رفت و برگشت دو طرف جنگ خاورمیانه در چند ماه گذشته روی صنایع مختلف از جمله صنعت فولاد ایران اثر قابل توجهی بر جای گذاشته است؛ اثراتی که علاوه بر نتایج سالهای قبل ناشی از بحران انرژی، ارز، کاهش ساخت و ساز و مشکلات صادرات و تحریمها مشهود بود، امسال تحت تاثیر بمباران واحدهای تولیدی فولادساز از جمله ذوب آهن، فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و ... تشدید شده است.
کارشناسان میگویند این بحرانها اثراتی بلندمدت را بر صنعت فولاد کشور بر جای گذاشتهاند که میتواند بازار این محصول را در آینده تحت تاثیر خود قرار دهد و در صورتی که محاصرههای دریایی، جنگ در خلیج فارس و یا یک حمله گسترده و طولانی مدت در سراسر منطقه تشدید شود، صنعت فولاد از آن دسته صنایعی است که به شدت تحت الشعاع قرار خواهد گرفت، چراکه علاوه بر توقف صادرات حدودا ۶ تا ۷ میلیارد دلاری بالقوه این صنعت، بازسازی توان تولید آن نیازمند هزینههای قابل توجهی است که معلوم نیست چه زمان ممکن خواهد بود.
آمارها نشان میدهد در فاصله ۹ اسفند ماه سال قبل (شروع جنگ چهل روزه) تا روز چهارشنبه هفته قبل، ۹ میلیون و ۱۹۰ هزار تن محصول در بورس کالا عرضه شده که ۱۰ میلیون و ۶۹۰ هزار تن تقاضا برای آن شکل گرفته است. این رقم برای دوره مشابه قبل (۹ اسفند ۱۴۰۳ تا ۷ تیر ۱۴۰۴) به ترتیب ۱۳ میلیون و ۸۴ هزار تن (عرضه) و ۹ میلیون و ۷۸۵ هزار تن (تقاضا) بود که نشان میدهد عرضه محصولات طی این مدت عرضهها حدود ۳۰ درصد کاهش یافته و این در حالی است که تقاضا حدود ۹۰۰ هزار تن (۹ درصد) افزایش یافته است.
این آمارها در حالی است که به عقیده کارشناسان همزمانی بازسازیها در شرکتهای آسیب دیده با مشکلات تامین انرژی که فعالیت سایر شرکتهای فولادی را نیز با مشکل روبهرو میکند باعث شده تا قیمت متوسط محصولات در بازار نیز روند افزایشی پیدا کند. با این حال هنوز رشد تورم و افزایش شدید قیمت ارز بر بازار این محصول اثر منفی بر جای گذاشته است.
فعالان بازار میگویند تقاضا برای محصولات فولادی در دوره فعلی بیش از هر چیز به دلیل ترس از نگرانیهای ناشی از آغاز دوباره جنگ و افزایش قیمت محصولات رخ داده و این در حالی است که رکود در بخشهای مختلف مثل ساخت و ساز نیاز به محصولات را کاهش داده است. به عقیده آنها عوامل متعددی وجود دارد که روی تقاضا برای فولاد اثر گذاشته که از جمله میتوان به کاهش قدرت خرید، توقف یا کند شدن پروژههای عمرانی، کاهش سرمایهگذاری بخش خصوصی و ابهام از آینده اقتصادی کشور اشاره کرد، با این حال ترس از رشد بیشتر قیمتها از یک سمت و از آن مهمتر نگرانی از وقوع دوباره یک جنگ بزرگ و قطع دسترسی به فولاد و محصولات مربوطه باعث شده تقاضا کاهشی نباشد.
این در حالی است که صادرات شرکتهای فولادی نیز تحت تاثیر قرار گرفته و دامنه این تاثیرپذیری احتمالا افزایش یابد، چراکه تحت تاثیر محاصره دریایی و شرایط کنونی، هزینه حملونقل و ریسک بیمه افزایش یافته و این در حالی است که از قبل هم محدودیت نقلوانتقال پول و تخفیفهای اجباری برای جذب مشتری حاشیه سود صادرات فولاد را نسبت به سالهای پررونق کاهش داده بود.
مساله انرژی نیز همچنان از اهمیت زیادی برخوردار است. محمدمسعود سمیعینژاد، رئیس هیأت عامل ایمیدرو در این باره با اشاره به خسارتهای ناشی از محدودیتهای انرژی در سال گذشته میگوید: برآوردها نشان میدهد در سال گذشته حدود ۵ میلیارد دلار از ارزش صادرات صنعت فولاد به دلیل ناترازی انرژی از دست رفت که این موضوع آثار قابل توجهی بر اقتصاد و تولید کشور برجای گذاشت.
با استناد به این ادعا، در واقع باید گفت تا پایان فصل تابستان و احتمالا تا اواسط پاییز، مشکلات تامین انرژی ناشی از قطعی برق و بروز مشکلات جدید در فصل زمستان، همین میزان صادرات باقی مانده از فولاد کشور را تحت تاثیر خود قرار دهد. حمزه بهادیوند چیگنی - روزنامهنگار هفتهنامه اطلاعات بورس شماره ۶۳۸ کد مطلب 555301
