
صفحه اقتصاد -
مرتضی افقه در ادامه گفتگو و در پاسخ به این پرسش که اگر روند فعلی حکمرانی، انتصابات و سرمایهگذاری در صنعت نفت ادامه پیدا کند، آینده پنج ساله این صنعت چگونه خواهد بود، ابتدا به پیششرطهای خروج اقتصاد ایران از وضعیت کنونی اشاره کرد.
وی گفت برای قرار گرفتن کشور در مسیر توسعه، مجموعهای از پیشنیازهای فوری وجود دارد که مهمترین آنها پایان جنگ، خروج از وضعیت «نه جنگ و نه صلح»، رفع کامل تحریمها در حوزه کالا، خدمات، مبادلات مالی، بانکی و FATF و همچنین کاهش تنشهای منطقهای و بینالمللی است.
این استاد دانشگاه تاکید کرد که در فضای نااطمینانی و تنش، هیچ سرمایهگذار داخلی یا خارجی حاضر به سرمایهگذاری نخواهد بود و تحقق این شرایط، لازمه آغاز رونق اقتصادی است. ریشه بحران نفت، در داخل کشور است
افقه در ادامه تصریح کرد که حتی اگر تمامی محدودیتهای خارجی نیز برطرف شود، مشکلات اصلی صنعت نفت همچنان پابرجا خواهد ماند؛ زیرا ریشه این مشکلات در ساختارهای داخلی و نظام حکمرانی کشور قرار دارد.
به گفته وی، رفع تحریمها تنها موانع بیرونی را کنار میزند، اما ساختارهای ناکارآمد و آنچه او «ضد توسعه و ضد تولید» توصیف کرد، همچنان مانع اصلی پیشرفت خواهند بود.
وی با استفاده از یک تشبیه گفت: همانطور که نمیتوان در زمین شور محصول کاشت، بدون اصلاح ساختارهای مدیریتی و حکمرانی نیز امکان توسعه پایدار صنعت نفت وجود ندارد. وابستگی دوباره به نفت؛ خطری که همچنان پابرجاست
این اقتصاددان هشدار داد که حتی در صورت افزایش صادرات نفت و جذب سرمایه برای احیای چاههای نفت، اگر اصلاحات ساختاری انجام نشود، اقتصاد ایران دوباره به درآمدهای نفتی وابسته خواهد شد؛ وابستگیای که کشور را در برابر هر شوک خارجی یا حتی تغییرات آینده بازار جهانی انرژی آسیبپذیر میکند.
افقه افزود در چنین شرایطی، با بازگشت تحریمها یا کاهش تقاضای جهانی برای نفت در اثر ظهور انرژیهای جایگزین، اقتصاد ایران بار دیگر به نقطه بحرانی امروز بازخواهد گشت. سرمایه انسانی وجود دارد؛ مشکل، نحوه انتخاب مدیران است
افقه در بخش دیگری از این گفتوگو، سرمایه انسانی را یکی از ظرفیتهای مهم کشور دانست و گفت ایران طی دهههای گذشته …



![[محمدعلی حیدریهایی] چالش حشد الشعبی و تدبیر بزرگان عراق](/news/u/2026-08-21/ettelaat-70l19.jpg)

![[کاظم اشکانی] آنچه با شهید نمیرود](/news/u/2026-08-21/ettelaat-h1p9r.jpg)
