ۱۴۰۴ نیز این رقم به حدود یک میلیارد و ۸۴۴ میلیون یورو رسید.»
شهیدی پور با بیان اینکه پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس فرآوردههای خود را به قیمت روز تحویل داده است، گفت: «حسابوکتاب نیز بر همین اساس انجام شده است. در پایان سال ۱۴۰۴، حدود یک میلیارد و ۸۴۴ میلیون یورو طلب در دفاتر پالایشگاه وجود داشت؛ یعنی پالایشگاه بابت مازاد فرآوردهای که تحویل داده بود، طلبکار بود. از سوی دیگر، در دفاتر شرکت، مانده مطالبات و بدهی مربوط به همان وام ثبت شده بود؛ یعنی از وام ۱.۲ میلیارد یورویی، با تمام سود، کارمزد و جرایم مربوطه، همچنان مبلغ قابل توجهی به عنوان مانده بدهی وجود داشت.»
شهیدیپور در پاسخ به این پرسش که چرا با وجود تولید و فروش مناسب پالایشگاه در سالهای گذشته، سودآوری آن در صورتهای مالی به شکل واقعی منعکس نمیشد؛ توضیح داد: «پالایشگاه ستاره خلیج فارس در سالهای گذشته نیز تولید خوبی داشت، فروش خوبی داشت و از نظر عملیاتی جزو پالایشگاههای سودآور بود، اما علت اینکه در سالهای اخیر یکباره شاهد افزایش سود شرکت هستیم، به همین موضوع برمیگردد. در سالهای گذشته، تهاتر طلب پالایشگاه بابت مازاد فرآورده تحویلی با بدهی ارزی پالایشگاه در دفاتر ستاره به شکل مناسبی ثبت نمیشد. در واقع این تعادل بین طلب و بدهی در دفاتر شرکت ثبت نشده بود.»
وی ادامه داد: «در سال ۱۴۰۴، با همتی که اعضای هیئتمدیره پالایشگاه ستاره خلیج فارس داشتند و مذاکرات بسیار خوبی که با دو سهامدار اصلی، یعنی تاپیکو و سرمایهگذاری اهداف، انجام شد، جلسات متعددی برگزار و جزئیات موضوع بهطور کامل با یکدیگر شفاف شد. در ادامه، شرکت دولتی مربوطه اعلام کرد که تا زمانی که تسویه وام و تهاتر طلب و بدهی توسط مراجع ذیصلاح بالادستی، یعنی دولت، تصویب و تأیید نشود، امکان ثبت این موضوع در دفاتر خود را ندارد. این موضع از نظر ما نیز قابل درک بود، چراکه موضوع بر اساس قرارداد انجام شده بود.»
وی افزود: «بر همین اساس، یک توافقنامه چهارطرفه تهیه و امضا کردیم که بر اساس آن، فرآیند تصویب این موضوع و تهاتر طلب و بدهی وام مورد تأیید قرار گرفت. قرار شد این موضوع در قالب نامهای با امضای دو وزیر به دولت ارائه شود و انشاءالله در هیئت دولت نیز تصویب شود و اگر برای آن نیاز به مجوز سران سه قوه باشد، این مجوز نیز اخذ شود تا ثبت تهاتر در دفاتر شرکتهای مربوطه انجام شود.»
او تأکید کرد: «از نظر ما، به عنوان سهامداران و به عنوان مجموعه پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس، این اقدام کاملاً قانونی است و فرآیند آن نیز طی شده است. نامه مورد توافق ما امضا، پایش و مهر شد و سپس تقدیم شد و اکنون در اختیار وزیر قرار گرفته است.»
شهیدیپورهمچنین به نقش سازمان حسابرسی در تأیید این اقدام اشاره کرد و گفت: «نکته بسیار مهم دیگر این است که سازمان حسابرسی، به عنوان مجموعه زیرمجموعه وزارت امور اقتصادی و دارایی و مرجع تخصصی تأیید صورتهای مالی ستاره و بسیاری از شرکتهای بزرگ کشور، در یک فرآیند سنگین حسابرسی حقوقی و با بررسی مدارک و اسناد، این اقدام را بررسی و تأیید کرد.»
وی افزود: «برای نخستین بار بعد از چندین سال و پس از حدود چهار سال، صورتهای مالی پالایشگاه ستاره خلیج فارس مورد قبول قرار گرفت و دیگر مشروط نبود. این موضوع نشان داد که سازمان حسابرسی نیز این تهاتر را پذیرفته و تأیید کرده است که این اقدام بهدرستی و منطبق با قرارداد انجام شده است.»
وی تصریح کرد: «بنابراین از نظر ما، این موضوع در پالایشگاه ستاره خلیج فارس انجام شده و بدهی ارزی سنگین از دفاتر پالایشگاه خارج شده است. در سالهای قبل، در دفاتر پالایشگاه ستاره خلیج فارس هزینه «تسعیر ارز» و هزینه ارز و استهلاک آن ثبت میشد و همین موضوع باعث میشد تمام سودی که شرکت پالایش نفت ستاره خلیج فارس در عملیات واقعی خود ایجاد میکرد، تحت تأثیر این هزینهها قرار بگیرد و عملاً سود شرکت از بین برود.»
