صفحه اقتصاد -
بررسی آمارهای نرخ تورم بانک مرکزی در چهار دهه اخیر نشان میدهد اقتصاد ایران بارها دورههای افزایش قیمت را تجربه کرده، اما شرایط امروز از این جهت متفاوت است که تورم از یک متغیر آماری به یک عامل تعیینکننده در تصمیمهای روزمره مردم تبدیل شده است.
در دهه ۶۰، فشار اقتصادی بیشتر تحت تأثیر جنگ، محدودیت منابع و مشکلات تأمین کالا بود، اما در سال ۱۴۰۵، بخش مهمی از فشار از مسیر افزایش مداوم قیمت کالاهای ضروری و کاهش درآمد واقعی خانوارها منتقل میشود.
دفترهای نسیه امروز، در واقع یک شاخص غیررسمی از وضعیت نقدینگی خانوارها هستند؛ شاخصی که در آمارهای رسمی دیده نمیشود، اما در رفتار اقتصادی مردم خود را نشان میدهد. نسیه از راهکار موقت به بخشی از اقتصاد خانوار تبدیل شد
در اقتصاد سنتی ایران، حساب دفتری میان فروشنده و مشتری همواره وجود داشته است، اما ماهیت آن در سالهای اخیر تغییر کرده است.
در گذشته، نسیه معمولاً برای یک مشکل کوتاهمدت استفاده میشد. تأخیر چند روزه حقوق، یک هزینه درمانی ناگهانی یا یک اتفاق پیشبینینشده، باعث میشد مشتری از فروشنده درخواست مهلت کند.
اما امروز، بخشی از خریدهای نسیه دیگر ناشی از یک اتفاق مقطعی نیست، بلکه به بخشی از مدیریت هزینه ماهانه خانوار تبدیل شده است.
خانوادهای که در ابتدای ماه بخشی از درآمد خود را صرف اجاره مسکن، قبوض، حملونقل و هزینههای ثابت میکند، ممکن است برای تأمین مواد غذایی روزانه، ناچار شود پرداخت را به روزهای آینده منتقل کند.
این تغییر، یک پیام روشن اقتصادی دارد؛ قدرت خرید خانوار کاهش یافته و درآمد جاری توان پوشش کامل هزینههای جاری را ندارد. از تورم دهه ۶۰ تا تورم ۱۴۰۵؛ چهار دهه فرسایش قدرت خرید
اقتصاد ایران از دهه ۶۰ تاکنون مسیر طولانی از تحولات تورمی را پشت سر گذاشته است.
دهه ۶۰ با شرایط جنگی همراه بود و اقتصاد کشور با کاهش درآمدهای ارزی، محدودیت تولید و دشواری تأمین کالا مواجه شد. در همین دوره، نرخ تورم نیز بالا بود و در سال ۱۳۶۰ به ۲۲.۸ درصد رسید. در سال ۱۳۶۵، تورم ۲۳.۷ درصد ثبت شد و در سالهای ۱۳۶۶ و ۱۳۶۷ نیز به ترتیب ۲۷.۷ درصد و ۲۸.۹ درصد اعلام شد.
اما تفاوت اقتصاد امروز با دهه ۶۰ در نوع فشار اقتصادی است. در آن دوره، مسئله اصلی محدودیت …
