
صفحه اقتصاد -
به نقل از صندوق بینالمللی پول؛ بزرگترین اختلال وارد بر بازار جهانی نفت در چند دههٔ اخیر، میبایست به جهشی چشمگیر در سطح قیمتها منجر میگردید؛ لیکن، با وجود افزایش ناگهانی قیمتها در روزهای آغازین منازعه در خاورمیانه، بهزودی نرخ نفت خام در دامنهای بین ۹۰ تا ۱۰۰ دلار به ازای هر بشکه تثبیت شد که به مراتب پایینتر از سطوح مورد پیشبینیِ اغلب ناظران بود. پرسش اساسی آن است که چه عاملی از صعود بیشتر قیمتها ممانعت به عمل آورد؟ پاسخ آن است که مجموعهای از عوامل، ضربه اولیه را تعدیل کردند؛ با این حال، بخش عمدهای از این ظرفیت تعدیلکننده، هماکنون به پایان رسیده است. حذف ۲۰ میلیون بشکه نفت
دلایل متعددی حکایت از آن دارد که قیمت نفت میبایست به سطوحی فلجکننده صعود میکرد. وقوع جنگ، عملاً به تعطیلی تنگهٔ هرمز انجامید و بدینترتیب، روزانه بالغ بر ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی که معادل یکپنجم مصرف جهانی میباشد، از چرخهٔ عرضه خارج گردید. تولیدکنندگان حوزهٔ خلیجفارس، حداکثر توان خود را برای بهکارگیری مسیرهای جایگزین بهکار گرفتند: عربستان سعودی انتقال نفت خود را از طریق خط لوله به بندر ینبع در کرانهٔ دریای سرخ تسهیل نمود و امارات متحدهٔ عربی نیز بندر فجیره، واقع در خارج از محدودهٔ تنگه، را تا مرز ظرفیت عملیاتی خود بهکار گرفت. با این وصف، راهکارهای مذکور تنها بخش ناچیزی از حجم عظیم نفتِ خارجشده از مدار عرضه از طریق تنگهٔ هرمز را جبران نمودند.
علاوه بر نفت خام، حجم تولید فرآوردههای نفتی در منطقهٔ خلیجفارس دچار افت قابلتوجهی گردید که بیشترین تأثیر آن معطوف به گازوئیل و سوخت جت بوده است؛ فرآوردههایی که منطقهٔ یادشده، سهمی معادل ۱۰ درصد از عرضهٔ جهانی آنها را به خود اختصاص میدهد. چه عواملی در عدم افزایش شدید نفت نقش داشتند؟
این پرسش مطرح میگردد که نظام جهانی چگونه از عهده جذب این اختلال برآمد؟ در روزهای پیش از آغاز درگیری، روزانه حدود ۲ میلیون بشکه مازاد عرضه بر تقاضا وجود داشت که خود زمینهساز اولیهای برای مقابله با بحران محسوب میگردید. در بازهٔ زمانی مارس تا می، سه عامل عمده به جبران این کسری یاری رسانیدند:
اول، فشردهسازی تقاضا، بهویژه در منطقهٔ آسیا، بیشترین سهم را در تعدیل بازار ایفا نمود؛ بدینترتیب …










